Neooncovac mở hướng mới trong điều trị ung thư cá thể hóa

Neooncovac không phải là vaccine phòng ung thư

Thông tin Nga phát triển vaccine điều trị ung thư cá thể hóa bằng công nghệ mRNA đang thu hút sự quan tâm của người bệnh và giới y khoa. Bệnh nhân ung thư hắc tố da đầu tiên được điều trị bằng Neooncovac được cho là có sức khỏe ổn định và đáp ứng miễn dịch cần thiết để chống lại bệnh.

Theo ThS.BS Nguyễn Duy Anh, Chuyên gia Y học hạt nhân và Ung bướu, những thông tin được công bố đến nay cho thấy Neooncovac là vaccine điều trị ung thư cá thể hóa bằng công nghệ mRNA, không phải vaccine phòng ung thư.

Loại vaccine này được thiết kế riêng cho từng bệnh nhân dựa trên đặc điểm đột biến của khối u, nhằm kích hoạt hệ miễn dịch nhận diện và tiêu diệt tế bào ung thư. Các báo cáo ban đầu cho thấy bệnh nhân đầu tiên có đáp ứng miễn dịch tích cực. Tuy nhiên, hiệu quả điều trị lâu dài vẫn cần được đánh giá qua nhiều mũi tiêm, số lượng bệnh nhân lớn hơn và thời gian theo dõi dài hơn.

Bác sĩ Duy Anh cho biết, đây là tín hiệu đáng khích lệ của y học hiện đại nhưng cần được nhìn nhận khách quan. Neooncovac không phải vaccine phòng ung thư như vaccine HPV hay vaccine viêm gan B. Đây là vaccine điều trị, được sản xuất riêng cho từng bệnh nhân sau khi phân tích đặc điểm di truyền của khối u.

Thực tế, vaccine trong phòng ngừa và điều trị ung thư không phải khái niệm mới. Một số vaccine đã được sử dụng để phòng ngừa các bệnh nhiễm trùng có thể dẫn đến ung thư. Trong đó, vaccine HPV giúp phòng nhiễm các tuýp HPV nguy cơ cao, qua đó giảm nguy cơ ung thư cổ tử cung và một số ung thư liên quan HPV. Vaccine viêm gan B góp phần giảm nguy cơ nhiễm virus viêm gan B và các biến chứng, trong đó có ung thư gan.

Về cơ chế, vaccine điều trị cá thể hóa không trực tiếp tiêu diệt tế bào ung thư mà giúp “huấn luyện” hệ miễn dịch nhận diện các đặc điểm của tế bào ung thư, từ đó tăng khả năng kiểm soát bệnh.

Điểm cần lưu ý là những kết quả được công bố hiện nay mới là dữ liệu ban đầu trên số lượng bệnh nhân còn hạn chế. Vì vậy, chưa đủ cơ sở để khẳng định Neooncovac có thể chữa khỏi ung thư hoặc thay thế các phương pháp điều trị hiện nay như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị và liệu pháp miễn dịch.

Trong ung thư học, các phương pháp mới cần được đánh giá qua nghiên cứu lâm sàng với số lượng bệnh nhân lớn và thời gian theo dõi đủ dài để xác định hiệu quả đối với thời gian sống, nguy cơ tái phát và tính an toàn.

Nếu các nghiên cứu tiếp theo tiếp tục chứng minh hiệu quả, vaccine điều trị cá thể hóa bằng mRNA có thể trở thành một hướng phát triển đáng chú ý trong điều trị ung thư. Theo bác sĩ Duy Anh, người bệnh có quyền hy vọng, nhưng hy vọng cần dựa trên những bằng chứng khoa học được kiểm chứng.

Không bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị để chờ vaccine

Theo các chuyên gia ung bướu, Neooncovac hiện vẫn trong quá trình đánh giá và chưa trở thành phác đồ điều trị tiêu chuẩn quốc tế. Người bệnh không nên vì những thông tin lan truyền trên mạng mà trì hoãn hoặc từ chối các phương pháp điều trị đã được chứng minh hiệu quả.

Yếu tố quan trọng trong điều trị ung thư vẫn là phát hiện bệnh sớm, lựa chọn phác đồ phù hợp, tuân thủ điều trị và tái khám định kỳ. Nếu các nghiên cứu quy mô lớn trong tương lai chứng minh hiệu quả và vaccine được đưa vào hướng dẫn điều trị, đây có thể là một lựa chọn bổ sung cho người bệnh.

“Đây là một bước tiến đáng kỳ vọng của miễn dịch điều trị ung thư, nhưng từ ‘tín hiệu tích cực’ đến ‘phương pháp điều trị tiêu chuẩn’ vẫn cần thêm rất nhiều bằng chứng khoa học”, bác sĩ Duy Anh nói.

Theo chuyên gia, Neooncovac hiện mới được triển khai ở giai đoạn ban đầu tại Nga. Để một phương pháp mới có thể được áp dụng rộng rãi tại Việt Nam, cần trải qua nhiều bước, từ bổ sung dữ liệu lâm sàng, đánh giá tính an toàn, hiệu quả đến thẩm định và cấp phép của cơ quan quản lý trước khi đưa vào thực hành.

Bác sĩ Duy Anh cho rằng Việt Nam có cơ hội tiếp cận những công nghệ tương tự trong tương lai. Những năm gần đây, Việt Nam tăng cường hợp tác quốc tế trong lĩnh vực công nghệ sinh học và có kế hoạch tham gia các nghiên cứu lâm sàng về vaccine ung thư mRNA. Đây là cơ sở để từng bước tiếp cận các hướng điều trị tiên tiến trên thế giới.

Trong thời gian chờ những bằng chứng mới, người bệnh không nên quá sốt ruột tìm kiếm một liệu pháp chưa được kiểm chứng rộng rãi mà bỏ lỡ “thời điểm vàng” điều trị. Các phương pháp như phẫu thuật, hóa trị, xạ trị, điều trị đích và miễn dịch vẫn giữ vai trò quan trọng tùy từng loại ung thư và tình trạng bệnh.

Nếu vaccine điều trị cá thể hóa được chứng minh hiệu quả qua các nghiên cứu lớn và được cấp phép, phương pháp này có thể trở thành một lựa chọn bổ sung cho người bệnh, thay vì được hiểu là giải pháp thay thế hoàn toàn các phương pháp điều trị ung thư hiện có.