(HPĐT)- Do có nhiều rừng, đầm, áng tại khu vực ven biển thuận lợi để dừng chân và kiếm ăn, huyện Cát Hải trở thành điểm “tập kết” lý tưởng cho các loài chim trời trong mùa di cư. Đây cũng là “cơ hội vàng” giăng lưới, bẫy bắt đối với một số thợ săn. Mặc dù thời gian qua chính quyền địa phương, lực lượng chức năng huyện Cát Hải có nhiều nỗ lực, cố gắng, nhưng tình trạng săn bắt chim di cư vẫn diễn ra. Để ngăn chặn triệt để, góp phần bảo vệ động vật hoang dã, môi trường tự nhiên, cần quản lý chặt, xử lý nghiêm hơn nữa các trường hợp vi phạm, kết hợp vận động, tuyên truyền người dân không săn bắt, tiêu thụ…
Lực lượng kiểm lâm Vườn quốc gia Cát Bà tuần tra, rà soát các khu vực “nóng” thường xảy ra tình trạng đặt bẫy chim di cư. Ảnh: BẢO LINH
Kỳ 1: Không ngại vất vả để bảo vệ thiên nhiên
Cùng đi với tổ công tác của Hạt Kiểm lâm Vườn quốc gia Cát Bà tuần tra, xử lý tình trạng bẫy bắt trái phép các loài động vật hoang dã, trong đó có chim trời, chim di cư trên địa bàn Vườn quốc gia (VQG) Cát Bà quản lý và vùng đệm, càng thấy thương số phận bầy chim di cư. Tại những điểm dừng chân nghỉ ngơi, kiếm ăn để tiếp tục hành trình dài phía trước, chúng phải đối mặt với muôn vàn bẫy, lưới giăng sẵn…
18 giờ 30 phút một ngày giữa tháng 10 tại VQG Cát Bà, màn đêm như tấm lưới khổng lồ mang theo hơi lạnh đầu đông trùm xuống bao phủ khắp núi rừng, trong trang phục gọn gàng, nhóm phóng viên Báo Hải Phòng cùng tổ công tác gồm 8 người của Hạt Kiểm lâm VQG Cát Bà bắt đầu hành trình lặng lẽ nhằm bảo vệ bầy chim di cư. Điểm dừng chân đầu là khu vực đồng ruộng thuộc xã Hiền Hào (huyện Cát Hải), cách điểm xuất phát là Trạm Kiểm lâm Eo Bùa chừng hơn 4 cây số. Không ai bảo ai, các thành viên tổ công tác cùng nhau tắt đèn pin, yên lặng quan sát bốn phía. Anh Hà Minh Châu, cán bộ Trạm Kiểm lâm Eo Bùa, thì thầm trong tiếng gió: “Mọi người đang lắng nghe xem có tiếng loa đài dụ bầy chim di cư sa lưới hay không”.
Sau một hồi không phát hiện điều bất thường gì, tổ công tác tiếp tục men theo bờ ruộng nhấp nhô tìm bẫy bắt chim. Anh Châu vừa dò dẫm dẫn đường, vừa nhắc nhở mọi người cẩn thận. Thế nhưng, vừa dứt lời, anh bất ngờ hụt bước xuống phần bờ ruộng được đào để dẫn nước vào, bị cỏ khô che kín. Vừa mò mẫm lôi chiếc giày “dã chiến” bị ngập sâu trong bùn đất, anh Châu vừa nở nụ cười méo xệch: “Thế này còn may chán. Mấy năm trước tôi dành dụm mãi mới mua được chiếc điện thoại di động đời mới với giá hơn 5 triệu đồng. Trong quá trình tuần tra, kiểm soát, cả người và điện thoại sụt hố chìm trong nước. Người không sao nhưng điện thoại hỏng không sửa được, đến giờ vẫn thấy tiếc”.
