Ngành Ngân hàng Hải Phòng: Xử lý nghiêm sai phạm kinh doanh bảo hiểm

Khách hàng giao dịch tại Agribank Chi nhánh huyện Vĩnh Bảo (Đông Hải Phòng).

Không có nhu cầu bảo hiểm nhân thọ

Anh Trịnh Văn Ngọc, ở phường Bàng La (quận Đồ Sơn) doanh nghiệp xây dựng cho biết: Công ty anh liên kết một số ngân hàng để cung ứng nguồn vốn vay đầu tư xây dựng và giải ngân nguồn vốn vay nếu khách hàng mua nhà có nhu cầu. Dù có những khoản phần mềm hỗ trợ nhân viên tư vấn, phụ trách, phần nhiều khách hàng mua nhà được yêu cầu mua thêm gói bảo hiểm nhân thọ khoảng 20 triệu đồng/năm mới được giải ngân nguồn vốn nhanh và được vay gói ưu đãi. Khách hàng cũng chấp nhận mất 20 triệu đồng/năm cho đầu tham gia gói bảo hiểm nhân thọ, từ năm thứ hai không tham gia nữa.

Không chỉ khách hàng là doanh nghiệp, cá nhân cần nguồn vốn lớn, gấp để đầu tư kinh doanh, sản xuất dù không có nhu cầu mua bảo hiểm nhân thọ vẫn được nhân viên ngân hàng tư vấn chèo kéo, trường hợp không chấp nhận sẽ bị gây khó khăn trong giải ngân hoặc vay lãi suất cao hơn. Để vay theo hình thức thẻ tín dụng không cần thế chấp tài sản bảo đảm, anh Nguyễn Văn Quyết, phường Đông Hải 1 (quận Hải An) được nhân viên ngân hàng tư vấn tham gia gói bảo hiểm nhân thọ cho bản thân và con gái, mỗi năm phải đóng gần 45 triệu đồng. Do không thể lo được số tiền vừa thẻ tín dụng và phí đóng bảo hiểm, anh đành chịu mất số tiền đóng hai năm bảo hiểm nhân thọ của hai bố con.

Bức xúc vì đi gửi tiết kiệm thành mua bảo hiểm nhân thọ dù không có nhu cầu, bà Nguyễn Thị Hương ở phố Lương Khánh Thiện (quận Ngô Quyền) cho hay: Ngày 13-9-2021, tôi đến Phòng giao dịch Ngân hàng SCB Lê Hồng Phong để gửi tiền tiết kiệm 100 triệu đồng sau nhiều năm tích góp. Tuy nhiên, khi đến giao dịch được nhân viên Ngân hàng SCB tư vấn tham gia sản phẩm này có lãi suất cao 11%/năm, do tin tưởng nhân viên ngân hàng tôi đồng ý. Sau 1 năm, tôi đến ngân hàng lấy lãi và được nhân viên ngân hàng giải thích tôi đã mua sản phẩm bảo hiểm nhân thọ Manulife và hằng năm phải đóng thêm 30 triệu đồng. Tôi từ chối không tham gia và được giới thiệu đến gặp nhân viên Công ty bảo hiểm nhân thọ Manulife được biết tài khoản của tôi còn 25 triệu đồng nếu không rút đến tháng 9-2023, tài khoản sẽ không còn tiền. Tôi rất bức xúc với cách tư vấn tín dụng kiểu “mập mờ” khi đến ngân hàng SCB để gửi tiết kiệm thành mua bảo hiểm nhân thọ trong khi bản thân không có nhu cầu. Tháng 4-2023, tôi đành rút hơn 24 triệu đồng số tiền còn lại trong tổng số 100 triệu đồng mà tôi tin tưởng khi đến ngân hàng SCB giao dịch gửi tiết kiệm.

Cấm các ngân hàng gắn cho vay với bán bảo hiểm

Giám đốc Ngân hàng Nhà nước (NHNN) Chi nhánh Hải Phòng Nguyễn Thị Dung cho biết: Theo Luật Các TCTD sửa đổi quy định các hành vi bị nghiêm cấm gồm: “Tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài, người quản lý, người điều hành, nhân viên của tổ chức tín dụng, chi nhánh ngân hàng nước ngoài gắn việc bán sản phẩm bảo hiểm bắt buộc với việc cung ứng sản phẩm, dịch vụ ngân hàng dưới mọi hình thức”.

Cùng với đó, ngân hàng chỉ được chủ động cho khách hàng tiếp cận các sản phẩm bảo hiểm thuộc diện bắt buộc phải mua. Theo quy định tại Nghị định số 67/2023/NĐ-CP của Chính phủ về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới, bảo hiểm cháy, nổ bắt buộc, bảo hiểm bắt buộc trong hoạt động đầu tư xây dựng; còn với những sản phẩm bảo hiểm không thuộc diện bắt buộc phải mua như bảo hiểm nhân thọ, ngân hàng không được tự ý cho khách hàng tiếp cận. Đầu năm 2024, NHNN Chi nhánh Hải Phòng chỉ đạo các chi nhánh TCTD và phòng giao dịch TCTD trên địa bàn cung cấp các dịch vụ ngân hàng được NHNN cấp phép đối với từng đơn vị kinh doanh. Trong đó, tiếp tục rà soát, hoàn thiện các quy định nội bộ về hoạt động ngân hàng, đại lý bảo hiểm, trái phiếu, bảo đảm tuân thủ đúng quy định của pháp luật hiện hành; có chế tài xử lý nghiêm đối với những trường hợp nhân viên ngân hàng vi phạm quy định nội bộ, quy định của pháp luật về hoạt động đại lý bảo hiểm, kinh doanh trái phiếu. NHNN sẽ có biện pháp xử lý nghiêm trong trường hợp phát hiện nhân viên, đơn vị kinh doanh “ép” khách hàng mua bảo hiểm và TCTD chịu hoàn toàn trách nhiệm trước pháp luật về hành vi này. NHNN chi nhánh thành lập đường dây nóng tiếp nhận các phản ánh, kiến nghị của khách hàng về hoạt động ngân hàng, bảo hiểm, phát hành trái phiếu sử dụng dịch vụ ngân hàng trên địa bàn. Đặc biệt lưu ý, khi khách hàng đến ngân hàng vay vốn hoặc ngay cả việc gửi tiền tiết kiệm được nhân viên ngân hàng tư vấn về mua bảo hiểm hay chuyển từ tiền gửi tiết kiệm sang mua bảo hiểm, với lãi suất cao hơn, người dân cần cẩn trọng và sáng suốt.

Theo các chuyên gia tài chính, Luật Các TCTD sửa đổi mới được thông qua là sự tiến bộ rất lớn, tuy nhiên chưa tạo ra khuôn khổ đầy đủ để bảo vệ quyền lợi người tham gia; cần có quy định cụ thể hơn trong việc thanh tra, giám sát của các bộ, ngành liên quan. Đồng thời quy định cụ thể hơn về mức xử phạt mang tính răn đe, tránh tình trạng ngân hàng bán bảo hiểm kèm theo cho vay như một điều kiện cần để giải ngân vốn.