(HPĐT)- Từ đầu năm đến nay, Bảo hiểm xã hội (BHXH) Hải Phòng tổ chức hậu kiểm việc giải quyết chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe của người lao động tại các doanh nghiệp. Qua kiểm tra phát hiện và kịp thời chấn chỉnh sai phạm, thu hồi quỹ BHXH gần 500 triệu đồng thanh toán không đúng quy định đối với gần 900 trường hợp. Điều này cho thấy, tình trạng trục lợi chế độ ốm đau, thai sản vẫn diễn biến phức tạp, đòi hỏi các cơ quan chức năng có biện pháp ngăn chặn “từ sớm, từ xa”.
Doanh nghiệp, người lao động cần nêu cao ý thức trong thực hiện các quy định về hưởng chế độ BHXH, BHYT. Trong ảnh: Công nhân Công ty TNHH Phương Đông (Cụm Công nghiệp Quán Trữ, quận Kiến An) trong giờ sản xuất.
Nhiều cách thức trục lợi
Qua công tác thanh tra, kiểm tra, cơ quan BHXH phát hiện người lao động, người sử dụng lao động có nhiều cách nhằm hợp thức hóa các giấy tờ đề nghị cơ quan BHXH giải quyết các chế độ.
Đáng quan tâm là để “qua mắt” cơ quan chức năng, một số người lao động sử dụng giấy chứng nhận nghỉ việc giả để hưởng BHXH. 2 tháng trước, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an quận Kiến An xác minh 3 giấy chứng nhận của người lao động do Bệnh viện đa khoa quốc tế Hải Phòng cấp. Kết quả xác minh cho thấy, cả 3 giấy chứng nhận đều là giả mạo, mẫu giấy, chữ ký bác sĩ, con dấu đều không khớp với mẫu giấy chứng nhận do bệnh viện đang sử dụng. Trước đó, vào tháng 7- 2022, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an huyện Tứ Kỳ (tỉnh Hải Dương) ra quyết định khởi tố bị can đối với Vũ Thị Nhung (sinh năm 1990, thường trú tại số 44/183 phố Đình Đông, phường Đông Hải, quận Lê Chân) về tội làm giả và sử dụng tài liệu giả của cơ quan, tổ chức, cụ thể là hành vi mua bán giấy chứng nhận nghỉ việc hưởng BHXH và giấy ra viện giả của một bệnh viện trên địa bàn thành phố.
Tình trạng trục lợi quỹ BHXH, BHYT không chỉ xuất phát từ người lao động, mà chính người sử dụng lao động cũng sử dụng nhiều cách thức để “thu lợi”. Theo đó, có đơn vị làm thủ tục tuyển lao động nữ đang mang thai, thực hiện đăng ký đóng BHXH nhưng thực tế không làm việc tại đơn vị để trục lợi thông qua giải quyết chế độ thai sản. Nhiều doanh nghiệp cố tình lập và sử dụng 2 bảng lương khác nhau, trong đó, một bảng lương để chi trả lương thực tế cho người lao động, còn bảng kia đăng ký tham gia và làm cơ sở tính BHXH. Với cách làm này, các doanh nghiệp trốn đóng tiền BHXH, gây thiệt hại cho chính người lao động vì không được tham gia BHXH.
Các đơn vị chủ động vào cuộc
Hiện, quy trình xét duyệt, giải quyết chế độ ốm đau, thai sản được thực hiện chặt chẽ, bài bản nên sẽ hạn chế tối đa việc để “lọt” hồ sơ sai phạm. Theo đó, khi cơ quan BHXH tiếp nhận hồ sở sẽ thực hiện việc đối chiếu chứng từ, mẫu dấu, mẫu chữ ký của bác sĩ nơi cơ sở khám, chữa bệnh đã đăng ký với cơ quan BHXH trước đó. Cơ quan BHXH đối soát chứng từ trên phần mềm xét duyệt chế độ có liên thông với dữ liệu quản lý thu và Hệ thống thông tin giám định BHYT nên bảo đảm chặt chẽ và chính xác thông tin. Mặc dù cơ quan BHXH có “công cụ” để kiểm soát, ngăn chặn tình trạng trên, tuy nhiên, với số lượng, quy mô doanh nghiệp lớn như Hải Phòng, số lượt người hưởng chế độ ngắn hạn ốm đau, thai sản khá lớn nên sẽ tạo áp lực lớn về thời gian xử lý hồ sơ đối với ngành BHXH. Cụ thể, từ đầu năm đến nay, BHXH Hải Phòng giải quyết hưởng chế độ ốm đau, thai sản, dưỡng sức phục hồi sức khỏe của hàng chục nghìn lượt người lao động, với tổng số tiền hàng trăm tỷ đồng. Do đó, công tác quản lý, xét duyệt hưởng chế độ ốm đau, thai sản nếu không được làm chặt chẽ, sẽ dẫn đến tình trạng sót lọt trường hợp được hưởng hoặc tình trạng lợi dụng để trục lợi.
Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Bùi Minh Đức cho biết: Nhằm ngăn chặn phòng ngừa, xử lý các hành vi gây thất thoát lãng phí, trục lợi quỹ BHXH, BHYT, BHXH Hải Phòng chỉ đạo các phòng, ban, đơn vị tăng cường công tác giám sát, kiểm tra, thanh tra việc cấp giấy chứng tại các cơ sở khám, chữa bệnh có dấu hiệu bất thường; dừng chi trả ngay đối với các chứng từ đã xác định không hợp lý, không hợp lệ; bằng mọi biện pháp thu hồi về quỹ số tiền đã chi trả với giấy chứng nhận cấp sai quy định; khai thác triệt để các ứng dụng phần mềm khi xét duyệt hưởng chế độ ốm đau, thai sản và trong công tác hậu kiểm; rà soát lại việc cấp giấy chứng nhận của các cơ sở khám, chữa bệnh trên địa bàn; trường hợp phát hiện có hành vi vi phạm, phối hợp với Sở Y tế và các cơ quan liên quan kiểm tra, thanh tra. Cơ quan BHXH chủ động tham mưu với Ban Chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT thành phố về quản lý, đấu tranh phòng, chống và xử lý nghiêm các hành vi vi phạm pháp luật về BHXH, xác định đây là nhiệm vụ trọng tâm, thường xuyên và liên tục; tăng cường tuyên truyền đến các đơn vị sử dụng lao động, người lao động để tiếp nhận phản ánh về những biểu hiện bất thường về tình trạng nghỉ việc hưởng BHXH của người lao động trong đơn vị.
Cùng với các biện pháp của ngành BHXH, về phía các doanh nghiệp, đơn vị sử dụng lao động cũng cần nêu cao trách nhiệm, kierm tra kỹ những giấy tờ, hồ sơ mà người lao động cung cấp. BHXH nên xem xét việc chuyển giao phần mềm đói chiếu để các doanh nghiệp tự kiểm tra. Chị Nguyễn Thị Thu Hiền, nhân viên Phòng Hành chính nhân sự (Công ty Toyota Boshuku) cho biết: Thực tế rất khó để doanh nghiệp kiểm chứng giấy tờ của người lao động. Nhưng khi phát hiện người lao động của đơn vị sử dụng giấy tờ giả để hưởng chế độ, đơn vị sẽ có hình thức kỷ luật nghiêm, nếu vi phạm lần 2 sẽ bị xem xét cho nghỉ việc./.
bài: HOÀNG XUÂN - ảnh: trung kiên
