(HPĐT)- Theo thống kê của cơ quan chức năng, từ năm 2021 đến tháng 6-2024, trên địa bàn thành phố phát hiện 9 vụ mua bán người, với 15 nạn nhân bị mua bán. Trong đó, 6 nạn nhân là người Hải Phòng (4 người bị mua bán sang Campuchia và 2 người bị mua bán trong nước). Đây chỉ là một số vụ việc được các cơ quan chức năng phát hiện kịp thời, vẫn có nạn nhân bị mua, bán người chưa được biết đến để giải cứu. Tình trạng mua, bán người nói chung, mua, bán trẻ em nói riêng diễn biến phức tạp với những thủ đoạn tinh vi, đòi hỏi sự nâng cao cảnh giác, chủ động tham gia phòng ngừa từ gia đình, cộng đồng.
Thủ đoạn tinh vi
Phần lớn nạn nhân của các vụ mua bán người là phụ nữ, trẻ em, thiếu niên mới lớn. Theo trung tá Lê Hương Giang, Đội trưởng Đội phòng ngừa điều tra tội phạm về tệ nạn xã hội và mua bán người, Phòng Cảnh sát hình sự (PC02) Công an thành phố, gần đây, tình trạng mua bán người có xu hướng phức tạp, tội phạm mua bán người lợi dụng sự quản lý lỏng lẻo của gia đình, nhà trường, thông qua các trang mạng xã hội (zalo, facebook...) để rủ rê, lôi kéo nhiều em gái ở các tỉnh miền núi phía Bắc đi du lịch, làm thuê thu nhập cao..., nhưng thực chất là lừa đưa về thành phố bán cho các nhà hàng, quán karaoke hoặc để tổ chức hoạt động mại dâm, cưỡng bức lao động. Nếu đồng ý làm việc, nạn nhân được đón đến các cơ sở kinh doanh dịch vụ (karaoke, nhà nghỉ, khách sạn, massage…) và bị ép tiếp khách, bán dâm. Nếu không nghe lời, làm theo thì sẽ bị bạo hành, giam giữ, bỏ đói đến khi sợ hãi, phục tùng. Sau đó, các nạn nhân có thể bị các chủ quán, người quản lý mua bán, trao đổi với các cơ sở kinh doanh dịch vụ khác để tiếp tục hành nghề.
Thời gian gần đây xuất hiện các đường dây mua, bán trẻ em núp bóng dưới hình thức cho, nhận con nuôi và có xu hướng phát triển liên tỉnh, liên tuyến, gây khó khăn cho công tác truy tìm, điều tra. Ông Đào Xuân Hùng, Phó chi cục trưởng Chi cục Phòng, chống tệ nạn xã hội thành phố thông tin, không ít vụ việc, người mẹ trực tiếp bán con đẻ nên người biết việc ít hoặc có trường hợp lợi dụng mục đích nhân đạo của việc cho- nhận con nuôi để che giấu thủ đoạn mua bán người. Nạn nhân của các vụ việc mua bán trẻ em thường không kháng cự, quấy khóc do không biết mình bị bán. Khi tiếp cận cơ quan chức năng, các em không cung cấp được lời khai hoặc mô tả chi tiết quá trình bị mua, bán, nên nhiều vụ việc khó bị phát hiện.
Nạn nhân của các vụ mua, bán người chịu tổn thương nặng nề cả về thể chất và tinh thần. Ông Nguyễn Hữu Mượt, Chủ tịch Hội Bảo vệ quyền trẻ em Hải Phòng khẳng định, mua, bán người là tội ác, nhưng mua, bán trẻ em còn ở mức độ nguy hiểm hơn bởi phần lớn nạn nhân yếu thế, chưa nhận thức đầy đủ nguy cơ gây tổn hại bản thân. Trong quá trình bị giam giữ, mua bán nhiều lần, sức khỏe các em giảm sút vì bị ép buộc lao động làm việc quá sức, bị đánh đập, bóc lột, kèm theo đó, tinh thần các em hoảng loạn, bị ảnh hưởng nặng nề, thậm chí, vài trường hợp bị xâm hại tình dục, xâm hại cả tính mạng. Việc mua, bán trẻ em là tệ nạn nguy hại ảnh hưởng trực tiếp tới quyền sống, quyền được bảo vệ an toàn của trẻ.
