Hành vi quấy rối bằng lời nói đến hành động
Cán bộ Ban Phòng chống quấy rối tình dục Công ty TNHH Regina Miracle International Việt Nam tuyên truyền, phổ biến kỹ năng ứng phó tới người lao động.
Đoạn đường tối, nhà cử thưa thớt, vắng vẻ từ chỗ làm thêm về nhà là nỗi ám ảnh của em Nguyễn Thị Hoài A (thôn xã Minh Tân, huyện Kiến Thụy). Hoài A kể lại: “Trước đây, ngoài giờ học, em làm thêm tại cửa hàng bán đồ ăn nhanh. Ca làm việc của em thường kết thúc lúc 21 giờ 30 phút. Trên đoạn đường cách nhà khoảng 2 km, em thường gặp nhóm thanh niên buông lời tục tĩu trêu ghẹo các cô gái. Thậm chí, có hôm em bị nhóm thanh niên này áp sát, đụng chạm thân thể, may người qua đường giúp đỡ, nên em thoát nạn. Để bảo đảm an toàn, em xin nghỉ làm thêm”.
Tệ hơn, chị Trần Minh Ngọc (nhân viên văn phòng, Công ty TNHH X, huyện An Dương) bị quấy rối tình dục ngay tại nơi làm việc. Chị Ngọc cho hay: “Mỗi lần tập trung ăn trưa tại căng-tin của xí nghiệp, tôi phải chịu đựng ánh nhìn dò xét và lời lẽ xúc phạm của một số đồng nghiệp nam về ngoại hình, trang phục và đời tư của mình. Đây chính lý do khiến tôi cảm thấy mặc cảm, khó chịu mỗi khi xuất hiện chỗ đông người, nhưng không dám chia sẻ vấn đề này với ai vì không có chứng cứ rõ ràng”.
Thực trạng trên diễn ra khá phổ biến, nhưng không nhiều nạn nhân hiểu đầy đủ về những biểu hiện, hành vi được cho là quấy rối tình dục. Do đó, chị em thường bị động, không có những phản kháng mạnh mẽ, chống cự quyết liệt và kịp thời như: hô hoán, hét to, tìm kiếm sự trợ giúp từ cộng đồng... “Mặt khác, xét từ góc độ tâm lý, không ít bạn nữ khi bị lạm dụng hoặc quấy rối tình dục thường chọn cách im lặng vì sợ bị kẻ quấy rối trả thù; tìm cách áp chế hoặc sợ ảnh hưởng đến công việc, danh dự của bản thân. Vì thế, nhiều hành vi quấy rối tình dục ở phụ nữ chưa bị phát giác, xử lý nghiêm”, bác sĩ Trịnh Thị Thanh Viễn, Trung tâm Chăm sóc sức khỏe sinh sản thành phố lý giải.
Nhân rộng các mô hình hỗ trợ, bảo vệ chị em
Để góp phần ngăn ngừa tình trạng tình trạng lạm dụng, quấy rối tình dục phụ nữ, nhiều tổ chức, đoàn thể tích cực vào cuộc. Từ đầu năm 2019 đến nay, Liên đoàn Lao động thành phố và các đơn vị trực thuộc tổ chức hơn 20 buổi truyền thông, tuyên truyền tới hàng nghìn lao động nữ về bình đẳng giới, phòng, chống quấy rối tình dục, Bộ Quy tắc ứng xử về quấy rối tình dục tại nơi làm việc ở Việt Nam do Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội ban hành. Qua đó, giúp người lao động và chủ sử dụng lao động nhận diện, ngăn chặn và xử lý nghiêm hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc trên cơ sở những hướng dẫn cụ thể.
Theo chị Cao Thị Hợp, Phó chủ tịch Công đoàn Công ty TNHH Regina Miracle International Việt Nam (Khu công nghiệp VSIP), đầu tháng 11-2019, 50 cán bộ, công nhân thuộc Ban Phòng, chống quấy rối tình dục của công ty được Tổng Liên đoàn Lao động Việt Nam, Tổ chức Care tại Việt Nam và Công đoàn Khu kinh tế Hải Phòng tập huấn, nâng cao kỹ năng nghiệp vụ nhận diện, ứng phó với hành vi xâm hại tình dục phụ nữ tại nơi làm việc, những yêu cầu điều chỉnh hành vi, cách ứng xử phù hợp... Đây là hoạt động hữu ích thiết thực góp phần bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nữ lao động, xây dựng môi trường làm việc nghiêm túc, an toàn và tiến bộ.
Không chỉ dừng lại ở biện pháp tuyên truyền, Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố xây dựng và duy trì các mô hình “Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng” ở 100% số xã, phường, thị trấn trên địa bàn thành phố, 103 Câu lạc bộ “Phụ nữ và pháp luật” trên địa bàn thành phố nhằm hỗ trợ phụ nữ giải quyết các vấn đề liên quan đến bình đằng giới, quấy rối tình dục.... Theo Phó chủ tịch Hội Liên hiệp phụ nữ thành phố Vũ Thị Kim Liên, mô hình “Địa chỉ tin cậy tại cộng đồng” có sự tham gia của đại diện các đoàn thể chính trị-xã hội, văn hóa, công an xã, tư pháp, Chi hội trưởng phụ nữ ở các thôn, tổ dân phố... Trong đó, Trưởng ban là Phó chủ tịch UBND xã, phường, thị trấn. Thông qua mô hình này, phụ nữ được hỗ trợ về pháp lý, bảo đảm an toàn và bí mật cá nhân liên quan đến việc bị xâm hại, quấy rối tình dục...
Mặt khác, cũng cần các quy định pháp luật, chế tài xử lý mạnh hơn đối với các hành vi loại này, Luật sư Nguyễn Văn Xứng, Trưởng Văn phòng luật sư Gia đình và Xã hội (trụ sở trên đường Lê Hồng Phong, quận Ngô Quyền) đề xuất: Các đoàn thể, các cơ quan chức năng cần nghiên cứu, đề xuất luật hóa hành vi quấy rối tình dục và điều chỉnh chế tài áp dụng Nghị định 167/2013/NĐ-CP theo hướng phù hợp mức độ nghiêm trọng của hành vi quấy rối tình dục, cụ thể hướng dẫn việc xác định các dấu hiệu để định tội về các vụ việc xâm hại, quấy rối phụ nữ nhằm bảo đảm tính công bằng, răn đe của pháp luật./.
Tuyết Mai
