Đề nghị giữ nguyên hình thức “giáng chức”
Đại biểu Mai Hồng Hải (Hải Phòng) phát biểu tại phiên thảo luận tổ chiều 24-10.
Về hình thức kỷ luật cán bộ, trình bày Báo cáo giải trình, tiếp thu, chỉnh lý dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức, Ủy viên Ủy ban Thường vụ Quốc hội, Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật của Quốc hội Nguyễn Khắc Định cho biết, phần lớn ý kiến đại biểu Quốc hội đề nghị giữ hình thức kỷ luật “giáng chức” như quy định hiện hành. Về vấn đề này, Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, đây là quy định của luật hiện hành đã được áp dụng khi xử lý kỷ luật công chức trong thời gian qua. Quy định này vừa có tính răn đe, vừa phù hợp với tính chất và mức độ vi phạm pháp luật của cán bộ, công chức. Thực tế cho thấy có trường hợp vi phạm pháp luật, công chức bị giáng chức từ giám đốc xuống phó giám đốc, từ trưởng phòng xuống phó trưởng phòng hoặc trong lực lượng vũ trang, việc kỷ luật hạ cấp bậc quân hàm đối với người đang có chức vụ đều có gắn với giáng chức hoặc cách chức. Trong thời gian tới, khi thực hiện chế độ tiền lương mới gắn với việc thực hiện trả lương theo vị trí việc làm, thì việc áp dụng hình thức kỷ luật giáng chức (có thể bị giáng chức xuống một hoặc nhiều bậc theo đó bị hạ lương) càng mang tính răn đe cao. Do đó đề nghị giữ quy định về hình thức kỷ luật “giáng chức” trong luật như đa số ý kiến đại biểu Quốc hội.
Có hình thức xử lý vi phạm phù hợp khi cán bộ công chức đã nghỉ hưu
Theo Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật, nhiều ý kiến đại biểu Quốc hội tán thành bổ sung quy định về xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức đã nghỉ việc, nghỉ hưu, nhưng đề nghị quy định rõ trong luật hình thức kỷ luật phải đi kèm theo hệ quả pháp lý nhất định về vật chất, tinh thần mà người bị xử lý kỷ luật phải chịu. Ủy ban Thường vụ Quốc hội nhận thấy, xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức đã nghỉ việc, nghỉ hưu là một chủ trương lớn, cần nghiên cứu thận trọng, có quy định hợp lý để bảo đảm tính khả thi và thống nhất trong quá trình thực hiện. Do đó, đề nghị quy định trong luật nguyên tắc chung trong xử lý kỷ luật đối với cán bộ, công chức đã nghỉ việc, nghỉ hưu; quy định cụ thể về hình thức xử lý kỷ luật (khiển trách, cảnh cáo, xóa tư cách chức vụ đã đảm nhiệm) và giao Chính phủ quy định cụ thể trình tự, thủ tục, hệ quả của hình thức xử lý kỷ luật bảo đảm tính khả thi, linh hoạt trong quá trình triển khai thực hiện. Trong dự thảo luật cũng đã bổ sung nguyên tắc gắn hình thức xử lý kỷ luật với hệ quả pháp lý tương ứng để làm cơ sở cho Chính phủ quy định chi tiết. Theo đó đối với từng hình thức xử lý kỷ luật “cảnh cáo”, “khiển trách”, “xóa tư cách chức vụ”, thì cán bộ, công chức đã nghỉ hưu còn phải chịu hệ quả kèm theo, như cắt một số quyền lợi về vật chất mà người đó được hưởng.
Thảo luận tại hội trường về nội dung này, đại biểu Nguyễn Văn Hiển (Lâm Đồng) cho rằng, dự thảo luật quy định xóa tư cách chức vụ từng đảm nhiệm đối với cán bộ đã nghỉ việc, nghỉ hưu chưa thật hợp lý. Theo ông, việc rà soát, hoàn thiện quy định pháp luật về xử lý kỷ luật cán bộ, công chức, viên chức để bảo đảm thống nhất, đồng bộ giữa xử lý kỷ luật về Đảng và xử lý kỷ luật về hành chính nhà nước là cần thiết. Tuy nhiên, thống nhất đồng bộ không có nghĩa là bên Đảng kỷ luật thế nào thì bên Nhà nước phải có hình thức kỷ luật như vậy. Đại biểu lý giải, giữa trách nhiệm chính trị và trách nhiệm pháp lý có đặc thù khác nhau. Việc quy định xoá tư cách chức vụ đã đảm nhiệm có điểm bất hợp lý, đó là rất khó giải thích thế nào là tư cách chức vụ. Hơn nữa, trong văn bản bổ nhiệm các chức vụ hiện nay không có văn bản nào dùng khái niệm là “tư cách chức vụ”. Quy định hình thức xử lý kỷ luật trên không tương thích và thống nhất với các quy định về trách nhiệm hình sự trong Bộ luật Hình sự và các quy định về xử lý kỷ luật với cán bộ, công chức, viên chức đương chức.
