(HPĐT)- Thông tin quan trắc chất lượng nước thô trên các sông phục vụ sản xuất nước sạch từ đầu tháng 7 đến nay của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng cho thấy nhiều chỉ số ô nhiễm tăng cao, vượt quá giới hạn quy định của Quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về chất lượng nước mặt phục vụ sản xuất nước sinh hoạt (QCVN 08). Một trong những nguyên nhân chính là do ô nhiễm từ nguồn nước thải sinh hoạt tràn ra các sông sau mưa.
Cán bộ kỹ thuật Công ty CP Cấp nước Hải Phòng phối hợp Công ty TNHH MTV KTCTTL An Hải kiểm tra các điểm xả thải trên sông Rế trước mùa mưa năm 2022.
Báo động ô nhiễm sau những đợt mưa kéo dài
Số liệu quan trắc chất lượng nước của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng trong 15 ngày đầu tháng 7 tại các họng thu nước thô phục vụ sản xuất nước sạch trên các sông: Rế, Vật Cách, Đa Độ, Chanh Dương, Bạch Đà cấp nước cho các nhà máy nước: An Dương, Vật Cách, Cầu Nguyệt, Hưng Đạo, Vĩnh Bảo 1, Vĩnh Bảo 2 cho thấy, các chỉ số Penmanganat, Mangan, Nitrit, sắt toàn phần… đều vượt gấp nhiều lần QCVN 08. Phần lớn các chỉ số ô nhiễm đặc trưng từ nước thải sinh hoạt.
Theo Phó tổng giám đốc Công ty CP Cấp nước Hải Phòng Cao Văn Quý, nồng độ các chất ô nhiễm tăng cao trong những ngày đầu tháng 7 xuất phát từ việc nước thải sinh hoạt của người dân tràn xuống các sông sau những trận mưa liên tục vừa qua. Hiện nay, phần lớn các khu dân cư sống chung quanh các sông đều chưa có hệ thống thu gom, xử lý nước thải riêng mà tiêu thoát nước thông qua các kênh thủy lợi. Trong những năm gần đây, các công ty khai thác công trình thủy lợi hoành triệt nhiều điểm xả từ khu dân cư xuống các sông lấy nước thô, sử dụng kênh dẫn nước thải riêng đưa về hạ nguồn của các sông lấy nước thô để thải thẳng ra biển. Tuy nhiên, khi mưa to, các kênh tiêu thoát nước đều đầy ứ nên xảy ra tình trạng chảy tràn nước mưa và nước thải sinh hoạt ra các sông, gây ô nhiễm nguồn nước.
Bên cạnh đó, một số khu vực dân cư sống gần các kênh tiêu thoát nước có địa hình thấp, trũng, khi mưa lớn kéo dài có nguy cơ ngập lụt rất cao nên các đơn vị quản lý cống buộc phải xả bớt nước ra sông để hạn chế ngập lụt. Ví dụ, một số khu dân cư ở gần đập Tây Hà (xã Bắc Sơn, huyện An Dương) là điểm đầu nối kênh Bắc Nam Hùng với sông Rế có địa hình trũng, thấp. Do kênh Bắc Nam Hùng đang bị ô nhiễm nặng nên Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi An Hải đóng đập Tây Hà, ngăn nước ô nhiễm tràn ra sông Rế. Tuy nhiên, khi có mưa lớn, nước kênh dâng cao nên công ty phải mở bớt cống để giảm ngập lụt cho các khu dân cư này. Do đó, nước thải sinh hoạt tràn một phần ra sông Rế gây ô nhiễm nguồn nước.
Thu gom triệt để nước thải sinh hoạt
Trước thực trạng nguồn nước ô nhiễm sau mưa, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng chủ động theo dõi chặt chẽ diễn biến chất lượng nước thô; tăng gấp 2- 3 lần lượng hóa chất xử lý thông thường như: PAC, Clo; bổ sung các hóa chất xử lý phù hợp như: than hoạt tính, thuốc tím; vận hành tăng cường bể lọc tiếp xúc sinh học U-BCF; thông rửa toàn bộ mạng lưới. Đồng thời, công ty vừa hoàn thành nâng cấp, cải tạo, nâng công suất bể lọc U-BCF tại các nhà máy nước: An Dương và Vĩnh Bảo. Tuy nhiên, nếu tình trạng ô nhiễm nguồn nước thô tiếp tục gia tăng thì việc xử lý bằng biện pháp kỹ thuật không khả thi và rất tốn kém, đẩy giá thành sản xuất nước lên cao. Do đó, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng có văn bản gửi các công ty khai thác công trình thủy lợi: An Hải, Đa Độ, Vĩnh Bảo, Thủy Nguyên đề nghị chủ động thau đảo nguồn nước sau những trận mưa lớn, kéo dài. Đồng thời, khẩn trương nâng cấp, bổ sung các cống ngăn, bảo đảm kín khít không để nước thải xả trực tiếp ra sông.
