Trải nghìn năm lịch sử, từ các chiến công, từ mồ hôi và cả từ nước mắt, bất kỳ miền đất nào cũng khắc vào thời gian những ngày đáng nhớ. Với Hải Phòng ngày 13 tháng 5 năm 1955 lại trở thành một ngày như thế- ngày không thể nào quên. Ngày ấy hơn 60 năm qua và mãi mãi sau này trong lòng ta đó là niềm tự hào, hạnh phúc, lời ca, lắng đọng nghĩ suy và dạt dào mơ ước.
Nghĩ thương ông cha đau đáu đời nô lệ thuở đào sông Lạch Tray, khơi dòng Tam Bạc, vật đất lấp ao đầm xây nhà máy Xi măng; thương những cảnh đời nghèo khó dẫu đã khuất trăm năm vẫn để lại nỗi lầm than ở những cái tên Cầu Tre, Cầu Rào, Cầu Đất, những Quán Nải, ngõ Đồng Lùn, Ao Than, Quán Sỏi. Thương cả những cây phượng ngày đó trải qua bao mùa đông vẫn gắng sức âm thầm trổ lá để vào hè cố nở bừng hoa đỏ mong sao cùng nắng gió giúp đời xua giá lạnh. Trong những ngày như thế, ngày 13 tháng 5 năm 1955 trở thành niềm khắc khoải những thế hệ ông cha.
 |
Đường 356 kết nối khu vực cảng biển Hải Phòng với các địa phương. Ảnh: Lê Dũng |
Ta hiểu vì sao suốt bao nhiêu năm khói sóng sông Lấp xưa và gợn nước hồ Tam Bạc ngày nay lại thao thức hằng đêm không quên Nguyễn Đức Cảnh hiên ngang trước họng súng quân thù trong phút cuối cuộc đời, ta hiểu do đâu nơi Lương Khánh Thiện ngã xuống cỏ lại ngời xanh và xa kia chốn nhà ngục Sơn La thuở đó, cứ mỗi độ xuân về giờ đây cây đào Tô Hiệu trồng lại xoè hoa trở nụ. Hãy cho thế hệ hôm nay được gọi những người Cộng sản ngày ấy là ANH, bởi ngày từ biệt đồng bào đồng chí ra đi các anh còn rất trẻ và bất chấp thời gian đời các anh mãi mãi tuổi thanh xuân, lại càng bởi lý tưởng, ý chí, niềm tin của các anh luôn đồng hành cùng thế hệ hôm nay trên đường tới tương lai. Đây ngày trước là xóm thợ nghèo, lò than, xưởng máy, nơi các anh đã đến với công nhân vô sản hoá và gieo mầm cách mạng. Đây nhà số 14 ngõ Gạo nơi đón cuốn Đường kách mệnh của lãnh tụ Nguyễn Ái Quốc vượt muôn dặm trùng dương về Tổ quốc. Đây còn những gốc bàng thuở trước nơi học sinh trường Bonnal bãi khoá hoà khí thế cùng công nhân bãi công, cùng bà con tiểu thương bãi thị phản đối thực dân đế quốc cường quyền. Và núi Voi âm vang lời thề đanh thép của những người du kích; khắp Tiên Lãng bừng bừng làm nên những Khởi Nghĩa, Vinh Quang, Toàn Thắng; những hang động, sông nước Thủy Nguyên đi vào lịch sử; Cát Bi chia lửa, góp chiến công vào chiến thắng Điện Biên… Tất cả để cho ngày 13 táng 5 năm 1955 mau đến.
Nhà hát Lớn không quên những phút thiêng liêng, những ngày máu lửa, những giờ trọng đại: Nơi đón Giải phóng quân từ chiến khu tiến về Hải Phòng ngày Thu tháng 8 năm 1945 và Chính quyền cách mạng ra mắt đồng bào thành phố; nơi các chiến sĩ tự vệ quyết chiến đấu hy sinh đến giọt máu cuối cùng trước xe tăng, đại bác kẻ thù để giữ từng ô cửa, lan can, hàng ghế, giữ khí tiết, niềm tin. Chính nơi đây ngày 13 tháng 5 năm 1955 cả một rừng người, rừng cờ hoa mừng đón đoàn hùng binh chiến thắng về giải phóng Thành phố Cảng. Những chiến sĩ trẻ măng ngày ấy giờ mái đầu đã bạc nhưng lòng vẫn tươi xanh mỗi khi nhớ đến ngày tiến bước dưới bầu trời nắng gió rực đỏ màu hoa phượng.
Cũng vì ngày 13 tháng 5 năm 1955 ấy mà những ngày chống Mỹ nhiều mái nhà đã trở thành trận địa, nhiều gốc phượng đã thành nơi trực chiến, bến K 15 Đồ Sơn thành điểm đầu Đường Hồ Chí Minh trên biển, nơi những con tàu không số ra khơi. Và để ngày 13 tháng 5 ấy mãi mãi trở thành niềm tự hào, hạnh phúc, lời ca rất nhiều cuộc chia tay đã diễn ra làm xôn xao lá biếc, làm hoa phượng bâng khuâng những ngày hè phố vắng. Chính vì vậy, những năm tháng hoà bình vừa qua càng tự hào, càng đắm say hạnh phúc, lời ca càng bay bổng thì mồ hôi dựng xây càng nồng mặn, nồng mặn cả hạt muối biển nơi Hoàng Sa, Trường Sa ngàn trùng sóng biếc.
Hôm nay đây những ngày 13 tháng 5 đang cùng ta trên đường đổi mới. Hồ hởi những sớm mai mặt trời cùng người thợ vào xưởng máy, tung tăng những giọt nắng theo trẻ thơ ríu rít tới trường, chăm chút cùng với người làm ruộng những hạt nắng nâng niu từng nhánh lúa.
Kìa, tháng Năm này hoa phượng đã rực đỏ trời mà lá xanh thì thấm đẫm màu mơ. Hải Phòng những ngày này đang mùa lễ hội, đất Cảng với từng con sóng vỗ hoà nhịp cùng nhịp đập mỗi con tim. Phải lên đường thôi, niềm vui niềm tự hào thúc giục. Thành phố đang trở thành đại công trường xây dựng. Cầu Tân Vũ - cầu vượt qua cửa biển dài nhất Đông Nam Á đã hợp long rồi, cầu Tam Bạc sắp gắn kết đôi bờ, cầu Hoàng Văn Thụ ngày đêm hối hả. Những con đường cũng từng ngày làm thay đổi cảnh quan thành phố: Đường ngã ba Đình Vũ, tuyến đường ven biển, những cầu vượt, các ngả đường quốc lộ… Phải lên đường thôi, đến cả những những khu đô thị mới, nơi đã chất ngất nhà cao dọc ngang phố xá, nơi bộn bề xây dựng, nơi những panô dự án làm náo nức lòng người.
Ôi những ngày 13 tháng 5 và đâu chỉ ngày này, Hải Phòng đã và sẽ suốt tháng quanh năm bận rộn, bởi trong lòng ta đó là niềm tự hào, hạnh phúc, lời ca, lắng đọng nghĩ suy và dạt dào mơ ước.
