Ngăn ngừa "chảy máu" vốn từ sản xuất, kinh doanh sang thị trường vàng

- So với đầu năm, vàng nhẫn trơn tăng hơn 20 triệu đồng/lượng, tương đương mức sinh lời trên 31%. Trong khi đó, vàng miếng ghi nhận mức tăng chỉ khoảng 13%.

Thị trường vàng đang được chia làm 2 phân khúc là vàng nhẫn và vàng miếng SJC. Thị trường vàng miếng đang được cơ quan quản lý kiểm soát chặt chẽ, Ngân hàng Nhà nước giao việc bán vàng cho 4 ngân hàng thương mại… các đơn vị bán "nhỏ giọt", ít người có thể mua được. Thị trường vàng như một quả bong bóng "bóp đầu này phình đầu kia", khi thị trường vàng miếng bị kiểm soát, thị trường vàng nhẫn trở nên sôi động và bị đẩy giá lên mức cao. Hiện tượng khan hiếm vàng miếng, vàng nhẫn có thể xuất phát từ việc nhiều người vẫn đang "găm vàng" chưa bán ra, nhiều nhà đầu tư vẫn đang đợi giá vàng lên cao hơn để bán, trong khi đó, nhu cầu vàng của người dân hiện rất lớn vì xem vàng như tài sản tích trữ, tài sản tiết kiệm. Nhu cầu mua vàng tích trữ ở Việt Nam cũng có thể tăng đột biến do tâm lý lo ngại về giá trị tiền tệ giảm.

Ngoài các yếu tố trong nước, giá vàng quốc tế những phiên gần đây cũng liên tục lập đỉnh, có thời điểm tiệm cận mốc 2.700 USD/ounce, quy đổi sang 1 lượng vàng miếng SJC chưa bao gồm thuế phí cũng hơn 80 triệu đồng/lượng. Giá kim loại quý bị tác động sau khi Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) giảm 0,5% lãi suất, từ đó làm giảm giá trị của đồng bạc xanh mà vàng tính bằng USD sẽ làm tăng giá vàng. Khi USD mất giá, vàng trở nên hấp dẫn hơn đối với các nhà đầu tư nắm giữ ngoại tệ khác. Bên cạnh đó, các yếu tố như căng thẳng địa chính trị ở Trung Đông, bầu cử Tổng thống Mỹ, sức mua đến từ các nước như Trung Quốc, Ấn Độ dự báo sắp tăng mạnh và mùa cưới tại châu Á đến gần...góp phần đẩy giá vàng thế giới lên cao.

- Việc giá vàng nhẫn tăng mạnh ảnh hưởng như thế nào đến đời sống người dân và nền kinh tế?

- Giá vàng thế giới được vận hành theo quy luật cung cầu, khác với thị trường vàng của Việt Nam. Việt Nam hiện có hai phân khúc vàng được nhà đầu tư quan tâm là vàng miếng và vàng nhẫn. Vàng miếng đang nằm trong chính sách bình ổn giá. Còn vàng nhẫn không đặt trong diện bình ổn giá, vẫn vận hành theo quy luật cung cầu. Do đó, dù giá vàng thế giới tăng, vàng miếng trong nước sẽ khó tăng mạnh do nguồn cung và giá vàng đang trong diện kiểm soát. Còn giá vàng nhẫn vẫn có xu hướng tăng do cơ chế vận hành tương đối theo quy luật cung cầu.

Việc tăng giá vàng nhẫn ảnh hưởng nhiều đến đời sống người dân, đối với những người tích trữ vàng, đặc biệt là vàng nhẫn, giá vàng tăng có thể giúp họ bảo vệ tài sản trước lạm phát và gia tăng giá trị tích lũy.  Tuy nhiên, họ cũng có thể đối mặt với nguy cơ thua lỗ nếu giá vàng giảm đột ngột. Về phía người tiêu dùng, giá vàng tăng có thể dẫn đến sự lo ngại về giá trị tiền tệ, tạo áp lực cho những người có thu nhập thấp hoặc trung bình trong việc bảo vệ giá trị tài sản. Nếu nhiều người đổ xô mua vàng, điều này có thể làm giảm sức mua của hàng hóa khác, gây ra lạm phát.

Còn đối với nền kinh tế, vàng tăng giá có thể gây ra tình trạng "chảy máu" vốn từ các lĩnh vực sản xuất, kinh doanh sang các kênh đầu tư tài sản an toàn như vàng. Điều này làm giảm đầu tư vào sản xuất, gây ảnh hưởng đến tăng trưởng kinh tế. Nếu nhiều người đổ xô mua vàng thay vì gửi tiền ngân hàng, các ngân hàng có thể thiếu hụt nguồn tiền cho vay, làm giảm thanh khoản trong hệ thống tài chính. Giá vàng tăng mạnh có thể gây ảnh hưởng đến tỷ giá và lãi suất, làm tăng chi phí vay nợ và ảnh hưởng đến thương mại quốc tế. Nhìn chung, nếu cơn sốt giá vàng kéo dài sẽ tác động tiêu cực đến nền kinh tế, gây bất ổn trong đầu tư và tiêu dùng, và làm phức tạp hóa các chính sách tiền tệ của Chính phủ.

- Nếu thị trường vàng nhẫn vẫn tiếp tục tạo nên cơn sốt, ông có cho rằng Ngân hàng Nhà nước (NHNN) sẽ sớm xem xét các biện pháp can thiệp?

- Nếu thị trường vàng nhẫn tiếp tục tạo nên cơn sốt, NHNN có thể xem xét các biện pháp can thiệp, nhằm ổn định thị trường và tránh các tác động tiêu cực đến nền kinh tế như tăng cường quản lý và giám sát thị trường vàng, trong đó, giải pháp về thị trường là tổ chức đấu thầu và bán vàng miếng trực tiếp để bổ sung nguồn cung vàng miếng SJC cho thị trường. NHNN phối hợp với các bộ, ngành liên quan quyết liệt triển khai công tác thanh tra, kiểm tra đối với thị trường vàng, hoạt động của các doanh nghiệp kinh doanh vàng, các cửa hàng, đại lý phân phối và mua bán vàng miếng. Sớm sửa đổi Nghị định 24/2012/NĐ-CP, trong đó có nội dung về quản lý sản xuất vàng miếng để hoàn thiện khuôn khổ pháp lý cho việc quản lý hoạt động kinh doanh vàng, phù hợp tình hình thực tiễn.

Tiếp đó NHNN có thể can thiệp vào chính sách tiền tệ bằng cách tăng lãi suất huy động nhằm khuyến khích người dân gửi tiền vào ngân hàng thay vì đổ xô mua vàng. Khi lãi suất tiết kiệm tăng, vàng sẽ bớt hấp dẫn hơn so với các công cụ tài chính khác. Nếu dòng tiền đổ vào vàng quá nhiều, NHNN có thể áp dụng các biện pháp kiểm soát dòng vốn như hạn chế tín dụng cho hoạt động mua bán vàng, giảm bớt tình trạng đầu cơ. Tuy nhiên, việc can thiệp vào thị trường vàng cần được thực hiện một cách cẩn trọng để không làm méo mó thị trường và gây ra các tác động phụ ngoài mong đợi.

- Trân trọng cảm ơn ông!