
Cô và trò Trường THCS Đồng Thái (huyện An Dương) bên tủ sách của “Thư viện 50K”.
(HPĐT)- Bằng các hoạt động, dự án thiết thực, ngành Giáo dục-Đào tạo (GD-ĐT) thành phố đang từng bước xây dựng, phát triển văn hóa đọc trong các trường học, góp phần lan tỏa phong trào đọc sách trong cộng đồng.
Khơi dậy tình yêu sách ở học sinh
Từ năm học 2019-2020, mỗi phòng học tại Trường THCS Đồng Thái (huyện An Dương) đều có giá sách nhỏ ở cuối lớp. Đây là nơi học sinh trao đổi, đọc sách vào mỗi giờ giải lao theo mô hình “Thư viện 50K” do ngành GD-ĐT thành phố phát động. Theo đó, chỉ với giá sách nhỏ, đơn giản được treo ở cuối lớp, mỗi em học sinh sẽ bớt ra 50 nghìn đồng (50K) tiền tiêu vặt để mua một cuốn sách yêu thích, phù hợp lứa tuổi của mình góp chung vào giá sách của lớp. Cứ như vậy, tủ sách của lớp trở nên phong phú và đa dạng về cả nội dung lẫn hình thức. Thầy giáo Phạm Ngọc Tân, Hiệu trưởng Trường THCS Đồng Thái chia sẻ, trong mô hình “Thư viện 50K”, cách trao đổi sách giữa các em học sinh cùng lớp, giữa các lớp cùng khối, rồi đến các khối trong trường theo quy trình nhất định. Sau khi đọc xong sách, các em biết trân trọng sách, đồng thời giới thiệu, chia sẻ những giá trị nhân văn mà mình đọc được trong sách với các bạn cùng lứa tuổi.
Tại Trường mầm non Sở Dầu (quận Hồng Bàng), từ tháng 3-2017 đến nay, thư viện sách của nhà trường với hơn 1.000 đầu sách trở thành địa chỉ quen thuộc với những người thích đọc sách củanhà trường và trên địa bàn phường Sở Dầu. Cô giáo Nguyễn Thị Kim Tuyến, Hiệu trưởng nhà trường cho biết, thư viện hoạt động thường xuyên từ khoảng 16 giờ đến 17 giờ mỗi ngày. Đây là thời điểm trả trẻ, các bậc cha mẹ đến đón con có thể tận dụng thời gian cùng con đọc sách, hoặc nếu đến sớm, cha mẹ có thể đọc sách trong khi chờ trẻ chơi, hoạt động ở sân trường. Đặc biệt, với không gian mở, thân thiện, thư viện sách của nhà trường thu hút đông đảo học sinh các bậc THCS, THPT và người dân sinh sống gần trường đến đọc, mượn sách, qua đó góp phần lan toả văn hoá đọc.
Theo Phòng GD-ĐT quận Hồng Bàng, qua một năm xây dựng và phát triển văn hóa đọc, đến nay, 42/42 đơn vị trường học trong toàn quận tổ chức triển khai các hoạt động nhằm phát triển phong trào đọc sách trong trường học. Năm 2020, tổng số sách tại thư viện các trường trên địa bàn quận đạt 128.308 bản sách và 39.749 quyển sách in, gần 6.000 tài liệu khác, đồng thời có hơn 64 nghìn lượt người đọc sách tại các thư viện trường học. Không chỉ đọc sách, trao đổi sách trong các khối lớp, nhiều trường học trong quận Hồng Bàng tặng những cuốn sách hay, ý nghĩa cho học sinh các trường ở các quận, huyện khác trong thành phố. Điển hình, Trường tiểu học Đinh Tiên Hoàng trao hơn 3.300 cuốn sách tặng học sinh Trường tiểu học Tiên Tiến (huyện Tiên Lãng).
Nhiều cách làm thiết thực, ý nghĩa
Theo NGƯT, PGS.TS Lê Quốc Tiến, Giám đốc Sở GD-ĐT thành phố, mô hình tủ sách học đường được triển khai từ nhiều năm qua. Tuy nhiên, qua kiểm tra thực tiễn cho thấy, số lượng học sinh đọc sách tại các thư viện trong nhà trường còn hạn chế do thời khóabiểu chưa phù hợp, số lượng sách chưa đa dạng, phù hợp độ tuổi. Vì thế, để xây dựng văn hoá đọc, tạo thói quen đọc sách lành mạnh cho học sinh, ngành GD-ĐT thành phố thực hiện xây dựng “Thư viện 50K” thuộc dự án “Bước chân của sách”. Để lan tỏa văn hóa đọc trong nhà trường, ngành GD-ĐT yêu cầu các nhà trường chỉ đạo giáo viên gương mẫu thực hiện phong trào, hướng dẫn học sinh đọc, lựa chọn và bảo quản sách. Việc thúc đẩy phong trào đọc sách tại thư viện được các trường chú trọng, xây dựng thời khóa biểu tiết đọc thư viện, lịch học và mượn trả sách đối với từng lớp.
Phó hiệu trưởng Trường cao đẳng sư phạm Yên Bái Vũ Thị Mai Oanh, thành viên Ban tổ chức dự án “Bước chân của sách” tại Yên Bái cho biết, dự án là sự hợp tác vô điều kiện của hai Sở GD-ĐT, là sản phẩm tâm huyết của các nhà giáo ở hai địa phương, với mục đích đưa văn hoá đọc lan toả trong các nhà trường. Hiện nay, nhiều trường ở Yên Bái tuy chưa tham gia dự án nhưng chủ động xây dựng “Thư viện 50K” tại lớp học vì tính tiện ích, thiết thực, dễ làm.
Được biết, năm học 2020-2021, ngành Giáo dục Hải Phòng tuyển chọn 200 cán bộ làm công tác “giữ lửa” cho dự án “Bước chân của sách” và mô hình “Thư viện 50K”, đồng thời đặt ra mục tiêu phát triển lên tới 3.000 cán bộ sau 5 năm. Mỗi một quận, huyện sẽ chọn 2 giáo viên tâm huyết ở bậc mầm non, 2 giáo viên tiểu học, 2 giáo viên THCS và 1 giáo viên THPT. Những cán bộ, giáo viên này được bồi dưỡng, hỗ trợ các kỹ năng trong quản lý các tủ sách và phương pháp “giữ lửa” văn hóa đọc. Không chỉ dừng lại ở tủ sách của học sinh, Hải Phòng mở rộng tủ sách của cha mẹ học sinh, tủ sách của giáo viên. Bên cạnh đó, ngành GD-ĐT thành phố sẽ xây dựng mã số định danh từng quyển sách trong các tủ sách lớp học. Qua đó, các cán bộ quản lý có thể nắm bắt, theo dõi được quá trình di chuyển của những cuốn sách này. Đồng thời, biết được mỗi học sinh trong một năm đọc được bao nhiêu quyển sách.
Bài và ảnh: Hiệp LêĐến nay, mô hình “Thư viện 50K” huy động được 1 triệu cuốn sách cho các lớp học mầm non, tiểu học, THCS và THPT trên địa bàn thành phố, đồng thời kết nghĩa và trao tặng sách ngành GD-ĐT tỉnh Yên Bái, để “Bước chân của sách” luôn vận động, luân chuyển, đến với hàng nghìn học sinh tỉnh bạn. Toàn bộ những cuốn sách này đều do cha mẹ học sinh và các nhà tài trợ đóng góp, gửi tặng.