Sau gần 30 phút tìm kiếm, không phát hiện bẫy, lưới, tổ công tác tiếp tục vượt qua quãng đường hơn 3 cây số tới khu vực đầm ao ven biển thuộc địa bàn xã Xuân Đám. Anh Hoàng Dũng Sỹ, nhân viên Văn phòng Hạt Kiểm lâm VQG Cát Bà, Tổ phó Tổ công tác phân công mọi người chia nhóm tuần tra, kiểm soát trong khu vực. Quay sang nhóm phóng viên, anh kể: “Gần 20 năm về trước, cứ đến mùa chim di cư (từ đầu tháng 9 đến đầu năm sau), người người, nhà nhà săn bắt chim trời như “mở hội”. Bẫy, lưới giăng kín vách đá, hẻm núi, dọc ngang ao đầm, bờ bụi, thậm chí họ giăng cả khu vực vệ đường kiểu “không cho con nào thoát”. Nay, khi lực lượng chức năng tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý quyết liệt, họ chủ yếu giăng lưới ở khu vực hiểm trở khó tiếp cận, cử người cảnh giới, báo động để dễ dàng tẩu tán dụng cụ có giá trị như hệ thống loa đài gọi chim, hoặc sẵn sàng “bỏ của chạy lấy người”. Để cản trở, gây khó khăn cho lực lượng chức năng trong quá trình tuần tra, kiểm soát, xử lý, họ tạo “bẫy” bằng cách dựng những chiếc cầu giả bằng tre, gỗ bắc hờ qua mương, rãnh, phủ kín cỏ khô vào các hốc, hố”.
Mò mẫm hơn 200 mét trong bóng đêm đầy rẫy tiếng muỗi rừng vo ve, tổ công tác phát hiện dãy lưới bắt chim nằm ở gồ cao giữa đầm. Sau một hồi tìm kiếm, anh Nguyễn Huy Cầm và anh Hà Minh Châu tìm thấy chiếc thuyền nan nhỏ, dùng tay chèo ra để thu lưới. Hơn 30 phút sau, 2 anh trở về với bộ quần áo sũng nước cùng mớ lưới lớn, trong đó có con chim ngói đang vẫy vùng trong vô vọng để tìm đường thoát thân. Tổ công tác khéo léo cắt bỏ lưới, thả chú chim về với tự do, sau đó tiếp tục hành trình tuần tra, kiểm soát theo lịch trình được vạch ra trước lúc xuất phát.
Gần 22 giờ, khi sương xuống lạnh buốt, rừng sâu ngớt tiếng cuốc, bìm bịp gọi bạn về tổ, lần lượt qua những “điểm nóng” về bẫy, bắt chim di cư trên địa bàn 4 xã Xuân Đám, Hiền Hào, Trân Châu, Phù Long, tổ công tác trở về trụ sở Hạt Kiểm lâm VQG Cát Bà. Quây quần bên tích chè xanh nóng hổi, anh Vũ Hồng Vĩ, Phó hạt trưởng cho biết, thực hiện chỉ đạo của Ban Giám đốc VQG Cát Bà, ngày 15-9, đơn vị ban hành Kế hoạch quản lý, bảo vệ các loài động vật hoang dã và chim hoang dã, di cư trên địa bàn quản lý và vùng đệm năm 2022. Đồng thời, thành lập tổ công tác tuần tra, kiểm soát đột xuất gồm 19 thành viên do Trạm trưởng Trạm Kiểm lâm trung tâm Phạm Ngọc Hải làm tổ trưởng. Tổ công tác thường xuyên tuần tra, kiểm tra đột xuất kết hợp nắm bắt thông tin, tổ chức tuyên truyền, vận động. “Để bảo đảm hiệu quả tuần tra, kiểm soát, trước khi xuất phát khoảng 30 phút, các thành viên trong tổ công tác mới nắm được lộ trình. Hằng tuần, tổ tiến hành tuần tra, kiểm soát thường kỳ 1-2 lần, tối từ 18 giờ đến 22 giờ, sáng từ 3 giờ. Đồng thời, sẵn sàng lên đường khi nhận được tin báo có trường hợp bẫy, bắt chim trái phép. Từ ngày 16-9 khi bắt đầu tổ chức tuần tra, kiểm soát theo kế hoạch đến giữa tháng 10-2022, tổ công tác của Hạt Kiểm lâm VQG Cát Bà phát hiện 2 vãng lưới dùng để bẫy chim ngói và hàng trăm mét lưới 3 tầng dùng để bắt chim di cư tại xã Phù Long, nhưng những đối tượng bẫy, bắt trái phép kịp “bỏ của chạy lấy người”, Phó hạt trưởng Vũ Hồng Vĩ thông tin.
Mặc dù tình trạng bẫy, bắt chim di cư giảm mạnh trong những năm gần đây nhờ nỗ lực cao của các cấp chính quyền, đơn vị chức năng, song vẫn tiếp diễn. Để ngăn chặn triệt để, ngoài tăng cường tuần tra, kiểm soát, xử lý nghiêm các trường hợp săn bắt trái phép, cần có biện pháp ngăn chặn, xử lý đối với “đầu ra” là những nhà hàng, quán ăn, những “đầu nậu” mua bán, tiêu thụ, sử dụng chim di cư…/.
………………
Kỳ cuối: Tập trung, quyết liệt hơn nữa
THÁI SƠN
