(HPĐT)- Năm 2023, tình hình chính trị - kinh tế thế giới có nhiều biến động mạnh, tác động làm chi phí đầu vào sản xuất tăng, một số doanh nghiệp gặp khó khăn về thị trường tiêu thụ gây ảnh hưởng không nhỏ đến hoạt động xuất khẩu trên địa bàn thành phố. Trong bối cảnh đó, Sở Công Thương thực hiện nhiều biện pháp giúp cộng đồng doanh nghiệp tháo gỡ vướng mắc, khó khăn, phát triển thị trường, trọng tâm là tận dụng có hiệu quả ưu đãi các Hiệp định thương mại tự do (FTA) để đẩy mạnh xuất khẩu.
Người lao động Công ty TNHH May xuất khẩu Minh Thành trên dây chuyền sản xuất.
Nâng cao hiệu quả khai thác các FTA
Thời gian qua, với vai trò là cơ quan đầu mối thực thi các FTA, Sở Công Thương Hải Phòng bám sát các chỉ đạo của Bộ Công Thương, chủ động đề xuất thành phố ban hành các cơ chế, chính sách phù hợp với thực tiễn triển khai tại địa phương để hỗ trợ các doanh nghiệp thúc đẩy các mặt hàng thế mạnh, nâng cao hiệu quả khai thác các FTA. Đồng thời chủ trì, phối hợp các Cục, Vụ của Bộ Công Thương tổ chức nhiều chương trình tọa đàm, hội thảo về công tác tuyên truyền, phổ biến thông tin của cả nước nói chung và Hải Phòng nói riêng về hội nhập quốc tế, các FTA đã ký kết; đào tạo, tập huấn chuyên sâu về quy tắc xuất xứ tại các FTA mới và chống gian lận xuất xứ…
Sở Công Thương cũng phối hợp thông tin tại hơn 50 hội nghị trực tuyến về xuất xứ hàng hóa, các cam kết về thuế quan, lộ trình mở cửa thị trường, thuận lợi hóa thương mại, nhất là những nghĩa vụ của Việt Nam theo cam kết của Hiệp định EVFTA, CPTPP, UKVFTA...; phối hợp tổ chức Chương trình kết nối Hải Phòng - Hồng Kông (Trung Quốc) góp phần hỗ trợ, kết nối, thúc đẩy xúc tiến thương mại 50 doanh nghiệp trên địa bàn với 60 doanh nghiệp phía Hồng Kông trên nhiều lĩnh vực như logistics, dệt may, nông sản… Tính từ đầu năm 2023 đến nay, Sở Công Thương cấp hơn 30.475 bộ mẫu chứng nhận xuất xứ (C/O), tăng hơn 107% so với cùng kỳ năm 2022.
Giám đốc Sở Công Thương Nguyễn Văn Thành thông tin: Tại Hải Phòng, 9 tháng năm 2023, mặc dù bối cảnh kinh tế thế giới biến động phức tạp, khó lường; khó khăn, thách thức nhiều hơn thuận lợi, thời cơ nhưng một số chỉ tiêu cơ bản về lĩnh vực công thương của thành phố vẫn đạt được những kết quả nhất định, như: Tổng kim ngạch xuất khẩu ước đạt 20,97 tỷ USD, tăng 2,77% so với cùng kỳ năm 2022, đạt 67,63% kế hoạch năm; tổng kim ngạch nhập khẩu ước đạt 19,33 tỷ USD, giảm 2,04% so với cùng kỳ năm 2022, đạt 64,45% mức kế hoạch năm; tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng ước đạt 144.518,2 tỷ đồng, đạt 73,78% mức kế hoạch năm. Chỉ số phát triển sản xuất công nghiệp (IIP) tăng 12,7% so với năm 2022. Để có được những kết quả như trên, thành phố cũng như Sở Công Thương luôn song hành với nỗ lực của các hiệp hội và doanh nghiệp thành phố trong quá trình sản xuất, kinh doanh, tận dụng tốt những ưu đãi do các FTA đem lại.
Doanh nghiệp còn khó khăn trong tận dụng các FTA
Trên thực tế, việc thực thi các FTA đã và đang mang lại những tác động tích cực với sự phát triển kinh tế, giúp mở rộng thị trường xuất khẩu hàng hóa và sản phẩm của thành phố, giúp Hải Phòng tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị, mạng lưới sản xuất toàn cầu; nâng cao giá trị xuất khẩu các mặt hàng chủ lực. Tuy nhiên, còn nhiều cơ hội từ các FTA đang bị bỏ lỡ, doanh nghiệp chưa tận dụng được tối đa lợi ích. Nguyên nhân là do thiếu thông tin về những quy định của các FTA. Bên cạnh đó, nhiều doanh nghiệp của thành phố chưa thật sự quan tâm đến các FTA, tự coi đây không phải là "sân chơi" dành cho mình, nên không tìm hiểu về FTA. Đây là một nguyên nhân khiến tỷ lệ các doanh nghiệp của Hải Phòng tận dụng ưu đãi thuế quan của các FTA còn thấp.
