Ngăn chặn lừa đảo làm “dịch vụ” các thủ tục đất đai

Cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường hướng dân người dân làm thủ tục hành chính đất đai.

Sập bẫy vì nhẹ dạ

Việc các đối tượng mạo danh là cán bộ, có quan hệ với các cơ quan chức năng nhằm lừa người dân là có thể giải quyết các thủ tục hành chính liên quan đến đất đai nhanh chóng, dễ dàng dù không còn mới, nhưng một số người vẫn bị mắc bẫy trong thời gian gần đây. Mới đây, Viện Kiểm sát nhân dân thành phố Hà Nội vừa hoàn tất cáo trạng và chuyển hồ sơ vụ án sang cơ quan xét xử cùng cấp để nghiên cứu và sớm đưa ra xét xử bị cáo Hà Đình Long, phường Bạch Mai, quận Hai Bà Trưng. Bị can Hà Đình Long bị cáo buộc giả danh cán bộ Sở Tài nguyên và Môi trường Hà Nội, có khả năng làm được giấy chứng nhận quyền sử dụng đất (QSDĐ), để chiếm đoạt gần 1,7 tỷ đồng của 2 bị hại. Với mục đích để có tiền chi tiêu, Hà Đình Long có nhiều mối quan hệ nên có khả năng làm được “sổ đỏ” cho các cá nhân gặp vướng mắc về thủ tục. Theo đó, năm 2019, Long nhận xin cấp Giấy chứng nhận QSDĐ cho 2 mảnh đất tại đại chỉ số 10, ngách 194/70 Đội Cấn và 27B ngách 210/38 Đội Cấn, quận Ba Đình (Hà Nội) của bà Nguyễn Thị T., ở quận Ba Đình (Hà Nội), xin cấp Giấy chứng nhận QSDĐ tại ngõ Gốc Đề, Hoàng Văn Thụ, quận Hoàng Mai (Hà Nội) cho gia đình anh Phạm Quang C, ở quận Đống Đa (Hà Nội). Trong vụ việc này, Long nhận của bà T. 950 triệu đồng, nhận của anh C. 700 triệu đồng, sau đó bỏ trốn và chiếm đoạt số tiền đã nhận.

Ở trường hợp khác, anh Lê Hùng Vinh, ở xã Tân Liên (huyện Vĩnh Bảo) cho biết: Gia đình anh có hơn 300 m2 đất nông nghiệp ở xã, có nhu cầu chuyển đổi diện tích đất này sang đất ở sử dụng lâu dài từ năm 2011. Qua các mối quan hệ, anh Vinh được người quen giới thiệu bà Nguyễn Thị H., ở thị trấn Vĩnh Bảo (huyện Vĩnh Bảo) có thể giúp anh làm được việc này. Qua quá trình trao đổi, bà H. tự giới thiệu mình là người nhà của lãnh đạo huyện và nhận làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng cho gia đình anh Vinh với giá 250 triệu đồng. Bà H. còn hứa, nếu không làm được sẽ hoàn trả số tiền trên cho anh Vinh. Tin tưởng vào “người nhà của lãnh đạo huyện”, anh Vinh. đưa đủ số tiền theo yêu cầu của bà H. Tuy nhiên sau một thời gian dài, bà H. vẫn không làm được thủ tục giấy tờ chuyển đổi mục đích sử dụng đất cho anh Vinh. Nhiều lần đòi bà H. trả lại số tiền nhưng bà đều cho anh Vinh biết số tiền đã đưa hết cho người trực tiếp làm thủ tục. Nhiều lần nghe bà H. hứa hẹn, đến nay anh Vinh không thể liên lạc được với bà H. Biết là bị mất tiền nhưng anh Vinh cũng không biết làm cách nào để đòi lại vì các giao dịch, thỏa thuận đều bằng miệng, không có bằng chứng cụ thể.

Xử lý nghiêm minh

Theo tìm hiểu, phần lớn các đối tượng lừa đảo thường tìm đến người dân gặp nhiều khó khăn (do khách quan và chủ quan) trong quá trình làm thủ tục hành chính về đất đai như: đất có tranh chấp, nguồn gốc đất thay đổi qua thời gian, các giấy tờ gốc bị mất, không liên lạc được người chủ sở hữu ban đầu... Qua một số người quen, đối tượng tạo được lòng tin với bị hại. Sau khi thỏa thuận và nhận được tiền của nạn nhân, đối tượng nhanh chóng cắt đứt liên lạc và bỏ trốn.

Luật sư Nguyễn Công Minh, Văn phòng Luật sư Công Minh (Đoàn Luật sư Hải Phòng) nhận định: Hành vi trên của các đối tượng cho thấy sự coi thường pháp luật, bên cạnh đó còn làm ảnh hưởng xấu đến hình ảnh của cán bộ công chức nhà nước. Hành vi của các đối tượng có dấu hiệu cấu thành của tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” được quy định tại khoản 3, điều 174 Bộ luật Hình sự 2015 (sửa đổi, bổ sung 2017), có khung hình phạt đến 15 năm nếu chiếm đoạt tài sản từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; phạt đến 20 năm tù hoặc tù chung thân nếu chiếm đoạt 500 triệu đồng trở lên.

Qua các sự việc trên cho thấy, người dân nếu có nhu cầu làm các thủ tục hành chính về đất đai, cần đến các cơ quan có thẩm quyền xử lý, giải quyết, tránh bị lừa đảo, đồng thời nghiêm túc chấp hành theo quy định của pháp luật. Mặt khác, để ngăn chặn hành vi lừa đảo trên, công tác tuyên truyền vẫn cần được các cấp ngành chức năng và chính quyền địa phương tăng cường để người dân hiểu rõ quy định, cách thức thực hiện thủ tục hành chính về đất đai, bảo đảm đúng quy trình, thuận tiện. Nếu bị lừa đảo, chiếm đoạt tài sản, người dân cần sớm tới tố giác tội phạm tới cơ quan chức năng. Các vụ việc lừa đảo khi kết thúc điều tra cần xét xử nghiêm minh, công khai vụ án trên các phương tiện thông tin đại chúng, các nền tảng xã hội… để răn đe, phòng ngừa chung. Có như vậy, mới chấm dứt những vụ việc tương tự, lập lại trật tự trị an và bảo đảm quyền lợi hợp pháp của người dân./.