(HPĐT)- Thời gian gần đây, chuyên mục “Qua đường dây nóng” của Báo Hải Phòng nhận được nhiều phản ánh của người dân về tình trạng xây dựng nhà ở, xưởng sản xuất, trang trại... trên đất nông nghiệp ở một số huyện nhưng để vi phạm kéo dài gây bức xúc trong dư luận.
Khu vực 150 m2 đất sản xuất nông nghiệp tại thôn Chùa Mới, xã Kênh Giang (huyện Thủy Nguyên) bị san lấp trái phép, dựng lán để làm quán bán hàng trước khi bị phá dỡ vào tháng 11-2021.
Vi phạm kéo dài
Đầu tháng 10-2021, người dân tại xã Kênh Giang (huyện Thủy Nguyên) phản ánh đến Báo Hải Phòng, có nhiều diện tích đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn xã bị lấn chiếm, san lấp, xây dựng công trình trái phép. Những vi phạm này không được ngăn chặn, xử lý kịp thời và khắc phục hậu quả theo quy định. Theo kết quả kiểm tra của chính quyền địa phương, có 11 trường hợp vi phạm từ năm 2015 đến nay. Cụ thể, 6 trường hợp lấn chiếm đất nông nghiệp làm nhà; 4 trường hợp dựng lán, làm nhà xưởng, tập kết vật liệu xây dựng; 1 trường hợp san lấp làm phòng khám đa khoa. Các hộ này đều bị lập biên bản vi phạm và yêu cầu hoàn trả hiện trạng đất nông nghiệp. Nhưng việc giám sát hoàn trả hiện trạng đất còn chậm trễ, phát sinh nhiều khiếu kiện trong thôn xóm, làm phức tạp tình hình địa phương. Đến cuối tháng 11-2021, 11 điểm vi phạm đất nông nghiệp nói trên mới được UBND xã Kênh Giang xử lý dứt điểm, các công trình nhà xưởng được tháo dỡ, hoàn trả hiện trạng đất.
Còn tại xã Hữu Bằng (huyện Kiến Thụy), khu trải nghiệm Big Sun do bà Vũ Thị Lan Anh làm chủ đầu tư có diện tích gần 34 nghìn m2. Trong đó, hơn 10 nghìn m2 được UBND huyện Kiến Thụy cho bà Lan Anh thuê từ tháng 3-2019 để sử dụng vào mục đích nuôi trồng thủy sản, trồng cây lâu năm, với thời hạn 50 năm. Diện tích còn lại là đất nông nghiệp do bà Lan Anh nhận chuyển nhượng đất nông nghiệp của bà con trong khu vực, sau đó làm thủ tục chuyển đổi mục đích sử dụng sang mô hình trồng rau sạch, nuôi thủy sản. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, ngoài các diện tích nêu trên, bà Lan Anh còn xây dựng một số công trình trên đất nông nghiệp như: 416 m2 công trình sân ngoài trời, 162 m2 công trình nhà gỗ. Về việc này, UBND xã Hữu Bằng kiểm tra, lập biên bản vi phạm, sau đó, UBND huyện có quyết định xử phạt hành chính đối với bà Vũ Thị Lan Anh với số tiền 22,5 triệu đồng, đồng thời, buộc khôi phục hiện trạng đất ban đầu. Tuy nhiên, đến nay, tình trạng trên chưa được giải quyết triệt để, các công trình xây dựng trái phép vẫn tồn tại, gây bức xúc trong dư luận.
Trong tháng 9-2021, Công an huyện An Dương phối hợp UBND xã Đặng Cương kiểm tra, bắt giữ 2 ô tô chở chất thải, đổ thải vi phạm. Cơ quan chức năng xác minh, các lái xe kể trên phục vụ 5 trường hợp san lấp đất nông nghiệp trái phép và xử phạt hành chính theo quy định. UBND xã Đặng Cương đã ra quyết định xử phạt và yêu cầu các hộ vi phạm trên hoàn trả lại hiện trạng đất nông nghiệp. Tuy nhiên, đến cuối tháng 12-2021, còn 2 hộ chưa khôi phục nguyên trạng đất đai như yêu cầu của cơ quan chức năng.
Quyết liệt xử lý
Trao đổi với phóng viên, Chủ tịch UBND xã Kênh Giang Lê Xuân Nghị cho biết: 11 trường hợp xây dựng công trình trên đất nông nghiệp nêu trên, phần lớn đều là đất xen kẹt, do thực hiện các dự án hạ tầng giao thông, không còn nước tưới tiêu phục vụ canh tác, nên các hộ tự ý chuyển đổi mục đích sử dụng đất. Việc kiểm tra, giám sát vi phạm trên đất nông nghiệp trên địa bàn xã còn chưa được sát sao do lực lượng cán bộ tài nguyên - môi trường mỏng, địa bàn xã rộng, người dân thường xây dựng công trình trái phép vào các giờ nghỉ, ban đêm…, nên các trưởng thôn, cán bộ địa bàn chưa nắm đầy đủ các vi phạm để báo cáo, đề xuất UBND xã ngăn chặn kịp thời. Trong biên bản làm việc, người dân đều nêu nguyện vọng được chuyển đổi mục đích sử dụng đất, phục vụ nhu cầu thực tế. Từ thực trạng trên, UBND xã báo cáo, đề xuất UBND huyện Thủy Nguyên có kế hoạch chuyển đổi sang mục đích làm nhà ở hoặc thương mại, tiến hành đấu giá đất hoặc giao đất ở đối với các hộ đáp ứng yêu cầu. Đối với các công trình xây dựng trái phép không phù hợp quy hoạch, thời gian tới, xã vận động chủ các công trình tự nguyện tháo dỡ, nếu không chấp hành, sẽ triển khai cưỡng chế theo quy định.
Theo ông Trần Ngọc Vinh, Chủ tịch Hội Luật gia thành phố, từ thực trạng vi phạm đất nông nghiệp kể trên, vấn đề mấu chốt vẫn là chính quyền cơ sở cần nêu cao trách nhiệm trong việc kiểm tra, phát hiện và kiên quyết xử lý ngay, không để tiếp diễn kéo dài; không né tránh, đùn đẩy việc xử lý lên cấp huyện hoặc các cơ quan chức năng. Chính quyền các cấp tiếp tục tuyên truyền, chỉ đạo, tổ chức thực hiện tốt chủ trương, chính sách, pháp luật, các văn bản chỉ đạo của trung ương, thành phố về công tác quản lý đất đai, xử lý vi phạm xây dựng trên đất nông nghiệp. UBND các quận, huyện lập quy hoạch sử dụng đất hằng năm sát thực tế, trong đó nắm chắc quỹ đất, thực trạng đất xen kẹt, để có phương án giải quyết phù hợp, bảo đảm lợi ích Nhà nước và quyền lợi hợp pháp của chủ sử dụng đất; đề xuất chính sách bảo vệ người thực thi nhiệm vụ đồng thời xác định trách nhiệm tập thể, cán bộ, công chức có liên quan để xảy ra vi phạm kéo dài, nghiêm trọng.
Về lâu dài, cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa ngành Tài nguyên và Môi trường với chính quyền các địa phương trong công tác quản lý đất đai, kiểm tra thường xuyên, liên tục, xử lý dứt điểm công trình xây dựng trên đất nông nghiệp./.
Bài và ảnh: MINH CHÂU
