(HPĐT)- Vụ việc vi phạm trật tự xây dựng tại nhà số 64 đường Trữ Khê, phường Quán Trữ (quận Kiến An) vừa qua thêm lần nữa khiến dư luận bức xúc trước tình trạng công trình không phép ngang nhiên được xây dựng. Cần siết chặt quản lý trật tự xây dựng, bổ sung trách nhiệm cụ thể từ văn bản quy định pháp luật đối với đội ngũ cán bộ chuyên trách, có hình thức xử lý thực chất, triệt để các sai phạm sẽ là giải pháp hiệu quả duy trì kỷ cương pháp luật.
Tổ chức cưỡng chế công trình xây dựng vi phạm tại tổ dân phố Nghĩa Phương, phường Minh Đức (quận Đồ Sơn). Ảnh: Phạm Cường
Chậm xử lý vi phạm
Vụ việc trên gây bức xúc trong dư luận không chỉ bởi 9 căn nhà xây dựng không phép, mà còn bởi việc được UBND phường Quán Trữ phát hiện từ đầu tháng 2, nhưng đến cuối tháng 3 mới có biện pháp xử lý khi các căn nhà trên xây dựng lên đến tầng 2. Ngày 31-3 vừa qua, UBND quận Kiến An ban hành Quyết định 525 xử phạt vi phạm hành chính 65 triệu đồng với chủ đầu tư công trình; yêu cầu chủ đầu tư hoàn thành hồ sơ đề nghị cơ quan có thẩm quyền cấp phép xây dựng với công trình nhà ở. Tuy nhiên, nhiều người dân đặt câu hỏi về trách nhiệm của chính quyền địa phương, Thanh tra xây dựng, Quản lý đô thị quận, huyện khi công trình xây dựng trong thời gian dài mà không quyết liệt xử lý.
Cũng mới đây, ngày 21- 3, sau gần 1 năm xây dựng và đưa vào sử dụng, căn nhà không phép trên diện tích đất trang trại tại tổ dân phố Nghĩa Phương, phường Minh Đức (quận Đồ Sơn) mới bị cưỡng chế, tháo dỡ. Điều đáng nói là vụ việc được người dân phản ánh tới UBND phường từ tháng 5-2022, khi công trình bắt đầu xây dựng phần móng. Không chỉ công trình nhỏ, “đại công trình” xây dựng không phép, sai phép cũng chậm bị xử lý. Đơn cử như Trung tâm tổ hợp tiệc cưới W. Jardin tại địa chỉ số 307 phố Nguyễn Văn Linh (quận Lê Chân) xây dựng trên 7.500 m2 đất nhà xưởng, hoạt động từ năm 2022 nhưng đến tháng 3- 2023 mới bị xử phạt 314 triệu đồng. Hay khu trải nghiệm Big Sun (huyện Kiến Thụy), bị phát hiện vi phạm từ tháng 4-2021, tuy nhiên phải đến tháng 6- 2022, địa phương mới buộc chủ công trình tháo dỡ hạng mục vi phạm.
Ông Nguyễn Văn Hà ở phố Ngô Gia Tự, phường Đằng Lâm (quận Hải An) bày tỏ: Trên địa bàn xã, phường, việc phát hiện công trình xây dựng trái phép, sai phép, không phép không quá khó khăn, bởi việc xây dựng kéo dài, quy mô lớn “đập ngay vào mặt”. Do đó, để phát sinh, kéo dài các công trình xây dựng vi phạm như vậy không thể nói chính quyền địa phương và các cơ quan chức năng không biết. Nếu không có giải pháp chấn chỉnh công tác quản lý, khó ngăn được các sai phạm mới phát sinh.
Rõ cơ chế trách nhiệm
Để xảy ra vi phạm trên, trách nhiệm lớn nhất thuộc về người đứng đầu chính quyền cơ sở, cụ thể là người đứng đầu địa phương để xảy ra vi phạm. Bởi ngoài các quy định của Luật Đất đai và các văn bản hướng dẫn thi hành, năm 2019, UBND thành phố cũng ban hành Quyết định 19/2019/QĐ-UBND về quy chế phối hợp quản lý trật tự xây dựng trên địa bàn. Tại Khoản 2, Điều 7 phần quy chế ban hành kèm Quyết định nêu rõ: Chủ tịch UBND cấp xã, phường, thị trấn phải chịu trách nhiệm toàn diện về việc để xảy ra vi phạm trật tự xây dựng trên địa bàn. Các trường hợp vượt quá thẩm quyền xử lý phải chuyển hồ sơ, đề xuất chủ tịch UBND quận, huyện xử lý theo quy định.
Luật sư Nguyễn Thị Thùy, Trưởng Văn phòng luật sư Lam Sơn (Đoàn luật sư thành phố) cho biết: Khoản 2, Điều 3 phần quy chế của Quyết định 19 nêu rõ các cơ quan quản lý nhà nước cần phối hợp kịp thời, công khai, minh bạch, không chồng chéo; xác định rõ trách nhiệm khi phát hiện công trình xây dựng không phép. Tuy nhiên, thực tế, không ít trường hợp xây dựng vi phạm được địa phương phát hiện sớm, báo cáo UBND cấp quận, huyện, sở, ngành liên quan, nhưng lại chậm được xử lý hoặc nếu có xử lý cũng chưa quyết liệt, thậm chí là “phạt cho tồn tại”. Bởi thế cần rõ quy định trách nhiệm hậu quả các cá nhân liên quan trong phối hợp khi để xảy ra vi phạm.
Về vấn đề này, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố Trần Ngọc Vinh bày tỏ: Cần xem xét, quy rõ trách nhiệm đối với tập thể, cá nhân để xảy ra vi phạm, xử lý nghiêm theo quy định, tạo bài học kinh nghiệm sâu sắc về ý thức trách nhiệm, kỷ cương thi hành công vụ. Bên cạnh đó, cần sửa đổi, bổ sung quy chế trong Quyết định 19, phát huy vai trò giám sát của Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp, các đoàn thể, tổ chức xã hội, người dân. Như vậy người dân mới tin tưởng vào kỷ cương pháp luật để nghiêm túc chấp hành./.
TUỆ MINH