Như trong pháp luật hình sự hiện hành, nếu cán bộ, công chức giữ chức vụ, quyền hạn cao bị xử lý hình sự với hình phạt nghiêm khắc, kể cả phạt tù có thời hạn, chung thân, họ vẫn không bị xoá tư cách chức vụ từng đảm nhiệm. Tương tự như vậy, nếu cán bộ, công chức bị xử lý kỷ luật hành chính bằng hình thức cao nhất là buộc thôi việc thì họ cũng không bị xoá tư cách chức vụ đã đảm nhiệm trước đó. “Điều này tạo ra sự bất hợp lý là người gây hậu quả pháp lý nghiêm trọng đến mức phải xử lý hình sự lại không bị xoá tư cách chức vụ trước đó, còn người đã nghỉ hưu có thể không phải chịu trách nhiệm hình sự nhưng lại bị xoá tư cách chức vụ từng đảm nhiệm”, đại biểu Quốc hội nhấn mạnh. Đại biểu cũng đặt vấn đề: Quan chức nghỉ hưu bị xóa tư cách chức vụ thì những văn bản, quyết định mà cán bộ đó đã ký khi còn đương chức có còn hiệu lực pháp lý hay không?
Đây cũng là băn khoăn của đại biểu Nguyễn Hồng Vân (Phú Yên) và cho rằng, ban soạn thảo cần đưa ra trong dự thảo luật một chương riêng về vấn đề này thì hợp lý hơn.
Có chính sách phù hợp thu hút người tài
Nhiều đại biểu dành nhiều sự quan tâm đến vấn đề chính sách đối với người có tài năng.
Dự thảo luật định nghĩa, người có tài năng trong hoạt động công vụ là cán bộ, công chức có năng lực chuyên môn vượt trội, có đóng góp lớn, hiệu quả cao cho cơ quan, tổ chức, đơn vị thuộc lĩnh vực công tác mà ít người đạt được. Nhà nước có chính sách trọng dụng và đãi ngộ xứng đáng đối với người có tài năng trong hoạt động công vụ. Tuy nhiên, khái niệm này được nhiều đại biểu nhận định là còn mơ hồ và khó khả thi.
Theo đại biểu Nguyễn Quốc Hận (Cà Mau), thời gian qua, nhiều ngành, nhiều cấp đã ban hành nhiều chính sách nhằm thu hút người có tài năng vào làm ở ngành, cấp mình, trong đó có cả chi kinh phí đào tạo nhân lực từ các nước tiên tiến. Tuy nhiên, do chính sách hiện hành ràng buộc nên nhiều nhân tài được thu hút và nhiều du học sinh sau khi ra trường không thể làm việc được ở các cơ quan nhà nước do không đỗ kỳ thi công chức hoặc do các cơ quan phù hợp với chuyên môn nghiệp vụ không còn vị trí việc làm để tuyển dụng. Thực tiễn ấy làm lãng phí tiền của đào tạo, lãng phí chất xám, khát vọng của tuổi trẻ muốn đóng góp cho xã hội. Từ thực tiễn trên, đại biểu đề nghị nên học kinh nghiệm quản trị nhân lực của doanh nghiệp tư nhân để thể chế vào dự thảo luật. Qua đó, khắc phục tình trạng “tư nhân tìm được nhân tài, nhưng Nhà nước không tìm ra được người yếu kém”.
Đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương (Ninh Thuận) nhận xét, nếu thực hiện tốt chính sách, sẽ thu hút được nhiều người có tài năng trong bộ máy thực thi công vụ của Nhà nước, chất lượng thực thi công vụ các cấp sẽ được nâng lên vì được thực hiện bởi những người có tài năng. Tuy nhiên, thực tế cho thấy có một số quy định pháp luật không đi vào cuộc sống, không hoặc chậm triển khai trong thực tiễn; có quy định bị vận dụng không đúng, gây bức xúc. Cũng theo đại biểu Đàng Thị Mỹ Hương, người có tài năng thường không đòi hỏi ưu tiên đãi ngộ cho mình mà chú tâm làm việc với trách nhiệm cao, đam mê. Do vậy, để thực hiện đúng bản chất việc trọng dụng người tài, cần bổ sung cơ chế để phát hiện người có tài năng, cơ chế ràng buộc trách nhiệm đối với những người chịu trách nhiệm thực hiện chính sách trọng dụng người có tài năng; đồng thời cần xử lý trách nhiệm việc không thực hiện chính sách.
