(HPĐT)- Chẳng may lâm bệnh trọng hay bệnh nan y thì bảo hiểm y tế (BHYT) trở thành tấm “bùa hộ mệnh”, nhất là đối với người nghèo, lao động tự do. Tuy nhiên, việc triển khai BHYT tự nguyện, hộ gia đình trong thời gian qua giảm mạnh...
Với chi phí khám chữa bệnh ngày càng tăng, BHYT là “bùa hộ mệnh” hỗ trợ, giảm gánh nặng
kinh tế cho nhiều gia đình.
Trong ảnh: Bác sĩ Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp thực hiện kỹ thuật chụp cắt lớp cho người bệnh.
Ông Đỗ Bá T, sinh năm 1939, ở phường Đằng Hải (quận Hải An) vừa trải qua đợt điều trị viêm phổi do vi khuẩn tại Bệnh viện Việt - Tiệp với tổng chi phí khám, chữa bệnh BHYT 170 triệu đồng. Ông T cho biết: Tôi tuổi cao, kinh tế gia đình khó khăn. Những lúc ốm đau thế này mới thấy hết giá trị của BHYT.
Ông T là một trong nhiều trường hợp được thanh toán chi phí khám, chữa bệnh khi tham gia BHYT tự nguyện theo hộ gia đình. Được biết, BHYT tự nguyện, hộ gia đình chủ yếu hướng tới người nghèo, lao động tự do. Đây cũng là những người thường có việc làm bấp bênh, thiếu sự ổn định, thông thường không có hợp đồng lao động hoặc chỉ thoả thuận bằng miệng với chủ sử dụng lao động, thu nhập thấp với nhiều công việc nặng nhọc, rủi ro. Đây cũng là nhóm người dễ bị tổn thương, cần được hưởng các chính sách an sinh xã hội. Vì vậy, bao phủ BHYT toàn dân là mục tiêu lớn của cả nước nói chung và thành phố nói riêng, nhằm góp phần bảo đảm an sinh xã hội bền vững. Trong đó, việc mở rộng bao phủ BHYT tự nguyện, hộ gia đình đóng vai trò quan trọng. Tuy nhiên, trong những tháng đầu năm 2021, tỷ lệ người tham gia BHYT trên địa bàn thành phố có xu hướng giảm mạnh. Tính hết quý 1-2021, số người tham gia BHYT giảm hơn 16 nghìn người so với năm 2020, tỷ lệ bao phủ BHYT đạt 87,06% dân số trên toàn thành phố. Đặc biệt, nhóm đối tượng tham gia BHYT tự nguyện, hộ gia đình có chiều hướng giảm sâu. Năm 2020, có 303.415 người tham gia BHYT tự nguyện, hộ gia đình, nhưng đến ngày 31-3, số người tham gia là 288.922 người, giảm 14.493 người.
Theo lý giải của ông Nguyễn Quang Minh, năm 2020 và những tháng đầu năm 2021, do ảnh hưởng của dịch bệnh COVID-19, nhiều đơn vị, doanh nghiệp gặp khó khăn phải thu hẹp hoặc tạm ngừng sản xuất kinh doanh, cắt giảm lao động, người lao động phải nghỉ việc, là nguyên chính gây ra tình trạng sụt giảm số người tham gia BHYT.
Việc mở rộng diện tham gia BHYT hộ gia đình gặp không ít khó khăn do trên địa bàn có số lượng lớn người dân nhập cư, làm nghề tự do. Do đặc thù công việc và thu nhập của nhóm người này còn thấp, không thường xuyên, hầu hết chưa qua đào tạo nghề… dẫn đến thu nhập không bảo đảm, khó ổn định nên việc mua BHYT cho các thành viên trong hộ gia đình là rất khó khăn. Nhận thức về chính sách BHXH, BHYT của một bộ phận người dân còn hạn chế, nhiều gia đình có tâm lý chỉ chọn tham gia BHYT cho những người ốm, người bị bệnh mạn tính, chưa có ý thức mua cho các thành viên trong gia đình đề phòng khi ốm đau.
Mặt khác, một số đại lý thu của BHXH chưa thực sự tâm huyết và trách nhiệm cao với công việc, chưa chủ động tuyên truyền, vận động người dân tham gia BHYT tự nguyện; chưa bám sát, đôn đốc và vận động người dân tiếp tục tham gia khi thẻ BHYT hết hạn. Một số nơi, chính quyền địa phương chưa thực sự vào cuộc, chưa quan tâm tạo điều kiện để đại lý BHYT hoạt động, xem công tác phát triển người tham gia BHXH tự nguyện, BHYT là nhiệm vụ riêng của đại lý thu và của ngành BHXH.
Các huyện Tiên Lãng, An Lão trong những năm qua luôn xác định chỉ tiêu tham gia BHYT là yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Do vậy, chính quyền địa phương luôn chủ động rà soát, tuyên truyền chính sách BHXH, BHYT đến người dân, doanh nghiệp, các cơ sở sản xuất, kinh doanh trên địa bàn. Đặc biệt, do quan tâm tuyên truyền phát triển người tham gia BHYT tự nguyện nên tỷ lệ người dân trên địa bàn tham gia BHYT luôn cao. Được biết, đến hết tháng 3 - 2021, trên địa bàn huyện An Lão số người tham gia BHXH tự nguyện là 1.614 người, đạt hơn 65% mức kế hoạch, số người tham gia BHXH hộ gia đình là 16.513 người, đạt hơn 97% mức kế hoạch. Trên địa bàn huyện Tiên Lãng, số người tham gia BHXH tự nguyện là 3.285 người, đạt hơn 75% mức kế hoạch, số người tham gia BHXH hộ gia đình là 14.527 người, đạt hơn 92% mức kế hoạch.
Theo bà Nguyễn Thị Lộc, Quyền Giám đốc BHXH thành phố: Để phát triển bền vững và hướng tới BHYT toàn dân, mở rộng diện bao phủ BHYT tự nguyện là quan trọng. Thời gian tới, BHXH thành phố sẽ tiếp tục tham mưu đề xuất thành phố ban hành các văn bản chỉ đạo thực hiện chính sách BHXH, BHYT trên địa bàn. Lấy kinh nghiệm của 2 huyện Tiên Lãng và An Lão để nhân rộng, giao chỉ tiêu phát triển đối tượng tham gia BHYT giai đoạn 2021-2025 là một trong những nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội đối với từng quận, huyện và các xã, phường, thị trấn. Đồng thời, thành phố tiếp tục có cơ chế chính sách hỗ trợ thêm một phần mức đóng đối với người tham gia BHYT thuộc hộ gia đình, học sinh, sinh viên có hoàn cảnh khó khăn, người cao tuổi từ đủ 75 tuổi trở lên… ngoài mức hỗ trợ do nhà nước quy định./.
Bài và ảnh: Thu Đông
