(HPĐT)- Từ đầu năm đến nay, tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng tiếp tục diễn biến phức tạp, xuất hiện nhiều phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới, tinh vi, trong đó nạn nhân nữ chiếm tỷ lệ cao. Để phòng, ngừa loại hình tội phạm này, công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức của người dân, nhất là phụ nữ đóng vai trò quan trọng.

Cán bộ Hội LHPN phường Thành Tô (quận Hải An) tuyên truyền hội viên nhận diện các phương thức, thủ đoạn lừa đảo trên mạng.
Nạn nhân nữ chiếm tỷ lệ cao
Cuối tháng 5-2023, chị N.T.B.D., ở phường Hồ Nam (quận Lê Chân) bị các đối tượng sử dụng công nghệ deepfake, deepvoice tạo ra hình ảnh khuôn mặt, giọng nói tương đối giống với người thật để lừa đảo chiếm đoạt 40 triệu đồng. Chị D. phản ánh: Kẻ xấu đánh cắp tài khoản facebook cá nhân của người bạn chị, rồi gọi video cho chị hỏi vay tiền, rồi tắt máy. Chị D. nhận ra khuôn mặt và giọng nói của bạn mình. Dù hình ảnh mờ và giật, nhưng chị vẫn chuyển tiền vào số tài khoản “bạn” yêu cầu. Sau đó, liên lạc lại thì tài khoản facebook “người bạn” đã khóa. Lúc này, chị mới biết bị lừa.
Thời gian qua, tình hình tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản qua mạng diễn biến phức tạp, trong đó, nạn nhân nữ chiếm tỷ lệ cao. Theo thống kê của Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố), từ tháng 2-2022 đến nay, trên địa bàn thành phố có 157 vụ lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng, với tổng số tiền 103 tỷ đồng, trong đó, nạn nhân nữ chiếm 75% tổng số nạn nhân, với số tiền bị lừa đảo hơn 94 tỷ đồng, chủ yếu tập trung vào nhóm tuổi từ 30-50. Hiện, có 24 phương thức, thủ đoạn lừa đảo mới, tinh vi, nếu không tỉnh táo, chị em rất dễ trở thành nạn nhân như: Lừa tuyển cộng tác viên bán hàng qua trang thương mại điện tử, lừa tuyển người mẫu nhí, thuê đọc văn bản, lừa đầu tư chứng khoán, tiền ảo, đa cấp, giả mạo cơ quan công an, viện kiểm sát, tòa án để lừa đảo…
Chủ tịch Hội LHPN phường Ngọc Sơn (quận Kiến An) Nguyễn Thị Hòa cho rằng, nguyên nhân khiến phụ nữ dễ trở thành nạn nhân của các hình thức lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng xuất phát từ tâm lý nhẹ dạ, cả tin. Chị em thường nắm giữ “tay hòm, chìa khóa” trong gia đình nên dễ bị các đối tượng lừa đảo nhắm đến. Ngoài ra, lợi dụng sự thiếu thốn tình cảm của một số chị em có hoàn cảnh gia đình không hạnh phúc, các đối tượng sử dụng các ứng dụng hẹn hò trực tuyến để “bẫy” tình cảm, lừa chuyển tiền hoặc kêu gọi đầu tư.
Tăng cường tuyên truyền, nâng cao cảnh giác
Từ đầu năm 2023 đến nay, các cấp Hội LHPN thành phố tích cực phối hợp lực lượng công an tổ chức 14 lớp tập huấn kiến thức, kỹ năng phòng chống lừa đảo trên không gian mạng thu hút gần 2.000 hội viên. Theo Phó chủ tịch Hội LHPN xã Hồng Thái (huyện An Dương) Trần Thị Hường, thông qua tập huấn giúp cán bộ, hội viên nâng cao khả năng nhận biết, cảnh giác, cẩn trọng hơn khi thực hiện các giao dịch điện tử hoặc khi được yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân. Còn chị V.T.K.A., ở phường Trần Thành Ngọ (quận Kiến An) cho biết, do thường xuyên theo dõi thông tin khuyến cáo của cơ quan Công an, Hội Phụ nữ nên chị vừa chặn được một cuộc gọi lừa đảo. Cụ thể, đầu tháng 7- 2023, chị nhận được cuộc gọi từ số điện thoại lạ. Một người tự xưng là cán bộ Phòng Cảnh sát hình sự thông báo chị K.A thường xuyên đăng tải, phát tán ảnh, clip đồi trụy, vi phạm pháp luật và yêu cầu đóng 20 triệu đồng nộp phạt để không bị truy tố. Khi chị yêu cầu gặp trực tiếp và xem bằng chứng, phía bên kia cúp máy.
Cùng với đó, các cấp Hội đăng tải 245 tin, bài trên fanpage Hội và nhóm zalo về hoạt động Hội, nhất là phổ biến kiến thức pháp luật, trong đó có nội dung phòng, chống lừa đảo trên không gian mạng, thu hút 351 nghìn lượt tương tác và hơn 643 nghìn lượt tiếp cận. Chủ tịch Hội LHPN phường Thành Tô (quận Hải An) Nguyễn Thị Mỹ Linh thông tin, công tác tuyên truyền về Luật An ninh mạng, các hình thức lừa đảo qua mạng được thực hiện dưới nhiều hình thức như: tại hộ gia đình, trong các cuộc sinh hoạt, hội họp, câu lạc bộ, nhất là tuyên truyền đến hội viên phụ nữ là tiểu thương chợ Cát Bi. Qua đó, cán bộ, hội viên nâng cao nhận thức, chủ động phòng ngừa được một số tình huống xảy ra trong cuộc sống.
Thượng tá Đinh Trọng Chiềm, Trưởng Phòng An ninh mạng và Phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao (Công an thành phố) cảnh báo, người dân, nhất là chị em cần cảnh giác trước những yêu cầu cung cấp thông tin cá nhân hoặc đề nghị chuyển tiền với lời mời gọi hấp dẫn như đầu tư bảo đảm có lãi, việc làm nhàn hạ, thu nhập cao… Khi nghi ngờ có dấu hiệu lừa đảo, người dân liên hệ ngay với cơ quan Công an.
“Thời gian tới, các cấp Hội LHPN thành phố đẩy mạnh, đổi mới hình thức, nội dung tuyên truyền, trong đó, chú trọng đến nhóm hội viên tại các chợ, phụ nữ cao tuổi, phụ nữ là lao động tại các khu công nghiệp, lao động tự do hoặc chưa có việc làm ổn định... bởi đây nhóm dễ bị lợi dụng, lừa đảo”, Chủ tịch Hội LHPN thành phố Vũ Thị Kim Liên nêu rõ./.
Bài và ảnh: NGUYÊN NGUYÊN