Liên quan đến tuyển dụng cán bộ công chức, viên chức, đại biểu Nguyễn Sỹ Cương (Ninh Thuận) cho rằng, quy định tại dự luật không có gì mới, không giải quyết được vấn đề và nhấn mạnh phải thay đổi cách thức tuyển dụng, sử dụng cán bộ công chức. Theo đó, người sử dụng cán bộ, công chức phải người có quyền được tuyển dụng. Bởi lâu nay, cấp trên tuyển dụng, người sử dụng chỉ tiếp nhận, trong quá trình sử dụng dù thấy không phát huy hiệu quả, không phù hợp nhưng cũng không có quyền được cho nghỉ việc. Thực tế, ở nước ta việc tuyển dụng rất hoành tráng, tổ chức kỳ thi có camera lắp khắp nơi, an ninh canh gác vòng trong ngoài, ngân hàng đề thi minh bạch. Nghe nghiêm túc, nhưng tiêu cực vẫn hoàn tiêu cực. Tất cả các khâu làm nghiêm nhưng chỉ một khâu chấm thi thì có thể làm sai lệch”- đại biểu nêu.
Còn theo đại biểu Nguyễn Quang Tuấn (Hà Nội), người giỏi, người có khả năng, nhân tài muốn phát triển được cần có môi trường tốt. Đại biểu cũng nêu quan điểm, nhân tài phải tổng hòa các yếu tố người giỏi, người có tâm, chí công, vô tư và có nhiệt huyết cao đối với công việc tập thể, với tổ chức, với đất nước.
Phát biểu làm rõ thêm các vấn đề đại biểu nêu, Bộ trưởng Bộ Nội vụ Lê Vĩnh Tân cho biết, để đưa ra khái niệm người tài trong tổng thể chung của tất cả các ngành nghề, lĩnh vực thì rất khó. Vì vậy, trong các phương án trình, ban soạn thảo chỉ xác định người có tài năng trong hoạt động công vụ, đối tượng là công chức, viên chức và giao Chính phủ quy định khung chính sách thu hút.
Cảng hàng không quốc tế Long Thành giai đoạn 1 công suất 25 triệu hành khách/năm
Theo Bộ trưởng Bộ Giao thông- Vận tải (GTVT) Nguyễn Văn Thể, dự án Cảng hàng không quốc tế Long Thành khi hoàn thành sẽ đạt công suất 100 triệu hành khách/năm và 5 triệu tấn hàng hóa/năm. Giai đoạn 1 đầu tư xây dựng 1 đường cất hạ cánh và 1 nhà ga hành khách cùng các hạng mục phụ trợ đồng bộ có công suất 25 triệu hành khách, 1,2 triệu tấn hàng hóa/năm, tiến độ đưa vào khai thác chậm nhất trong năm 2025.
Tán thành quy mô giai đoạn 1 của dự án, các đại biểu đề nghị Chính phủ cần sớm nghiên cứu và đầu tư giai đoạn 2, giai đoạn 3 của dự án để vừa bảo đảm tính cạnh tranh với các cảng hàng không trong khu vực, vừa có thêm đường cất hạ cánh dự phòng cho đường cất hạ cánh thứ nhất để quá trình khai thác được liên tục, hiệu quả cao. Nhiều ý kiến băn khoăn về tiến độ hoàn thành vì sau khi báo cáo nghiên cứu khả thi được phê duyệt, tiếp tục phải lập, phê duyệt thiết kế kỹ thuật dự án, sau đó mới khởi công, thời gian cần thiết khá dài. Mặt khác, công tác đền bù giải phóng mặt bằng (GPMB) theo Nghị quyết 53 của Quốc hội đang được UBND tỉnh Đồng Nai thực hiện, tính đến tháng 8-2019, việc giải ngân mới chỉ đạt 1,07% mức vốn được giao.
Theo đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng), Quốc hội cho chủ trương đầu tư dự án đến nay đã gần 9 năm, tính chất rất quan trọng, quy mô rất lớn nên việc Chính phủ trình Quốc hội báo cáo khả thi thực hiện dự án giai đoạn 1 là phù hợp. Tuy nhiên, đại biểu vẫn băn khoăn về việc phải chờ ý kiến thẩm tra của tư vấn quốc tế; một số nội dung cũng chưa phân tích rõ. Trong tờ trình chỉ xin ý kiến 4 nội dung như xác định chủ đầu tư; điều chỉnh diện tích đất; chấp thuận chủ trương đầu tư bổ sung 2 tuyến đường bộ kết nối…, như vậy có thống nhất với việc Quốc hội phải thông qua báo cáo khả thi hay không? Đại biểu đề nghị làm rõ thêm lý do tại sao phải bổ sung 2 tuyến đường bộ kết nối vì phải giải phóng thêm 136 ha đất, tổng kinh phí bổ sung để GPMB cho 136 ha này cũng cần làm rõ; việc xin điều chỉnh diện tích đất giai đoạn 1 cũng rất lớn nên cần có giải trình rõ hơn. Đại biểu cũng đề nghị lưu tâm về năng lực của chủ đầu tư. ACV là nhà đầu tư lớn, nhưng hiện đang thực hiện đầu tư hơn 20 cảng hàng không, vậy việc cùng một lúc triển khai nhiều dự án lớn có đáp ứng được về năng lực tài chính cho sân bay Long Thành hay không; khả năng huy động vốn như thế nào; cần làm rõ Chính phủ có phải bảo lãnh cho doanh nghiệp vay vốn hay không?
