(HPĐT)- Mới đây, chuyên mục “Qua đường dây nóng” của Báo Hải Phòng nhận nhiều phản ánh của người dân về việc tôm hùm đất là loài ngoại lai có nguy cơ xâm hại bị cấm nhập và buôn bán ở Việt Nam, được rao bán công khai trên các hội nhóm của mạng xã hội.
Theo phản ánh của người dân, chỉ cần gõ từ khóa tôm hùm đất trên các thanh công cụ tìm kiếm hoặc mạng xã hội Facebook, hàng loạt các bài đăng rao bán tôm hùm đất xuất hiện. Trên Facebook có hàng trăm hội, nhóm mua bán, thích ăn tôm hùm đất với số lượng các thành viên lên đến 10 nghìn người. Trong "chợ online" này có hàng trăm bài đăng tìm khách mua, bán tôm hùm đất ở nhiều tỉnh, thành phố trên cả nước, trong đó có cả Hải Phòng. Một số tài khoản Facebook như “Tiêu Hương”, “Phan Anh”... thường xuyên đăng bài cung cấp tôm hùm đất tươi sống sỉ, lẻ với khối lượng lên đến cả trăm kg. Giá sẽ tùy loại, thông thường 1 kg có từ 30 đến 35 con tôm hùm đất và có giá dao động từ 300 nghìn đến 500 nghìn đồng/1 kg. Người bán còn cam kết, tôm còn tươi sống khi giao đến tay người mua. Dưới mỗi bài đăng, số lượng người bình luận mua lẻ và mua sỉ đông đảo. Một số cửa hàng hải sản bán online trên trang điện tử cũng giao bán công khai loại động vật ngoại lai này. Theo giới thiệu của người bán, loại tôm này có nguồn gốc từ Trung Quốc và nhập khẩu qua cửa khẩu Móng Cái, tỉnh Quảng Ninh và được đưa về các tỉnh, thành phố, trong đó có Hải Phòng...
Tại khoản 2 Điều 11 Nghị định 38/2024/NĐ-CP của Chính phủ về xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực thủy sản: Ngoại trừ trường hợp được cơ quan có thẩm quyền cấp phép, người nào có hành vi nhập khẩu giống thủy sản không có tên trong Danh mục loài thủy sản được phép kinh doanh tại Việt Nam mà chưa đến mức truy cứu trách nhiệm hình sự thì sẽ bị phạt tiền từ 40 triệu đến 50 triệu đồng. Ngoài xử phạt hành chính, việc nhập khẩu phát tán các loài ngoại lai xâm hại cũng có thể đối diện với xử phạt hình sự theo quy định tại Điều 246 Bộ luật Hình sự năm 2015, sửa đổi, bổ sung năm 2017 về “Tội nhập khẩu, phát tán các loài ngoại lai xâm hại”. Cụ thể, phạt tiền 100 triệu đến 1 tỷ đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 3 năm hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm.
Chị Trần Thị Ngọc, ở phố Lê Lai, phường Máy Chai (quận Ngô Quyền) cho biết, được mời ăn tôm hùm đất tại nhà hàng trên đường Lê Thánh Tông (quận Ngô Quyền) vào đầu tháng 6, chị thấy lạ miệng vì có các gia vị sốt của Trung Quốc. Sau đó, chị có ý định tìm mua tôm hùm đất về nhà tự nấu. Tuy nhiên, khi biết đây là động vật ngoại lai, cấm bán ở Việt Nam, chị không tìm mua nữa. Cũng theo chị Ngọc, vài năm trở lại đây, tôm hùm đất được chế biến thành các món ăn người tiêu dùng ưa chuộng. Tại một số chợ lớn của Hải Phòng như chợ An Dương (quận Lê Chân), chợ Ga (quận Ngô Quyền) và một số chợ dân sinh ở quận Đồ Sơn, huyện Thủy Nguyên... cũng có bán loại tôm này với đủ loại đã chế biến và còn tươi sống hoặc cũng có thể đặt mua online tại nhiều tài khoản Facebook bán hải sản tại Hải Phòng.
Phó chi cục trưởng phụ trách Chi cục Thủy sản (Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn) Đỗ Đức Thịnh cho biết, theo tài liệu của Cục Khai thác và Bảo vệ nguồn lợi thủy sản (Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn), tôm hùm đất (hay còn gọi là tôm hùm nước ngọt) có tên khoa học là Procambarus clarki, nguồn gốc từ Bắc Mỹ, là loài động vật ăn tạp. Chúng là loài thủy sản có sức đề kháng cực mạnh, có thể sống trong môi trường ô nhiễm. Qua đường nhập lậu, tôm hùm đất được bán tràn lan, công khai trên mạng xã hội và một số chợ khá hút khách dù đây là loại bị cấm vì chúng có thể phá hoại mùa màng, mang mầm bệnh.
Năm 2019, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Tài nguyên và Môi trường đều có văn bản đề nghị các tỉnh, thành phố, Tổng cục Hải quan, Quản lý thị trường về việc tăng cường kiểm soát tôm hùm đất để bảo vệ đa dạng sinh học, môi trường và tránh các tác động sản xuất nông nghiệp. Chi cục Thủy sản Hải Phòng, phối hợp các cơ quan liên quan cần kiểm tra và xử lý nghiêm theo quy định của pháp luật đối với các trường hợp rao bán tôm hùm đất như trên. Đồng thời, tăng cường kiểm soát, ngăn chặn sự phát tán của loài này ra môi trường tự nhiên. Người dân cần chung tay trong việc loại trừ sinh vật ngoại lai, không mua và ăn loại tôm này. Khi phát hiện hành vi vi phạm, thông báo ngay đến cơ quan chức năng để có biện pháp xử lý kịp thời.
BÀI: MINH CHÂU
