Ngăn “làn sóng” rút bảo hiểm xã hội một lần

Đây là lý do cấp thiết để Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội đưa ra phương án hạn chế rút BHXH một lần trong dự thảo Luật BHXH sửa đổi, đang được lấy ý kiến nhân dân để chuẩn bị trình Chính phủ và Quốc hội xem xét. Phương án 1, giữ nguyên quy định hiện hành. Theo phương án 2, lao động được rút BHXH một lần, song tối đa không quá 50% tổng thời gian đóng vào quỹ hưu trí, tử tuất; thời gian đóng còn lại được bảo lưu để sau này lao động đủ tuổi nghỉ hưu được hưởng chế độ BHXH. Đây là phương án được kỳ vọng ngăn chặn “làn sóng” rút BHXH một lần. Nhằm khuyến khích lao động rút BHXH một lần có “động lực” quay trở lại hệ thống, dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) đề xuất giảm thời gian đóng BHXH từ 20 năm xuống còn 15 năm để hưởng lương hưu.

Tại Hải Phòng, tình trạng người lao động rút BHXH một lần chưa phải là “điểm nóng” của cả nước, mức gia tăng các năm không lớn. Có được kết quả đó là nhờ nỗ lực lớn của các ngành, đơn vị liên quan, nhất là sự quan tâm của thành phố trong công tác bảo đảm an sinh như: nhà ở, việc làm và các khoản hỗ trợ khác… Tuy nhiên, cơ quan chức năng cũng không thể chủ quan bởi bất cứ sự điều chỉnh nào cũng có những tác động nhất định, cả mặt được và mặt hạn chế. Trước đó, năm 2015, khi sửa đổi Luật BHXH, Điều 60 quy định người lao động không được hưởng BHXH một lần sau khi nghỉ việc mà phải đợi đến tuổi nghỉ hưu. Trong thời gian chấm dứt hợp đồng, lao động được hưởng trợ cấp thất nghiệp, tư vấn việc làm và công dồn số năm đóng nếu tiếp tục đi làm trong doanh nghiệp có đóng BHXH bắt buộc. Quy định trên được coi là bước tiến khuyến khích lao động ở lại “lưới an sinh”, nhưng phần đông người lao động phản đối. Sau đó Quốc hội sửa đổi theo hướng để người lao động tự chọn hưởng BHXH một lần hoặc bảo lưu để đóng tiếp nếu có điều kiện.

Quay trở lại với đề xuất điều chỉnh lần này, mặc dù sự điều chỉnh “nới lỏng” hơn so với năm 2015, nhưng cũng tạo nhiều chiều dư luận. Để phù hợp với thực tiễn, việc xây dựng dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) cần ưu tiên bảo đảm an sinh xã hội lâu dài. Bên cạnh những phương án đề xuất trên, cơ quan chủ trì soạn thảo sửa đổi, bổ sung luật cần nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá toàn diện, nhất là lắng nghe ý kiến của người lao động để có thêm những phương án khác theo hướng vừa tăng quyền lợi, vừa “giữ chân” họ ở lại với hệ thống. Trong khi chờ dự thảo Luật BHXH (sửa đổi) được hoàn thiện, thông qua và đi vào cuộc sống, trước hết cơ quan chức năng, các đoàn thể chính trị - xã hội, địa phương cần tăng cường tuyên truyền, giải thích để người dân hiểu về những thay đổi, bổ sung được đưa ra đều hướng đến mục tiêu bảo đảm an sinh xã hội lâu dài của người lao động./.