(HPĐT)- Với việc lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên là người gợi mở, hướng dẫn. Năm qua, Hải Phòng tiếp tục là một trong những địa phương đi đầu cả nước đẩy mạnh thực hiện các phương pháp đổi mới công tác dạy và học... Qua đó không ngừng nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đáp ứng yêu cầu đặt ra trong tình hình mới.
Nhờ đổi mới phương pháp giảng dạy, tiết học Âm nhạc của học sinh lớp 6D1, Trường THCS Đà Nẵng trở nên hào hứng, sôi động.
Lấy học sinh làm trung tâm
Theo Phó giám đốc Sở Giáo dục – Đào tạo Đỗ Văn Lợi, các chỉ tiêu, nhiệm vụ về GD-ĐT năm học 2020- 2021 bảo đảm, vượt kế hoạch. Tỷ lệ học sinh hoàn thành chương trình tiểu học đạt 100%, được công nhận tốt nghiệp THCS đạt 99,82%, kết quả thi tốt nghiệp THPT đạt 98,7%, có học sinh đạt thủ khoa khối A0 toàn quốc; Hải Phòng tiếp tục giữ vững vị trí tốp đầu các tỉnh, thành phố về công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia... Đó là những kết quả nổi bật mà ngành GD-ĐT thành phố đạt được trong năm học qua, nhất là khi ngành đang tích cực thực hiện chủ trương của Đảng, Nhà nước về “đổi mới căn bản và toàn diện giáo dục”, tiếp tục đẩy mạnh triển khai thực hiện Chương trình Giáo dục phổ thông (GDPT) 2018.
So với những chương trình trước đây, Chương trình GDPT có nhiều điểm khác biệt về khung chương trình, sách giáo khoa và phương pháp giáo dục theo hướng chuyển từ chủ yếu trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩm chất người học. Để đáp ứng được yêu cầu này, Sở GD- ĐT phối hợp các nhà xuất bản và tác giả sách giáo khoa thực hiện các chuyên đề với khối lớp 1, 2, 6 nhằm giúp các thầy, cô giáo đổi mới phương pháp dạy học phù hợp yêu cầu của chương trình mới. Trên thực tế, việc đổi mới phương pháp dạy - học mang lại hiệu quả rõ nét, thầy và trò đều sáng tạo, chủ động hơn trong truyền thụ và tiếp thu kiến thức.
Trong tiết Toán với bài học “Nặng hơn, nhẹ hơn” của lớp 2A11, Trường tiểu học Võ Thị Sáu (quận Lê Chân), thay vì kiểu truyền đạt một chiều, thầy cô giảng bài, học trò chép lại và học thuộc, cô giáo Ngô Thị Thu Thảo khởi động tiết học bằng bài hát “Bé chơi bập bênh” giúp các trò liên tưởng về sự nặng hơn, nhẹ hơn. Học sinh được cô dẫn dắt, tìm hiểu bài học mới qua phương pháp quan sát tranh, đọc thầm lời nhân vật, nhận nhiệm vụ, thảo luận nhóm..., cô đặt câu hỏi để các em khám phá kiến thức. Sau khi tiết học kết thúc, Nguyễn Bảo Anh, học sinh lớp 2A11, hào hứng cho biết: “Cô giáo dạy vừa dễ hiểu, vừa dễ nhớ. Chúng em được thấy đồ vật thật, được nhận xét, chữa bài cho bạn nên tiết học rất vui”...
Tại tiết Ngữ văn của lớp 6A2, Trường THCS Lương Khánh Thiện (quận Kiến An), không khí lớp học rất sôi nổi, học sinh tự tin phát biểu, trao đổi, tranh luận ý kiến, tinh thần làm việc tập thể được đẩy cao. Theo cô giáo Lương Thị Hiền, để lên lớp bài thơ “Truyện cổ nước mình”, các học sinh được giao nhiệm vụ tìm hiểu về tác giả, tác phẩm. Thông qua việc chuẩn bị này, các em được cung cấp những kiến thức cơ bản về bài học. Trong quá trình dạy, cô sử dụng linh hoạt nhiều phương pháp hỏi – đáp, thảo luận trực tiếp, thảo luận nhóm giúp học sinh “tiếp cận sâu” bài học...