Đại biểu Đỗ Văn Bình (Hải Phòng) cũng đồng tình với những phân tích của đại biểu Bùi Thanh Tùng và đề nghị báo cáo giải trình làm rõ hơn hệ thống kết nối giao thông tới sân bay Long Thành, tránh tình trạng bị tắc nghẽn như sân bay Tân Sơn Nhất hiện nay.
Đại biểu Mai Hồng Hải (Hải Phòng) nêu vấn đề: Với tờ trình của Chính phủ thì 4 nội dung đề nghị nói trên chưa đủ để phản ánh là báo cáo nghiên cứu khả thi. Đại biểu đề nghị thông qua những nội dung chính của báo cáo khả thi giai đoạn 1 cùng với 4 nội dung điều chỉnh nêu trên mới bảo đảm tiến độ thực hiện dự án và phải làm rõ kỳ này Quốc hội phải thông qua cái gì, báo cáo khả thi giai đoạn 1 hay chỉ 4 nội dung điều chỉnh.
Cần thiết đầu tư Hồ chứa nước Ka Pét
Trình bày Tờ trình về việc quyết định chủ trương đầu tư dự án hồ chứa nước Ka Pét, huyện Hàm Thuận Nam, tỉnh Bình Thuận, Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư Nguyễn Chí Dũng nêu rõ, huyện Hàm Thuận Nam là huyện khô hạn thường xuyên của tỉnh Bình Thuận, nguồn nước mặt hàng năm được khai thác chủ yếu từ 3 con sông gồm sông Phan, sông Mương Mán và sông La Ngà. Nguồn nước này phân bố không đồng đều trong năm, vào mùa mưa lượng nước trên các sông rất lớn, gây ra lũ lụt, trong khi vào mùa khô nước sông cạn kiệt, gây khó khăn trong việc cung cấp nước cho sản xuất nông nghiệp cũng như sinh hoạt của nhân dân trong huyện. Việc xây dựng hệ thống các hồ chứa nước cần được quan tâm nhằm điều tiết nguồn nước, đáp ứng nhu cầu về nước cho sản xuất và sinh hoạt. Đặc biệt là việc cấp nước sinh hoạt cho trung tâm thị trấn Thuận Nam và cấp nước cho cây trồng chủ lực là cây thanh long về mùa khô. Do vậy, nếu được đầu tư xây dựng, hồ chứa nước Ka Pét sẽ là một trong những công trình quan trọng có tính quyết định đối với việc cung cấp nước sinh hoạt và sản xuất nông nghiệp cho địa bàn huyện Hàm Thuận Nam, để phát triển kinh tế- xã hội.
Bộ trưởng Bộ Kế hoạch - Đầu tư kiến nghị Quốc hội khóa 14 kỳ họp thứ 8 thông qua chủ trương đầu tư dự án hồ chứa nước Ka Pét. Thời gian thực hiện từ năm 2019 đến năm 2024.
Theo đại biểu Bùi Thanh Tùng (Hải Phòng), đây là dự án nhỏ, quy mô 600 tỷ đồng, đúng ra chỉ là dự án cấp tỉnh quản lý nhưng vì liên quan tới 162 ha rừng đặc dụng, thuộc thẩm quyền Quốc hội quyết định. Đây cũng là dự án có chủ trương đầu tư rất lâu, nằm trong các quy hoạch, nằm trong danh mục các dự án chống biến đổi khí hậu, đã được bố trí vốn nhưng do liên quan tới rừng đặc dụng nên chưa triển khai được. Theo đại biểu, trong giai đoạn tiếp theo xây dựng báo cáo khả thi, nếu được Quốc hội thông qua chủ trương đầu tư, phải phân tích rõ hơn các đối tượng động vật của khu rừng; trong phân tích đánh giá tác động môi trường cần đánh giá cả tác động tích cực khi chuyển từ rừng đặc dụng hạng trung bình sang cả hệ sinh thái mới. Đại biểu đề nghị Quốc hội sớm thông qua chủ trương đầu tư để triển khai dự án.
Đại biểu Đỗ Văn Bình đề nghị làm rõ hơn giá trị rừng đặc dụng 162 ha sẽ phá bỏ; giá trị của rừng mới trồng để bù đắp sẽ như thế nào và cũng nhất trí sớm thực hiện dự án./.
