Nhiều ý kiến trái chiều về bổ sung hình thức tố cáo qua điện thoại, thư điện tử
Tiếp tục chương trình Kỳ họp thứ 5, Quốc hội khóa 14, sáng 24-5, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án Luật Tố cáo (sửa đổi).
Trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật Tố cáo (sửa đổi), Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, dự thảo luật được tiếp thu, chỉnh lý, hoàn thiện với nhiều nội dung quan trọng về quyền, nghĩa vụ của người tố cáo, người bị tố cáo; hình thức tố cáo; điều kiện thụ lý tố cáo; thời hiệu tố cáo, thời hạn giải quyết tố cáo; trách nhiệm của người giải quyết tố cáo; rút tố cáo; cấp cuối cùng trong giải quyết tố cáo; bảo vệ người tố cáo… Các quy định này nhằm thể chế hóa chủ trương của Đảng về tăng cường và nâng cao hiệu quả công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng, giải quyết tố cáo, bảo đảm cụ thể hóa được quy định mới của Hiến pháp về quyền con người, quyền cơ bản của công dân, bảo đảm tính thống nhất, đồng bộ của hệ thống pháp luật, đồng thời khắc phục những hạn chế, bất cập của Luật Tố cáo hiện hành.
Các đại biểu đều cho rằng, việc thông qua Luật Tố cáo (sửa đổi) là cần thiết, cấp bách trong giai đoạn hiện nay.
Một trong những nội dung được nhiều đại biểu Quốc hội nêu ý kiến là về hình thức tố cáo. Loại ý kiến thứ nhất đề nghị mở rộng hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, điện thoại... vì hiện nay việc ứng dụng công nghệ thông tin trở nên phổ biến trong hầu hết lĩnh vực của đời sống xã hội và trong quản lý nhà nước. Nhiều nội dung tố cáo, phản ánh sai phạm của cán bộ, công chức, cơ quan nhà nước thông qua các phương tiện điện tử hay mạng xã hội tuy chưa được thừa nhận chính thức, nhưng đã góp phần tích cực trong đấu tranh phòng, chống tội phạm, tham nhũng và các hành vi vi phạm pháp luật khác. Vì vậy, nhiều đại biểu Quốc hội đề nghị không nên giới hạn hình thức thể hiện của đơn chỉ là văn bản giấy, hình thức thể hiện của tố cáo trực tiếp chỉ là gặp mặt trình bày bằng lời nói.
Loại ý kiến thứ hai lại đề nghị chỉ quy định hai hình thức tố cáo như luật hiện hành là: tố cáo bằng đơn và tố cáo trực tiếp. Bởi vì, nếu mở rộng hình thức tố cáo có thể dẫn đến tình trạng tố cáo tràn lan, thiếu căn cứ, gây khó khăn cho các cơ quan nhà nước trong quá trình giải quyết và việc xác định trách nhiệm những người tố cáo sai sự thật. Hơn nữa, việc mở rộng hình thức tố cáo qua bản fax, thư điện tử, nhất là tố cáo qua điện thoại là phức tạp, có thể gây quá tải cho các cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo.
Đại biểu Trần Thị Hằng (tỉnh Bắc Ninh) phát biểu ý kiến tại hội trường. Ảnh: TTXVN
Theo đại biểu Nguyễn Thanh Thủy (Hậu Giang), nếu mở rộng hình thức tố cáo sẽ tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền tố cáo, nhưng nhiều trường hợp có cơ hội lợi dụng để gây rối hoặc tố cáo sai nên phải có biện pháp ngăn ngừa. Đại biểu Thủy dẫn ra báo cáo tổng kết thực hiện Luật Tố cáo hiện hành, có trên 60% là tố cáo sai, 20% tố cáo có đúng, có sai và chỉ có hơn 10% tố cáo đúng. Từ đó, đại biểu cho rằng nếu mở rộng các hình thức tố cáo sẽ khó kiểm soát, xử lý tố cáo.
Tranh luận về hình thức tố cáo, đại biểu Nguyễn Hữu Cầu (Nghệ An) không đồng tình việc chỉ giữ quy định hai hình thức tố cáo bằng văn bản và lời nói như hiện hành; đồng thời đề nghị bổ sung các hình thức tố cáo qua điện thoại, fax, thư điện tử... như dự thảo Luật Tố cáo quy định. Đại biểu cho rằng "đừng thấy khó cho cơ quan nhà nước thì không làm". Nếu không quy định các hình thức này, mất kênh thông tin quan trọng để tạo điều kiện cho người dân thực hiện quyền tố cáo. Đồng thời, đây là biện pháp để người dân, báo chí giám sát hoạt động của cán bộ, công chức, các cơ quan Nhà nước.
Cần quy định rõ quyền lợi, trách nhiệm của người tố cáo
Bên cạnh hình thức tố cáo, nhiều đại biểu cho rằng vấn đề quan trọng là phải bảo đảm hiệu quả công tác giải quyết tố cáo; quy định chặt chẽ, hợp lý quyền lợi, nghĩa vụ của người tố cáo và người giải quyết tố cáo, đáp ứng yêu cầu thực tiễn giải quyết tố cáo hiện nay.
Về quyền và nghĩa vụ của người tố cáo, đại biểu Nguyễn Văn Man (Quảng Bình) đề nghị bổ sung quy định người tố cáo được bồi thường thiệt hại khi tố cáo đúng nhưng tổ chức, cá nhân giải quyết tố cáo thiếu trách nhiệm hoặc có hành vi bao che, ban hành kết luận trái pháp luật, gây thiệt hại về vật chất, ảnh hưởng đến tinh thần, danh dự của người tố cáo.