Theo cô giáo Lương Thị Hiền, việc áp dụng phương pháp, kỹ thuật dạy học mới được triển khai vài năm gần đây vào chương trình sách giáo khoa mới sẽ tạo hiệu quả giảng dạy đồng bộ hơn. Giáo viên không truyền đạt kiến thức một chiều mà vận dụng linh hoạt, sáng tạo, tổ chức cả hoạt động dạy học và hoạt động trải nghiệm để hình thành và phát triển ở học sinh năng lực tư duy độc lập, vận dụng tổng hợp và linh hoạt tri thức để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và cuộc sống. Các thầy, cô giữ vai trò gợi mở, hướng dẫn, định hướng; học sinh không chỉ là đối tượng của hoạt động dạy mà cũng chính là chủ thể của hoạt động học. Để làm được điều này giáo viên phải không ngừng học tập, trau dồi kiến thức nghiệp vụ cũng như vận dụng linh hoạt công nghệ thông tin hỗ trợ giảng dạy mới...
Hướng tới chất lượng giáo dục toàn diện
Tại Hải Phòng, chương trình GDPT được triển khai đối với lớp 2 được thực hiện thuận lợi trên nền tảng học sinh hoàn thành lớp 1 theo chương trình mới. Riêng với khối lớp 6, Sở GD-ĐT chú trọng tập huấn nghiệp vụ, bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn của đội ngũ cán bộ quản lý, giáo viên; giao quyền chủ động các nhà trường xây dựng kế hoạch giáo dục linh hoạt gồm hoạt động giáo dục trên lớp, hoạt động trải nghiệm theo môn học, theo các nhóm, môn học giáo dục STEM; đổi mới kiểm tra đánh giá thường xuyên, định kỳ và cuối kỳ. Các cơ sở giáo dục cũng tăng cường ứng dụng công nghệ thông tin, đẩy mạnh việc ứng dụng, chuyển đổi số trong dạy học tiếp cận chương trình GDPT 2018... Từ đó, đội ngũ thầy cô giáo và quản lý các trường nâng cao nhận thức và hình thành năng lực điều chỉnh các nội dung dạy học trên cơ sở đáp ứng yêu cầu của Chương trình GDPT mới và phù hợp điều kiện thực tế. Qua các đợt sơ kết, tổng kết, ngành đánh giá việc đổi mới phương pháp dạy học của các nhà trường, rút kinh nghiệm để có những chỉ đạo kịp thời...
Mục tiêu Chương trình GDPT nhằm giúp học sinh phát triển toàn diện 5 phẩm chất (yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực, trách nhiệm) và 10 năng lực (tự chủ và tự học, giao tiếp và hợp tác, giải quyết vấn đề và sáng tạo, ngôn ngữ, tính toán, tin học, thể chất, thẩm mỹ, công nghệ, khoa học). Theo thầy giáo Phạm Quang Lực, Hiệu trưởng Trường THCS An Dương, cái được lớn nhất trong việc đổi mới phương pháp giảng dạy chính là rèn các em tính tự tin, ý thức hợp tác nhóm và năng lực giải quyết vấn đề thông qua tự trải nghiệm, tương tác với sách giáo khoa, tư liệu, thảo luận nhóm... để hình thành và chiếm lĩnh tri thức. Nhờ đó mà năng lực, phẩm chất của các em không ngừng được rèn luyện, phát triển.
Đánh giá về hiệu quả trong đổi mới phương pháp dạy học của ngành giáo dục thành phố triển khai trong thời gian qua, nhà giáo Đỗ Văn Lợi, Phó giám đốc Sở GD-ĐT thành phố cho biết: Trong bối cảnh dịch bệnh COVID-19 kéo dài ảnh hưởng không nhỏ đến việc triển khai các nhiệm vụ dạy và học nhưng chất lượng giáo dục toàn diện được giữ vững, chất lượng giáo dục mũi nhọn tiếp tục phát triển. Hải Phòng giữ vững vị trí tốp đầu các tỉnh, thành phố về công tác phát hiện và bồi dưỡng học sinh giỏi quốc gia... Năm học tới, ngành GD-ĐT thành phố sẽ triển khai chương trình GDPT đối với khối lớp 3, lớp 7 và lớp 10, ngành tiếp tục đẩy mạnh việc tập huấn, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên bảo đảm về số lượng, nâng cao về chất lượng, bảo đảm các điều kiện về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học để thực hiện có hiệu quả việc dạy học theo định hướng tiếp cận năng lực học sinh...
Có thể nói, với sự chủ động, sáng tạo và thực hiện đồng bộ các giải pháp, GD-ĐT thành phố đang tích cực, nỗ lực triển khai tốt các hoạt động dạy-học, bảo đảm mục tiêu nâng cao chất lượng, hướng tới đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục như Đảng và Nhà nước đã đề ra./.
Bài và ảnh: HOÀNG TRIỆU