Công ty TNHH Jasan Việt Nam có trụ sở tại Hải Phòng là công ty chuyên sản xuất các sản phẩm dệt như tất, sợi… Theo đại diện công ty, hiện sản phẩm của công ty có mặt ở hầu hết các thị trường lớn trên thế giới. Do Việt Nam tham gia vào các FTA nên hàng hóa của công ty khi nhập khẩu vào các nước thành viên của hiệp định đều được hưởng ưu đãi thuế, từ đó tăng sức cạnh tranh. Chính vì vậy, doanh nghiệp đề nghị Sở Công Thương thường xuyên tổ chức các chương trình phổ biến kiến thức về các FTA Việt Nam đã tham gia cũng như các FTA Việt Nam chuẩn bị tham gia; hướng dẫn về quy tắc xuất xứ của các FTA để doanh nghiệp có thể chủ động thích ứng, tận dụng ưu đãi từ các FTA này.
Trưởng Phòng Xuất nhập khẩu Công ty TNHH Regina Miracle International Việt Nam Phạm Thị Thương cho biết: Hiện công ty đang làm nhiều mẫu C/O (giấy chứng nhận xuất xứ nguồn gốc hàng hóa), trong đó có mẫu D – C/O ưu đãi theo Hiệp định thương mại hàng hóa ASEAN. Được biết hiện nay trong ASEAN đã có cơ chế tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa. Việc tự chứng nhận xuất xứ này rất phù hợp với nhu cầu và nguyện vọng của doanh nghiệp. Tuy nhiên một trong những điều kiện để được tự chứng nhận hàng hóa là phải có cán bộ được đào tạo về xuất xứ hàng hóa tại đơn vị đào tạo được Bộ Công Thương chỉ định. Như những năm trước đây, để có được chứng chỉ này, doanh nghiệp thường phải cử người đi Hà Nội hoặc thành phố Hồ Chí Minh để học, phát sinh nhiều chi phí, thời gian. Chính vì thế, doanh nghiệp đề nghị Sở Công Thương xem xét làm việc với các đơn vị chức năng để doanh nghiệp có thể được đào tạo cán bộ tại Hải Phòng, giúp tiết kiệm thời gian và chi phí.
Đáp ứng đề nghị của doanh nghiệp, Sở Công Thương cho biết, thời gian tới, Sở tiếp tục đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền về quy tắc xuất xứ tại các cam kết quốc tế mà Việt Nam tham gia, tập trung vào các ngành hàng doanh nghiệp Hải Phòng có thế mạnh, tăng tính bền vững trong phát triển, không chỉ trong phát triển thị trường mà còn định hình khả năng tham gia vào các chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng của khu vực và toàn cầu. Cụ thể, theo kế hoạch, “Hội nghị hướng dẫn thực thi cam kết dịch vụ phân phối bán lẻ” sẽ được thực hiện vào tháng 10- 2023; “Lớp tập huấn chứng nhận xuất xứ hàng hóa vào Liên minh châu Âu; tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa vào Nauy, Thụy Sỹ, Thổ Nhĩ Kỳ theo cơ chế REX” sẽ được thực hiện vào tháng 11- 2023…
Sở Công Thương cũng dự kiến phối hợp với các đơn vị có chức năng tổ chức các khóa đào tạo, cấp chứng chỉ cho doanh nghiệp về tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa, đáp ứng điều kiện quy định về tự chứng nhận xuất xứ hàng hóa hiện nay. Các khóa đào tạo sẽ được tổ chức tại Hải Phòng, giúp doanh nghiệp thuận lợi hơn trong việc tham gia học tập, tiết kiệm thời gian, chi phí. Sở Công Thương cũng khuyến nghị các doanh nghiệp cần thay đổi tư duy, chủ động tìm hiểu các cam kết FTA; quy trình để xuất khẩu được sang thị trường có FTA. Từ đó đánh giá xem sản phẩm của mình có thế mạnh gì để xuất khẩu vào thị trường đó.Ngoài ra, cần tích cực tham gia các chương trình phổ biến, hội nghị, hội thảo, khóa tập huấn về FTA do Sở Công Thương và các đơn vị phối hợp tổ chức; tra cứu tài liệu, thông tin cập nhật về FTA, cơ hội thị trường; chuẩn bị năng lực, nguồn hàng, nâng cao sức cạnh tranh thông qua việc xây dựng kế hoạch dài hạn, bài bản…/.
Bài và ảnh: LÊ HIỆP