Về bảo vệ người tố cáo, dự thảo luật trình Quốc hội tại Kỳ họp thứ 4 quy định đối tượng được bảo vệ là người tố cáo; nội dung bảo vệ bao gồm bảo vệ bí mật thông tin, bảo vệ vị trí việc làm, bảo vệ các quyền công dân tại nơi cư trú của người tố cáo. Như vậy, quy định về đối tượng và lĩnh vực được bảo vệ thu hẹp hơn so với quy định của luật hiện hành. Qua thảo luận, một số ý kiến nhất trí quy định nêu trên nhằm bảo đảm tính khả thi. Nhiều ý kiến cho rằng, cần mở rộng hơn nữa về đối tượng được bảo vệ và nội dung bảo vệ nhằm động viên người dân tố cáo hành vi vi phạm pháp luật, nhất là trong việc phòng, chống tham nhũng.
Tiếp thu ý kiến của nhiều đại biểu Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội đề nghị không thu hẹp đối tượng bảo vệ và nội dung bảo vệ nhằm khuyến khích người dân thực hiện quyền tố cáo và thể chế hóa chủ trương của Đảng về tăng cường công tác bảo vệ người tố cáo. Trên cơ sở kế thừa quy định của Luật Tố cáo hiện hành, đối tượng được bảo vệ tại khoản 1 Điều 48 của dự thảo luật được quy định rõ, chặt chẽ hơn: "Người được bảo vệ bao gồm người tố cáo; vợ, chồng, cha đẻ, mẹ đẻ, cha nuôi, mẹ nuôi, con đẻ, con nuôi của người tố cáo". Đối với nội dung bảo vệ, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, các quyền, lợi ích hợp pháp của người tố cáo đều được bảo vệ, bảo đảm theo Hiến pháp và pháp luật như đối với mọi công dân khác, nên việc bảo vệ trong quá trình giải quyết tố cáo cần tập trung vào các biện pháp mang tính tức thời, khẩn cấp, có cơ sở cụ thể để tránh việc bảo vệ tràn lan, thiếu căn cứ.
Cũng tại phiên họp, các đại biểu góp ý kiến để hoàn thiện nhiều nội dung, quy định của dự thảo Luật Tố cáo như: Bổ sung quy định cụ thể, chặt chẽ hơn về việc rút tố cáo; giảm thời gian giải quyết tố cáo để phù hợp với xu thế cải cách hành chính, ứng dụng công nghệ thông tin hiện đại trong quản lý nhà nước hiện nay; làm rõ vai trò đầu mối, xuyên suốt của cơ quan có thẩm quyền giải quyết tố cáo trong quá trình bảo vệ người tố cáo; Sửa đổi thẩm quyền giải quyết tố cáo của Tòa án nhân dân, Viện kiểm sát nhân dân, Kiểm toán nhà nước cho phù hợp với quy định mới của các luật về tổ chức của các cơ quan này; không quy định thêm về thời hiệu tố cáo trong luật này mà thực hiện theo các quy định đã có của pháp luật có liên quan về thời hiệu xử lý hành vi vi phạm pháp luật để tránh chồng chéo, xung đột trong hệ thống pháp luật…
Bảo đảm tính độc lập, khách quan, công bằng khi giải quyết vụ việc cạnh tranh
Chiều 24-5, Quốc hội thảo luận ở hội trường về một số nội dung còn ý kiến khác nhau của dự án luật Cạnh tranh (sửa đổi).
Theo đó, dự thảo Luật được chỉnh lý theo hướng bổ sung một chương (Chương 7) quy định về cơ quan cạnh tranh, trong đó định danh cơ quan cạnh tranh là Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia, đồng thời quy định rõ nhiệm vụ, quyền hạn của Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia và thẩm quyền của những người tiến hành tố tụng cạnh tranh. Người có thẩm quyền xử lý vụ việc cạnh tranh là các thành viên Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia do Thủ tướng Chính phủ bổ nhiệm, miễn nhiệm. Khi xử lý vụ việc hạn chế cạnh tranh, Hội đồng xử lý vụ việc cạnh tranh hoạt động độc lập theo nguyên tắc tập thể, quyết định theo đa số và chỉ tuân theo pháp luật. Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia thực hiện nhiệm vụ tham mưu trong quản lý nhà nước về cạnh tranh, đồng thời thực hiện các hoạt động tố tụng trong lĩnh vực cạnh tranh một cách độc lập, tạo điều kiện để thực thi hiệu quả Luật Cạnh tranh.
Việc quy định Ủy ban Cạnh tranh Quốc gia trực thuộc Bộ Công Thương, không thuộc Chính phủ hoặc Quốc hội, giúp thu gọn đầu mối các cơ quan thực thi pháp luật cạnh tranh, không làm phát sinh đầu mối cơ quan thuộc Chính phủ hoặc Quốc hội, phù hợp với tinh thần đổi mới, sắp xếp lại bộ máy tinh gọn, hoạt động hiệu lực, hiệu quả. Một số đại biểu đề nghị rà soát lại quy định này nhằm bảo đảm tính độc lập của Ủy ban, bảo đảm các quyết định của Ủy ban khi xử lý các vụ việc cạnh tranh khách quan, công bằng và tuân thủ pháp luật.
Theo chương trình, ngày 25-5, các đại biểu Quốc hội thảo luận tại hội trường về đánh giá bổ sung kết quả thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội và ngân sách nhà nước năm 2017; tình hình thực hiện kế hoạch phát triển kinh tế- xã hội và ngân sách nhà nước những tháng đầu năm 2018 và Báo cáo về kết quả thực hành tiết kiệm, chống lãng phí năm 2017; Quyết toán ngân sách nhà nước năm 2016. Phiên họp quan trọng này được truyền hình, phát thanh trực tiếp để cử tri và nhân dân cả nước theo dõi.
(Theo TTXVN)