Chủ tịch Công ty TNHH MTV khai thác công trình thủy lợi An Hải Trần Quang Hoạt cho biết, để hạn chế ô nhiễm nguồn nước các sông, từ đầu năm 2022, công ty hoàn thành lắp đặt máy bơm công suất 70 m3/giờ tại trạm bơm tiêu Vân Tra, lắp đặt trạm bơm tiêu dã chiến Lương Quán công suất 290 m3/ giờ, thay máy bơm, nâng công suất của trạm bơm tiêu Đồng Giới lên 290 m3/ giờ… Các trạm bơm này hoạt động 24/24, dẫn nước thải sinh hoạt từ các khu dân cư đưa vào thẳng tới các kênh tiêu thoát nước ở hạ lưu sông Rế. Tại các khu vực chưa có điểm tiêu thoát nước như các xã: Nam Sơn, Tân Tiến…, công ty lắp đặt hệ thống bơm công suất lớn, đưa nước thải lên các cánh đồng để hạn chế tình trạng nước chảy tràn ra sông Rế. Bên cạnh việc thường xuyên rà soát, kiểm tra hơn 400 điểm xả thải trên hệ thống kênh An Kim Hải và hơn 60 điểm xả thải trên sông Rế, đơn vị rà soát, kiên quyết xử lý nhiều trường hợp công trình vi phạm hành lang bảo vệ nguồn nước. Trong tháng 4- 2022, đơn vị giải tỏa công trình vi phạm hành lang bảo vệ nguồn nước sông Rế tại khu vực nghĩa trang Đình Ngọ, xã Hồng Phong (huyện An Dương). Thời gian tới, thành phố hoàn thành xây dựng hệ thống cống thoát nước qua quốc lộ 5 từ kênh Bắc Nam Hùng ra sông Cấm, phần lớn lượng nước thải sẽ được đưa ra sông Cấm , chất lượng nước sông Rế sẽ được cải thiện đáng kể.
Chủ tịch HĐQT Công ty CP Cấp nước Hải Phòng Trần Việt Cường thông tin, trước mùa mưa năm 2022, công ty chủ động phối hợp với các công ty khai thác công trình thủy lợi kiểm tra, rà soát toàn bộ các sông cấp nước thô phục vụ sản xuất nước sạch. Đồng thời, xây dựng kế hoạch cụ thể thau đảo nguồn nước sau những đợt mưa lớn. Tuy nhiên, đây chỉ là giải pháp tình thế. Về lâu dài, nước thải của các tổ chức, doanh nghiệp, khu dân cư dọc hai bên tuyến sông cung cấp nước thô cần được thu gom, xử lý tập trung và đưa vào vào hệ thống thoát nước thải. Công ty đề nghị thành phố sớm triển khai quy hoạch nguồn nước có tính liên tỉnh, liên khu vực để bảo đảm an ninh nguồn nước. Đối với các khu vực gần các sông thu nước chưa có hệ thống kênh dẫn nước thải, cần đầu tư các hệ thống xử lý nước thải tại chỗ, hạn chế tối đa việc xả thẳng nước thải sinh hoạt ra các sông lấy nước./.
Bài và ảnh: NGUYỄN DƯƠNGChỉ số quan trắc của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng 15 ngày đầu tháng 7 ghi nhận chỉ số Nitrit trên sông Rế có ngày lên đến 0,229 mg/l (gấp 4 lần tiêu chuẩn cho phép), chỉ số Amoniac trên sông Chanh Dương (huyện Vĩnh Bảo) cao nhất 2,7 mg/l (gấp 9 lần tiêu chuẩn cho phép), chỉ số ô nhiễm Mangan trên sông Bạch Đà (huyện Vĩnh Bảo) cao nhất lên đến 0,5 mg/l (gấp 2,5 lần tiêu chuẩn cho phép).
