Tình trạng đổ trộm và đốt rác thải là vấn đề cử tri tại nhiều xã, phường trên địa bàn thành phố phản ánh trong những cuộc tiếp xúc cử tri của đại biểu HĐND thành phố gần đây. Người dân bày tỏ lo ngại và băn khoăn về các biện pháp xử lý để giải quyết dứt điểm tình trạng trên.
Đổ, đốt trộm tại bãi rác tập trung
Thời gian vừa qua, những điểm trung chuyển rác, bãi tập kết rác thải của xã, thôn đang trở thành “điểm đến” của nhiều trường hợp đổ, đốt trộm rác thải. Trong tháng 3, 4, người dân ở tổ dân phố Kinh Hà, phường An Lư, thị xã Kinh Môn (nay là phường An Lư) và xã Thanh Hồng, huyện Thanh Hà (nay là xã Hà Đông) phản ánh về tình trạng đốt rác gây ô nhiễm môi trường. Trước đó, tháng 8-2024, lực lượng chức năng xã Kim Tân, huyện Kim Thành (nay thuộc xã An Thành) bắt quả tang 1 trường hợp đổ rác thải công nghiệp là vải vụn da giày tại điểm tập kết rác của thôn. Việc lợi dụng thời điểm vắng người, đổ trộm, đốt phi tang ở bãi rác tập trung đang diễn ra tại nhiều xã, phường của thành phố. Dọc tuyến đường từ ngã ba Đa Phúc đến Trường THPT Mạc Đĩnh Chi (phường Hưng Đạo), cũng xảy ra tình trạng đổ, đốt rác trộm trong thời gian dài.
Để xảy ra tình trạng đổ, đốt trộm tại bãi rác tạm, bãi rác tập trung của xã, theo bà Đoàn Thị Mơ, Giám đốc Công ty CP Môi trường Thành Vinh, đơn vị thu gom rác trên địa bàn một số xã, phường của khu vực Đông Hải Phòng, một số cá nhân lợi dụng bãi rác tạm của công ty để tập kết, đốt rác điện tử, phao, xốp. Những đống rác này cháy âm ỉ suốt ngày đêm, khói lửa mù mịt. Phần lớn những bãi rác tập trung cách xa khu dân cư, vắng người qua lại nên khó bị phát hiện. Với lượng rác sinh hoạt sẵn có ở bãi rác, các cá nhân này dễ trà trộn, tiêu hủy rác công nghiệp. Loại rác mà họ đổ trộm phần lớn là rác công nghiệp, gồm: vỏ nhựa, vải vụn, đế giày, dăm gỗ, trấu... Trong khi đó, rác thải công nghiệp phải được xử lý theo quy trình riêng, việc đốt rác gây ô nhiễm môi trường, tốn nhiều công sức khắc phục. Trong tháng 10- 2024, tại khu vực hồ Phương Lưu (phường Đông Hải), hàng chục công nhân Công ty TNHH MTV Môi trường đô thị Hải Phòng phải làm việc liên tục từ sáng sớm ngày 19 đến 4 giờ sáng ngày 20-10, vừa dập lửa khói vừa tổ chức thu dọn toàn bộ rác là trấu, dăm gỗ đổ, đốt trộm tại bãi đất trống khu vực ven hồ Phương Lưu. Đây không phải lần đầu công ty phải xử lý những đống rác đổ trộm như thế này.
Có hướng ngăn chặn hữu hiệu
Thực trạng trên đặt ra câu hỏi, tại sao tình trạng đổ trộm, đốt rác công nghiệp tại bãi rác tạm, bãi rác tập trung diễn ra nhiều năm, nhiều nơi và việc ngăn chặn, xử lý chưa hiệu quả? Luật Bảo vệ Môi trường 2020 nghiêm cấm hành vi xả chất bẩn ra môi trường. Tại điều 4, Nghị định 155/2016 của Chính phủ quy định các mức xử phạt hành chính bao gồm cảnh cáo hoặc phạt vi phạm hành chính đối hành vi vi phạm xả chất bẩn, mức phạt có thể lên đến 1 tỷ đồng đối với cá nhân, 2 tỷ đồng đối với tổ chức, cùng hình phạt bổ sung như tạm đình chỉ hoạt động, tước quyền sử dụng giấy phép xử lý chất thải... Nhưng hiện có tình trạng hầu hết chủ nguồn thải thuê những người điều khiển xe ba gác, xích lô đổ trộm rác, với giá thuê khoảng vài chục cho tới vài trăm nghìn đồng/chuyến, tùy khối lượng rác và khoảng cách vận chuyển. Lượng rác mỗi lần đổ có trọng lượng vài chục tới vài trăm kg. Cũng có những vụ việc đổ, đốt trộm rác bị lực lượng chức năng phát hiện nhưng tình trạng vẫn tiếp diễn. Điều đó có thể thấy chế tài chưa đủ mạnh, chưa đủ sức răn đe. Không ít trường hợp người vi phạm chỉ bị xử lý ở mức độ cảnh cáo. Cùng với đó, ở hầu hết bãi rác tập trung ở xã, phường thiếu công cụ giám sát nên càng khó phát hiện người vi phạm.
Trước khó khăn kể trên, Sở Nông nghiệp và Môi trường đề xuất thành phố, các cấp, ngành tăng cường chế tài xử phạt, cải thiện cơ sở hạ tầng giám sát và nâng cao nhận thức cộng đồng. Trước tiên, thành phố cần tăng chế tài xử phạt đối với chủ nguồn thải, mức phạt bảo đảm đủ sức răn đe. Đối với tổ chức có thể áp dụng hình thức bổ sung tước giấy phép hoạt động. Đối với khu vực tập kết cần có camera giám sát, giúp phát hiện, xử lý nhanh trường hợp vi phạm, tránh tình trạng “đánh bùn sang ao”. Bên cạnh đó, cần có đầu mối liên hệ xử lý rác thải cồng kềnh, rác điện tử... Khi cá nhân, hộ dân phát sinh loại rác thải này liên hệ đơn vị chức năng để được thu gom, xử lý đúng quy định, từ đó góp phần hạn chế tình trạng người dân không biết, đổ rác trộm. Bên cạnh đó, chính quyền cơ sở tăng cường tuyên truyền, khuyến khích người dân tham gia giám sát, tố giác sai phạm, góp phần chung tay bảo đảm môi trường đô thị xanh, sạch, đẹp.
BẢO CHÂU
