Ngày làm việc thứ 17, kỳ họp thứ 6, Quốc hội khóa 15: Thảo luận nhiều vấn đề liên quan đến công tác phòng, chống tham nhũng

Chánh án Tòa án nhân dân tối cao Nguyễn Hòa Bình phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu, chiều 21-11. Ảnh: TTXVN

Đẩy mạnh công tác phòng, chống tội phạm

Trước khi tiến hành thảo luận ở hội trường, Quốc hội nghe báo cáo công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật năm 2023; báo cáo công tác năm 2023 của Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; báo cáo công tác của Tòa án nhân dân tối cao năm 2023; báo cáo về công tác thi hành án năm 2023; báo cáo thẩm tra các báo cáo về công tác của Chánh án Tòa án nhân dân tối cao, Viện trưởng Viện Kiểm sát nhân dân tối cao; công tác phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật và công tác thi hành án năm 2023; báo cáo và báo cáo thẩm tra báo cáo về công tác phòng, chống tham nhũng năm 2023.

Phát biểu tại hội trường, đại biểu Phạm Đình Thanh (Đoàn Kon Tum) cho rằng tình hình tội phạm còn diễn biến phức tạp, có xu hướng gia tăng, nhất là tội phạm trên không gian mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao gia tăng với nhiều phương thưc tinh vi, nguy hiểm. Đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành liên quan và các cấp chính quyền phải thực sự vào cuộc cùng với cơ quan bảo vệ pháp luật tổ chức thực hiện hiệu quả, đồng bộ nhiệm vụ, giải pháp đấu tranh, phòng ngừa và xử lý tội phạm. Cùng quan điểm với đại biểu Phạm Đình Thanh, đại biểu Điểu Huỳnh Sang (Đoàn Bình Phước) đề nghị các báo cáo của Chính phủ và các cơ quan tư pháp cần tập trung làm rõ và cụ thể hơn về kết quả, hạn chế, nguyên nhân và bài học kinh nghiệm và các giải pháp phòng ngừa đấu tranh triệt phá các loại tội phạm có các hình thức biến tướng mới…

Tiếp thu ý kiến thảo luận của các đại biểu Quốc hội, Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm cho biết: Từ đầu năm 2023 đến nay, tình hình thế giới, khu vực diễn biến rất phức tạp, tác động sâu sắc đến tình hình trong nước, cùng với những khó khăn tích tụ trong đại dịch COVID - 19 làm cho các nguyên nhân, điều kiện phát sinh tội phạm, vi phạm pháp luật gia tăng so với các năm trước. Tuy nhiên, dưới sự lãnh đạo của Đảng, Nhà nước, của sự phối hợp, hiệp đồng chặt chẽ của các bộ, ban, ngành từ Trung ương đến các địa phương, lực lượng Công an nhân dân phát huy vai trò nòng cốt, triển khai quyết liệt các kế hoạch, giải pháp phòng ngừa và đấu tranh, đạt được những kết quả tích cực.

Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm phát biểu giải trình, làm rõ một số vấn đề đại biểu Quốc hội nêu. Ảnh: TTXVN

Điểm lại những vấn đề đại biểu Quốc hội nêu ra trong phiên thảo luận, những vấn đề nổi lên cần quan tâm giải quyết, Bộ trưởng Bộ Công an làm rõ nguyên nhân của những hạn chế trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm. Trong đó, có nhóm nguyên nhân thuộc về chủ quan của các cơ quan chức năng như: vấn đề triển khai thực hiện các giải pháp phòng, chống tội phạm, vi phạm pháp luật; các vi phạm trong điều tra, xử lý tội phạm; về hiệu quả phối hợp giữa các cơ quan chức năng; về tinh thần, trách nhiệm trong việc thực hiện nhiệm vụ, cá biệt có những trường hợp sai phạm, tiêu cực, vi phạm pháp luật. Cùng với đó là những khó khăn, vướng mắc về mặt pháp luật, cơ chế chính sách; khó khăn về nguồn lực trong thực hiện nhiệm vụ phòng, chống tội phạm và vi phạm pháp luật. Theo Bộ trưởng Bộ Công an, trong số khó khăn, vướng mắc nêu trên có những vấn đề có thể khắc phục được ngay, nhưng có vấn đề cần có thời gian. Do đó, Chính phủ và Bộ Công an tiếp thu các ý kiến, kiến nghị của các vị đại biểu Quốc hội để tiếp tục đẩy mạnh thực hiện công tác phòng, chống tội phạm vi phạm pháp luật, góp phần xây dựng xã hội lành mạnh, trật tự kỷ cương, bảo đảm cuộc sống bình yên, hạnh phúc, an toàn cho nhân dân.

