Ngăn ngừa các hành vi lừa đảo người cao tuổi

Công an quận Ngô Quyền thường xuyên gặp gỡ, tuyên truyền đến người cao tuổi sống tại Chung cư HH 4, phường Đồng Quốc Bình, nhận diện và cách phòng tránh các hình thức lừa đảo mới.

Lừa đảo với nhiều hình thức khác nhau

Theo thông tin từ Công an thành phố, chiều 15-9, Phòng Cảnh sát hình sự (Công an thành phố) tiếp nhận đơn trình báo của ông P.Đ.Q., sinh 1948, ở quận Kiến An bị đối tượng giả danh công an lừa đảo chiếm số tiền hơn 1,33 tỷ đồng. Theo ông Q. trình báo, sáng 3-7, ông nhận được điện thoại của đối tượng lạ xưng là cán bộ điều tra cơ quan công an thông báo ông liên quan đến vụ mua bán heroin và rửa tiền. Tiếp đó, bằng nhiều thủ đoạn đe dọa, dụ dỗ, đối tượng bắt ông Q. chuyển tiền vào tài khoản mà hắn cung cấp để phục vụ công tác điều tra. Nghĩ rằng bản thân mình trong sạch nên trong 2 ngày (3 và 4-7), ông Q. giấu con cháu, lẳng lặng ra ngân hàng chuyển hơn 1,33 tỷ đồng cho đối tượng.

Thực tế, những thủ đoạn lừa đảo trên quá quen thuộc, được cảnh báo rộng rãi trên các phương tiện thông tin đại chúng, hệ thống truyền thanh cơ sở, mạng xã hội, song với NCT thì khả năng tiếp nhận thông tin từ đó nhận diện lừa đảo còn hạn chế. Từ lừa đảo qua điện thoại, cho tới các mua hàng, thực phẩm chức năng... không rõ nguồn gốc qua kênh trực tuyến, hội thảo, tour du lịch “0 đồng” vẫn diễn ra mà nạn nhân phần lớn là NCT. Có những người bị lừa ít tiền, song cũng có những người bị lừa đến hàng tỷ đồng, ảnh hưởng nặng nề tới tâm lý và cuộc sống sau đó. Bà Đặng Thị Xuyên, hội viên Hội NCT phường Anh Dũng (quận Dương Kinh) bày tỏ: Nhịp sống hiện đại, con cháu đi học, đi làm cả ngày bận rộn, nên người già ít gặp gỡ, trò chuyện với con cháu. Bởi vậy, khi nghe được đi du lịch 0 đồng, hay mời hội thảo tư vấn sức khỏe ai cũng phấn khởi tham gia, hoặc khi xảy ra vụ việc bị đe dọa qua điện thoại, tâm lý không muốn con cháu phiền lòng nên tự tìm cách xử lý mà không lường trước được các hành vi biến tướng lừa đảo. Bởi vậy, NCT cần được sự quan tâm, chia sẻ nhiều hơn của chính các thành viên trong gia đình và cộng đồng.

Tại cuộc họp báo của Bộ Thông tin và Truyền thông (TT và TT) diễn ra vào chiều 5-7, Cục An toàn thông tin (Bộ TT và TT) báo cáo trong 6 tháng năm 2023, tình hình lừa đảo trực tuyến tại Việt Nam tăng 64,78% so với cùng kỳ năm ngoái, tăng 37,82% so với 6 tháng cuối năm 2022. Đáng chú ý, một trong những mục tiêu mà tội phạm đang hướng tới chính là NCT.

Kịp thời cung cấp thông tin, hỗ trợ

Nói về thực trạng này, thượng tá Vũ Văn Cường, Trưởng Công an quận Ngô Quyền cho biết: Các đối tượng lừa đảo tận dụng công nghệ cao với nhiều thủ đoạn khiến người dùng khó nhận diện hơn, nhất là với NCT. Để nâng cao nhận thức của người dân, từ đầu năm 2023, Công an quận Ngô Quyền dán 1.000 áp phích cảnh cáo thủ đoạn lừa đảo tại bảng tin các tổ dân phố; phát 50 nghìn tờ rơi đến các hộ dân trên toàn quận. Sáng 20-9, Công an quận tổ chức hội nghị tuyên truyền phòng, chống tội phạm lừa đảo sử dụng công nghệ cao tới các phòng giao dịch, chi nhánh các ngân hàng trên địa bàn. Trong đó đề nghị các ngân hàng phối hợp phát hiện các giao dịch chuyển tiền đáng ngờ. Từ đó cảnh báo, ngăn chặn tội phạm lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người dân, nhất là NCT. Công an quận cảnh báo người dân không chuyển tiền cho bất kỳ ai thông qua điện thoại, internet mà chưa biết rõ về người nhận; cơ quan thực thi pháp luật không làm việc qua điện thoại, trong trường hợp cần sẽ mời đến trụ sở.

Chủ tịch Hội NCT thành phố Lê Văn Nhã thông tin: Trước thực trạng phức tạp của các vụ lừa đảo xảy ra với NCT hiện nay, Hội tăng cường tuyên truyền tới các hội, chi hội cơ sở phòng tránh các thủ đoạn lừa đảo. Đồng thời, Hội vận động các hội, chi hội quan tâm sâu sắc hơn nữa tới hội viên, tổ chức các câu lạc bộ sinh hoạt đều đặn thu hút nhiều hơn các hội viên tham gia, từ đó phòng tránh các hình thức lừa đảo.

Tháng 7 vừa qua, Sở TT và TT ban hành văn bản về “Phòng, chống lừa đảo trực tuyến” trong đó đề nghị UBND các quận, huyện chỉ đạo UBND các xã, phường tăng cường tuyên truyền trên hệ thống đài truyền thanh cơ sở, cổng thông tin điện tử, trang mạng xã hội của đơn vị quản lý… chú trọng nhóm NCT. Dự báo trong thời gian tới, tình hình tội phạm lừa đảo sử dụng công nghệ cao diễn biến phức tạp. Giải pháp căn cơ và lâu dài nhất để “phòng bệnh” là cần nâng cao “sức đề kháng” của NCT với các thông tin xấu độc, lừa đảo trên mạng. Điều này ngoài các cơ quan chức năng, cần sự hỗ trợ của chính các thành viên, người trẻ tuổi trong gia đình. Bên cạnh đó, lực lượng công an, Sở TT và TT, hệ thống ngân hàng nâng cao phối hợp, làm sạch hệ thống tài khoản ngân hàng, tiến tới các tài khoản ngân hàng được mở phải chính chủ. Từ đó sớm phát hiện và xử lý nghiêm các hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản của người dân./.