(HPĐT)- Vụ việc 8 học sinh tiểu học ở Hà Nội phải nhập viện cấp cứu sau khi tò mò sử dụng thuốc lá điện tử mới đây khiến dư luận xã hội lo lắng. Dù tại Hải Phòng chưa ghi nhận vụ việc tương tự, song đây là hồi chuông cảnh báo các nhà trường, gia đình về nguy cơ mất an toàn đối với sức khỏe học sinh.
Học sinh Trường THCS Lê Lợi (quận Hải An) được tuyên truyền về phòng, chống tác hại của thuốc lá điện tử.
Hệ lụy từ sự tò mò
Dù các cơ quan chức năng cảnh báo tác hại của thuốc lá điện tử, nhất là các loại có pha trộn ma túy thế hệ mới, nhưng tình trạng mua bán, sử dụng thuốc lá điện tử vẫn diễn ra phổ biến, thậm chí trở thành trào lưu. Em P.M.C, học sinh lớp 11B5, Trường THPT Lương Thế Vinh cho biết: “Em thấy một số bạn trai trong lớp sử dụng thuốc lá điện tử vì tò mò muốn thử cảm giác lạ, khẳng định phong cách “người lớn”. Các bạn góp chung tiền mua thuốc lá điện tử trên mạng xã hội. Để tránh bị giáo viên chủ nhiệm hoặc cha mẹ phát hiện, các bạn thường sử dụng thuốc lá điện tử trong giờ nghỉ giải lao hoặc sau giờ học”.
Đáng lo ngại, tình trạng sử dụng thuốc lá điện tử đang có xu hướng trẻ hóa, không riêng học sinh THPT, mà còn cả ở bậc THCS. Ngay trong tháng 11 và đầu tháng 12-2022, Bệnh viện nhi Trung ương liên tiếp cảnh báo tình trạng trẻ em nhập viện do ngộ độc khi sử dụng thuốc lá điện tử. Nêu ra những tác hại khó lường của thuốc lá điện tử, bác sĩ Đào Nguyên Ngọc, Khoa đơn nguyên quốc tế, Bệnh viện Trẻ em Hải Phòng phân tích, thuốc lá điện tử có nhiều tên gọi khác nhau, nhưng đều chứa nicotine - chất gây nghiện, nếu sử dụng có thể gây suy giảm trí nhớ, ảnh hưởng đến trí tuệ do não bộ trẻ em chưa hoàn thiện. Thậm chí, thuốc lá điện tử với các ống dung dịch đốt không có định lượng về nồng độ nicotine, tạp chất, chất tạo mùi hương (bạc hà, dâu, socola...) là nguyên nhân gây ra ngộ độc cấp tính, với các triệu chứng ban đầu là: đau thắt ngực, suy tim, đột quỵ, suy giảm miễn dịch, giảm sức đề kháng... Sử dụng thuốc lá điện tử có thể là bước đầu của việc sử dụng các chất gây nghiện khác như: hút thuốc lá truyền thống, ma túy...
Độc hại như vậy, song thuốc lá điện tử hay thuốc lá thế hệ mới dễ xâm nhập trường học, do học sinh tuổi vị thành niên thường hiếu kỳ, tò mò và thích khám phá. Cô Trịnh Thị Thu Chang, giáo viên Trường THCS Lương Khánh Thiện (quận Kiến An) cho rằng, thuốc lá điện tử được thiết kế đa dạng, giống bút, ổ đĩa, hình thỏi son..., học sinh có thể dễ dàng giấu trong cặp sách hoặc túi áo khoác... Học sinh còn lập các hội, nhóm riêng trên mạng xã hội để mua, bán, sử dụng loại thuốc lá điện tử nên giáo viên khó phát hiện, ngăn chặn kịp thời. Do đó, các cơ quan chức năng cần có giải pháp cụ thể để kiểm soát chặt, xử lý nghiêm các đơn vị, cá nhân cung ứng, tránh tình trạng buôn bán thuốc lá điện tử tự do như hiện nay.
Tăng cường sức mạnh “3 bên”
Để ngăn ngừa thuốc lá điện tử xâm nhập trường học, giảm hệ lụy đáng tiếc, cần sự chung tay vào cuộc của gia đình, nhà trường và xã hội.
Trưởng Phòng Quản lý nghiệp vụ (Chi cục Phòng, chống tệ nạn xã hội thành phố) Nguyễn Ngọc Bích khuyến cáo, khi trẻ thay đổi hành vi, có biểu hiện lo âu, cáu gắt, có xu hướng tham gia các hoạt động mạo hiểm hoặc cha mẹ phát hiện thấy mùi lạ (như mùi hoa quả), vật lạ chung quanh góc học tập hoặc phòng riêng của trẻ em, thanh thiếu niên..., là những tín hiệu bước đầu báo động nguy cơ trẻ dùng thuốc lá điện tử hoặc các chất kích thích. Khi đó, các bậc cha mẹ, người giám hộ cần liên hệ, trao đổi cùng nhà trường để tiến hành các biện pháp giáo dục kịp thời.
Cùng với gia đình, vai trò giáo dục của nhà trường cũng cần được đẩy mạnh. Trưởng Phòng Giáo dục và Đào tạo quận Lê Chân Nguyễn Thị Lệ Thủy cho biết, trước việc thuốc lá điện tử xâm nhập trường học, Phòng chỉ đạo Ban giám hiệu các trường tiểu học, THCS trên địa bàn quận tăng cường kiểm tra nội vụ đột xuất tại các lớp học và có các giải pháp bảo đảm an toàn đối với học sinh. Các nhà trường tăng cường phối hợp cha mẹ học sinh tuyên truyền, phổ tác hại của thuốc lá điện tử tới học sinh, giám sát chặt chẽ và nêu gương để học sinh không tiếp cận, mang thuốc lá điện tử hay những vật dụng không an toàn tới trường.
Để bảo đảm an toàn học đường, trong quý 3-2022, Chi cục Phòng, chống tệ nạn xã hội thành phố (thuộc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội) phối hợp Phòng Lao động- Thương binh và Xã hội, Đoàn thanh niên các quận, huyện Kiến An, Hải An, Ngô Quyền, Đồ Sơn, Thủy Nguyên... tổ chức tuyên truyền phòng, chống tệ nạn xã hội tới gần 2 nghìn đoàn viên, thanh niên, trong đó nội dung chủ yếu là phòng, chống tác hại của ma túy, thuốc lá điện tử. “Thời gian tới, Chi cục cũng đa dạng hóa công tác truyền thông bằng hình thức tiểu phẩm, sân khấu hóa, phiên tòa giả định... về các vụ án, vụ việc từng xảy ra, với những tình huống gần gũi đời sống thực tế để học sinh dễ liên hệ, đối chiếu, hiểu rõ tác hại của thuốc lá điện tử, sử dụng các chất gây nghiện để phòng, tránh”, Chi cục trưởng Chi cục Phòng chống tệ nạn xã hội thành phố Lê Thanh Tùng nhấn mạnh./.
Bài và ảnh: HUY ĐẠI
