(HPĐT)- Mới đây, tại huyện Cát Hải xảy ra vụ ngộ độc cá nóc khiến người bệnh rơi vào tình trạng nguy kịch. Sự việc khiến cơ quan chức năng, chính quyền địa phương cảnh báo người dân, du khách cần cẩn trọng khi ăn một số loại hải sản, nhất là trong mùa du lịch biển.
Nhân viên Trung tâm Y tế Cát Hải và Ban Quản lý chợ Cát Bà giám sát, nhắc nhở tiểu thương buôn bán các loại hải sản bảo đảm an toàn, rõ nguồn gốc.
Tiềm ẩn nguy cơ ngộ độc hải sản
Thông tin về trường hợp người bệnh bị ngộ độc sau khi ăn cá nóc cách đây khoảng 1 tháng, bác sĩ chuyên khoa 1 Lê Thành Long, Phó giám đốc Trung tâm Y tế Cát Hải chưa hết lo lắng. Qua nắm bắt từ gia đình, dù được chuyển lên điều trị tại Bệnh viện Bạch Mai (Hà Nội), nhưng người bệnh vẫn trong tình trạng nguy kịch. Nữ người bệnh 62 tuổi, ở xã Phù Long, đến nhà em trai ở thị trấn Cát Bà chơi. Khoảng 1 giờ sau khi ăn hải sản tự đánh bắt (trong đó có cá nóc), người bệnh được đưa vào trung tâm trong tình trạng tê lưỡi, yếu tay chân, có hiện tượng nói năng khó dù vẫn tỉnh. "Sau khi cấp cứu bằng cách rửa dạ dày, bơm than hoạt tính, các bác sĩ hội chẩn và quyết định chuyển tuyến điều trị. Tuy nhiên, trong lúc đợi phà trong đêm tối, người bệnh có thời điểm ngừng thở, kíp bác sĩ kịp thời cấp cứu ngừng tuần hoàn hô hấp, vận mạch, bóp bóng nội khí quản, sau đó bàn giao lên xe của Trung tâm Cấp cứu 115 để đưa tới Bệnh viện hữu nghị Việt-Tiệp”, bác sĩ Long kể lại. Thống kê của Trung tâm Y tế Cát Hải cho thấy, ca ngộ độc kể trên xảy ra sau gần 20 năm đơn vị không ghi nhận ca bệnh liên quan đến ăn cá nóc. Trước đó, giai đoạn 2014-2018, trung tâm ghi nhận 9 ca ngộ độc, nhưng do người dân ăn so biển, trong đó có 1 trường hợp tử vong. Nguyên nhân do người dân chủ quan, thiếu ý thức phòng ngừa ngộ độc đối với một số loại hải sản có chứa độc tố, như: cá nóc, so biển, bạch tuộc vòng xanh, một số loại ốc biển. Dù được cơ quan chức năng, chính quyền địa phương nhiều lần tuyên truyền nguy cơ ngộ độc, nhưng không ít người dân cho rằng một số loại hải sản có màu sắc bắt mắt, thịt ngon nên vẫn đánh bắt hoặc mua về ăn.
Theo thạc sĩ, bác sĩ chuyên khoa 1 Nguyễn Xuân Chiến, Phó giám đốc Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố, tại vùng biển Việt Nam, cá nóc (có nơi còn gọi là cá cóc, cá bống biển, cá đùi gà...) có gần 70 loài, chủ yếu sống ở nước mặn. Còn so biển là động vật giáp xác thân mềm, có thân hình giống sam biển nhưng nhỏ hơn và không đi theo từng cặp, sống ở khu vực ven biển. Cả 2 loại này đều chứa độc tố Tetrodotoxin, là một trong những chất độc thần kinh cực mạnh. Độc tố này không bị nhiệt phá hủy, vẫn tồn tại khi nấu chín hay phơi khô, sấy. Khi ăn phải độc tố này, chỉ sau 30 phút đến 2 giờ, nạn nhân có cảm giác tê môi và đầu lưỡi, các ngón tay bị tê cứng, đau đầu, vã mồ hôi, đau bụng, nôn mửa, sau đó là tê liệt vận động, thay đổi tri giác, phát âm khó, khó thở..., có thể tử vong.
Nâng cao nhận thức của người dân, du khách
Vào mùa du lịch biển, người dân, du khách thường ăn những món ăn chế biến từ hải sản. Trước nguy cơ có thể bị ngộ độc một số loại hải sản có chứa độc tố Tetrodotoxin, Sở Y tế đề nghị các địa phương ven biển: Cát Hải, Bạch Long Vĩ, Đồ Sơn, Thủy Nguyên, Tiên Lãng, Kiến Thụy… chỉ đạo các đơn vị chuyên môn tăng cường công tác thông tin, tuyên truyền tới người dân, du khách, cơ sở sản xuất, kinh doanh thực phẩm về cách phòng ngừa ngộ độc một số loại hải sản. Nội dung tuyên truyền chú trọng cách nhận biết một số loại hải sản có chứa Tetrodotoxin; triệu chứng ngộ độc; cách xử trí khi xảy ra ngộ độc; số điện thoại liên hệ của cơ sở y tế gần nhất trên địa bàn. Đồng thời, Sở Y tế chỉ đạo các trung tâm y tế, bệnh viện từ tuyến huyện đến thành phố chuẩn bị đầy đủ cơ sở vật chất, phương tiện, trang thiết bị y tế, thuốc phục vụ tiếp nhận, cấp cứu người bệnh bị ngộ độc hải sản, chuyển tuyến kịp thời với các ca bệnh có diễn biến trở nặng.
Trưởng Ban Quản lý chợ Cát Bà Lê Văn Hoàn cho biết: “Hiện, chợ có 399 quầy hàng của 350 tiểu thương, trong đó có 42 quầy hàng bán hải sản tươi sống và 72 quầy hàng cá chợ. Để ngăn ngừa nguy cơ ngộ độc hải sản, Ban quản lý cử cán bộ thường xuyên tuyên truyền, giám sát tại các quầy hàng; yêu cầu các tiểu thương ký cam kết không buôn bán, kinh doanh các loại hải sản độc, lạ, không rõ nguồn gốc, có độc tính cao như so biển, cá nóc...”. Còn theo bác sĩ Nguyễn Xuân Chiến, Chi cục An toàn vệ sinh thực phẩm thành phố phối hợp các đơn vị, địa phương liên quan đẩy mạnh công tác tuyên truyền, khuyến cáo người dân không đánh bắt, kinh doanh, sử dụng các động, thực vật có chứa độc tố tự nhiên. Với các trọng điểm du lịch Cát Bà, Đồ Sơn, Chi cục cử cán bộ xuống kiểm tra, giám sát, hướng dẫn các đơn vị phục vụ trực tiếp các sự kiện của thành phố cũng như phục vụ khách du lịch; tăng cường phối hợp kiểm tra, giám sát các cơ sở chế biến hải sản như nhà hàng, khách sạn để phát hiện, xử lý kịp thời. Mặt khác, phối hợp giám sát, tuyên truyền tại các khu chợ buôn bán hải sản./.
Bài và ảnh: VIỆT HOÀNG