Báo cáo Quốc hội trước đó, Bộ trưởng Công an Tô Lâm cho biết, năm 2023, tỷ lệ điều tra, khám phá tội phạm đạt 81,61%; trong đó án rất nghiêm trọng đạt 93,2%, án đặc biệt nghiêm trọng đạt 96,62%, vượt chỉ tiêu Quốc hội giao. Tuy nhiên, số vụ phạm tội về trật tự xã hội tăng 18%, trong đó nhiều loại tội phạm tăng cao và có xu hướng phức tạp trở lại. Về tình hình, kết quả công tác phòng, chống tội phạm về tham nhũng, kinh tế, buôn lậu, Chính phủ tiếp tục rà soát, khắc phục sơ hở, thiếu sót để phòng ngừa tội phạm; chủ động nhận diện, phát hiện phương thức, thủ đoạn phạm tội mới; phát hiện, điều tra xử lý nghiêm các hành vi tham nhũng, tiêu cực, thu hồi tối đa tài sản bị chiếm đoạt. Tuy nhiên, tình hình tội phạm tham nhũng, kinh tế, buôn lậu còn diễn biến phức tạp; số vụ phạm tội về trật tự quản lý kinh tế được phát hiện tăng hơn 11,69%, số vụ phạm tội về tham nhũng và chức vụ được phát hiện tăng hơn 51,63%. 

Từng bước hoàn thiện cơ chế phòng ngừa tham nhũng

Tại phiên thảo luận về công tác tư pháp, đại biểu Phạm Văn Hòa (Đoàn Đồng Tháp) cho rằng các vụ án tham nhũng lớn được ngăn chặn kịp thời, song vẫn còn lọt lưới những “con cá to” trốn khỏi đất nước chưa bắt giữ được, gây khó khăn cho công tác tố tụng; tài sản tham nhũng được thu hồi cao hơn cùng kỳ, nhưng vẫn chưa đạt kỳ vọng. Bên cạnh đó, vụ án Vạn Thịnh Phát có số tiền bị chiếm dụng, thất thoát lớn nhất từ trước đến nay, người dân rất trông chờ vào việc thu hồi số tiền, tài sản này. Đại biểu kiến nghị Chính phủ, các ngành chức năng đánh giá kỹ, khách quan, cầu thị về những thực trạng trên, tìm nguyên nhân để có biện pháp khắc phục, lấy lại lòng tin với người dân, nhất là các vụ án nghiêm trọng, rất nghiêm trọng.

Đại biểu Bố Thị Xuân Linh (Đoàn Bình Thuận) cho biết, qua tiếp xúc, cử tri và nhân dân lo lắng khi tham nhũng xảy ra ngay ở một số người làm nhiệm vụ phòng, chống tham nhũng, tiêu cực và trong một số cơ quan thanh tra, kiểm tra và điều tra xét xử. Đại biểu đề nghị có giải pháp phát huy vai trò của người đứng đầu các cơ quan, tổ chức, đơn vị, địa phương trong công tác phòng, chống tham nhũng; cần có cơ chế, chế tài cho việc giám sát, phản biện xã hội có hiệu lực…

Đại biểu Quốc hội tỉnh Bình Dương Nguyễn Thị Ngọc Xuân phát biểu ý kiến. Ảnh: TTXVN

Qua báo cáo thẩm tra của Ủy ban Tư pháp và ý kiến của các đại biểu Quốc hội, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong trân trọng tiếp thu toàn bộ ý kiến của các đại biểu, báo cáo làm rõ thêm một số nội dung trọng tâm được đại biểu quan tâm. Trong đó, Thanh tra Chính phủ sẽ cùng các bộ, ngành tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục đẩy mạnh và nâng cao công tác xây dựng và hoàn thiện thể chế, nhằm từng bước hoàn thiện cơ chế phòng ngừa, không thể tham nhũng. Đồng thời, triển khai tổ chức thực hiện nghiêm Quy định 131, 132 của Ban Bí thư về kiểm soát quyền lực, phòng, chống tham nhũng, tiêu cực trong công tác kiểm tra, giám sát, thanh tra, kiểm toán, điều tra, truy tố, xét xử, thi hành án, nhằm phòng, chống tham nhũng, tiêu cực ngay trong các cơ quan có chức năng phòng, chống tham nhũng tiêu cực. Về thực hiện các biện pháp phòng ngừa tham nhũng, Thanh tra Chính phủ sẽ cùng với các bộ, ngành tham mưu Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tiếp tục lãnh đạo chỉ đạo khắc phục những hạn chế để nâng cao hiệu quả các biện pháp phòng ngừa tham nhũng, nhất là trong việc công khai minh bạch, kịp thời sửa đổi, bổ sung định mức, tiêu chuẩn, quy tắc ứng xử, kiểm soát tài sản thu nhập, chuyển đổi vị trí công tác…

Về công tác thanh tra, kiểm toán, giải quyết khiếu nại tố cáo góp phần phát hiện, xử lý hành vi tham nhũng, Tổng Thanh tra Chính phủ cho biết, Thanh tra Chính phủ chỉ đạo toàn ngành Thanh tra khắc phục những hạn chế được các đại biểu Quốc hội nêu để nâng cao hơn nữa hiệu quả công tác thanh tra; đồng thời cùng các cơ quan chức năng tăng cường phối hợp nhịp nhàng, chặt chẽ trong việc chuyển các vụ việc có dấu hiệu tội phạm để xử lý theo quy định pháp luật, nhất là sửa đổi thông tư liên tịch giữa các cơ quan trong việc phối hợp để trao đổi thông tin về tội phạm và giải quyết kiến nghị khởi tố được phát hiện qua thanh tra…

* Hôm nay 22-11, Quốc hội thảo luận ở hội trường về kết quả tiếp công dân, xử lý đơn thư và giải quyết khiếu nại, tố cáo của công dân năm 2023; thảo luận ở hội trường về dự án Luật Tổ chức Tòa án nhân dân (sửa đổi)./.