Hình thành “lá chắn” bảo vệ
Để ngăn ngừa nạn mua bán người, mua bán trẻ em, giải pháp thông tin, tuyên truyền nâng cao nhận thức đối với người dân được nhiều tổ chức, địa phương chọn là trọng tâm, cốt lõi, trong việc hình thành các “lá chắn”. Trưởng Phòng Lao động-Thương binh và Xã hội quận Đồ Sơn Phan Thị Phượng thông tin, Phòng tô ch ̉ ức hội nghị tuyên truyền, phổ biến chính sách pháp luật tới chủ cơ sở kinh doanh dịch vụ lưu trú, dịch vụ có điều kiện trên địa bàn. Trong đó, nội dung vê phòng, ̀ chống mua bán người, không giam giữ, ép buộc người khác làm việc trái phép… được chủ các đơn vị kinh doanh cam kết bằng văn bản. Cùng với đó, học sinh Trường THPT Lý Thánh Tông, THPT Đồ Sơn thường xuyên được tham gia các hoạt động truyền thông ngoài giờ lên lớp về phòng, chống hành vi mua bán người, nhằm trang bị kiến thức, nêu cao kỹ năng cho các em. Qua đó, Phòng huy đông các t ̣ ổ chức chính trị-xã hội, nhà trường cùng tham gia phát hiện, đấu tranh và phòng, chống tội phạm này.
Hằng năm, Sở Lao độngThương binh và Xã hội phối hợp Tổ chức Di cư quốc tế (IOM) thực hiện nhiều hoạt động của Dự án “Tăng cường kỹ năng và cơ hội việc làm cho nhóm lao động có nguy cơ bị mua bán cao, nhất là lao động trẻ có mong muốn di cư” như: phối hợp với các cơ sở giáo dục nghề nghiệp tổ chức 15-20 lớp tập huấn về “kỹ năng số, kỹ năng mềm, kỹ năng khởi nghiệp, tư vấn việc làm” đối với gần 1 nghìn học sinh, sinh viên giúp các em nâng cao các kỹ năng, phòng ngừa mua bán người, không bị dẫn dắt, dụ dỗ bởi “việc nhẹ, lương cao”… Hội phụ nữ các cấp duy trì lịch sinh hoạt hơn 40 câu lạc bộ, nhóm nhỏ về phòng, chống buôn bán phụ nữ, trẻ em với sự tham gia của gần 1 nghìn thành viên, 2 nhóm đồng đẳng phòng ngừa và hỗ trợ phụ nữ mại dâm, phụ nữ bị buôn bán trở về, củng cố 3 nhóm nòng cốt phòng, chống mua bán phụ nữ, trẻ em có 30 thành viên...
Để kịp thời bảo vệ, giúp đỡ nạn nhân của vụ mua, bán người, Giám đốc Sở Lao động- Thương binh và Xã hội Nguyễn Cao Lân cho biết, thời gian tới, Sở tăng cường phối hợp cơ quan, tổ chức liên quan thực hiện việc khảo sát tình hình, thống kê nạn nhân bị mua bán trên địa bàn thành phố để tổng hợp, đánh giá, tham mưu, đề xuất UBND thành phố thực hiện các giải pháp tiếp nhận và hỗ trợ toàn diện đối với nạn nhân bị mua bán trở về địa bàn. Đồng thời, Sở chỉ đạo Trường lao động xã hội Thanh Xuân tiếp nhận, hỗ trợ nạn nhân bị mua, bán vào lưu trú an toàn và chủ động thực hiện các giải pháp hỗ trợ để nạn nhân bị mua, bán người sẵn sàng tái hoà nhập cộng đồng.
BÀI VÀ ẢNH: HUY ĐẠI
