Nét chữ, nết người

“Chữa lành” bằng nét bút

Sau 12 năm gắn bó với nghề luyện chữ, chị Hoàng Thị Lụa, Giám đốc Công ty TNHH Đầu tư phát triển giáo dục Quỳnh Mai (phường An Biên) luôn trăn trở trước xu hướng số hiện nay của giới trẻ.

Chị Lụa chia sẻ: “Giữa thời đại số hóa, máy tính giúp chúng ta làm việc nhanh hơn, nhưng tiếng ngòi bút lướt trên giấy và mùi mực thơm lại mang đến một khoảng lặng bình yên mà công nghệ không thể có được. Nét chữ viết tay chính là “vân tay” của tâm hồn, là sợi dây kết nối văn hóa qua nhiều thế hệ mà không bàn phím nào thay thế được”.

Chị Lụa nhận ra một thực tế, học sinh THCS, THPT phải chuyển sang dùng bút bi, viết trên giấy kẻ ngang với tốc độ bài giảng nhanh hơn, dẫn đến chữ bị phá nét. Với mong muốn nắn nót lại từng nét chữ, Giáo dục Quỳnh Mai nghiên cứu và ứng dụng phương pháp chữ tốc ký (viết nhanh) bằng bút bi. Việc luyện viết nhanh giúp học sinh giải tỏa áp lực chép bài. Chị Lụa nhớ mãi trường hợp một học sinh lớp 10 tại Hải Phòng từng khủng hoảng vì không chép kịp bài môn lịch sử và văn học. Sau khóa học tốc ký, em không chỉ chép bài khoa học, nét chữ chỉn chu mà kết quả học tập còn cải thiện rõ rệt.

Không dừng lại ở học sinh, những người tìm đến chị Lụa luyện chữ còn có cả người trưởng thành. Chị từng chứng kiến một nam quản lý doanh nghiệp lớn, vốn quen gõ bàn phím nên tay run cứng khi cầm bút. Anh tìm đến lớp luyện chữ chỉ với nguyện vọng tự tay viết tấm thiệp sinh nhật tặng con gái. Khi nhìn thấy những dòng chữ mềm mại do chính mình viết ra, người đàn ông ấy đã lặng người đi vì xúc động. Lúc này, chữ viết trở thành ngôn ngữ của tình yêu thương.

Đối với dân văn phòng gánh chịu áp lực KPI dồn dập, giờ luyện chữ lại trở thành “giờ thiền”. Chị Lụa cho biết: “Khi ngòi bút chạm vào giấy, mọi lo toan bên ngoài dường như bị đẩy lùi. Học viên tìm lại sự tập trung và năng lượng tích cực. Nếu dùng một từ để nói về sứ mệnh của mình giữa kỷ nguyên số, tôi xin chọn từ "người giữ lửa". Lửa ở đây là lửa nghề, là lòng tự hào về nét chữ Việt. Và sứ mệnh của chúng tôi không phải là chống lại công nghệ, mà là giữ cho ngọn lửa truyền thống ấy luôn cháy sáng”.

Bài học rèn người

Cùng chung một nhịp đập yêu chữ, cô giáo Nguyễn Thị Mai Liên, giáo viên Trường Tiểu học Tô Hiệu, phường Hải Dương (hiện sống tại phường Lê Thanh Nghị) đã có 16 năm bền bỉ với nghề luyện chữ. Cô giáo Phạm Thị Hoa ở phường Việt Hòa, cũng có 18 năm truyền nghề cho hàng ngàn học sinh, sinh viên, giáo viên. Những giáo viên luyện chữ như cô Liên, cô Hoa đều khẳng định: chiếc bút mực và trang giấy ô ly chính là những người bạn tri kỷ, bởi khi người viết thả hồn, gửi gắm tâm tư tình cảm vào nét chữ, tạo ra giá trị hoàn toàn khác biệt với nét chữ in từ máy tính.

Trong suốt hành trình dạy học, cô Mai Liên từng dìu dắt nhiều học sinh đoạt giải cao trong các cuộc thi viết chữ đẹp cấp tỉnh, thành phố và toàn quốc. Tuy nhiên, câu chuyện về người học trò tên Bình là kỷ niệm luôn in sâu trong tâm trí cô Liên. Bình không phải một học sinh giỏi xuất sắc, việc tạo nên một con chữ ngay ngắn với em là cả một hành trình vượt khó. Hai cô trò đã cùng ngồi bên trang vở, viết rồi xóa, sửa rồi lại viết.

Cô Liên nhận ra: “Tôi không chỉ dạy Bình cách viết chữ đẹp, tôi đang cùng em học bài học về sự kiên nhẫn, không bỏ cuộc trước những điều nhỏ bé và khó khăn”. Nhiều năm trôi qua, cậu trò nhỏ ngày nào nay đã trưởng thành, vào đại học đúng mơ ước nhưng vẫn luôn nhớ về cô giáo nắn cho mình từng nét chữ năm xưa.

Còn theo cô Phạm Thị Hoa, trong thời đại video ngắn như TikTok hay các thiết bị thông minh thu hút giới trẻ, cái khó nhất là dạy các em biết kiên nhẫn. "Tôi không muốn các em quay lưng với công nghệ, nhưng tôi muốn các em có thêm khả năng biết dừng lại, nhẫn nại, điềm tĩnh và sống sâu sắc. Khi một đứa trẻ nắn nót từng nét bút, tôi tin rằng em cũng đang nắn lại chính mình".

Rèn chữ chính là rèn người. Việc giữ lưng thẳng, nắn từng ngón tay cầm bút giúp người học làm chủ chính mình. Khi nét chữ tròn trịa dần, thái độ sống cũng trở nên chỉn chu, điềm tĩnh hơn. Cô Hoa không mong muốn biến tất cả mọi người thành những nét chữ giống hệt nhau, mà muốn giúp mỗi người tìm thấy phiên bản đẹp nhất của chính mình qua từng nét chữ.