Chỉ nên hoãn tăng lương ngắn hạn
 (1) copy_900x600.jpg)
Phiên thảo luận sáng có tới 90 đại biểu đăng ký thảo luận. Hầu hết đại biểu đồng tình với báo cáo KT- XH của Chính phủ, đánh giá cao công tác phòng, chống dịch bệnh COVID-19 trong thời gian qua, chia sẻ với những khó khăn của người dân, doanh nghiệp, đồng thời đóng góp các ý kiến, giải pháp nhằm thực hiện thành công “mục tiêu kép”- vừa phòng, chống dịch bệnh hiệu quả cao, vừa khôi phục phát triển KT- XH trong trạng thái bình thường mới.
Đánh giá cao việc Chính phủ và Thủ tướng Chính phủ sử dụng linh hoạt, kịp thời, có hiệu quả cao các công cụ chính sách kinh tế vĩ mô như: chính sách tài chính, tiền tệ, tín dụng, chính sách đầu tư, chính sách lao động, an sinh xã hội... để duy trì trạng thái kinh tế vĩ mô không bị biến động, phát triển kinh tế không bị suy giảm và trong tầm kiểm soát, đồng thời duy trì an sinh xã hội, đại biểu Nguyễn Thị Xuân (Đoàn Đắk Lắk) chia sẻ với đề xuất của Chính phủ về việc tạm dừng tăng lương cơ bản đối với cán bộ, công chức, viên chức. Tuy nhiên, theo đại biểu, đây chỉ nên là giải pháp tình thế, không phải là giải pháp căn cơ. Phần đông công chức, viên chức làm công ăn lương sẽ khó khăn hơn. Trong tình hình hiện nay phải thực sự tiết kiệm chi tiêu, chống lãng phí, đầu tư công phải thiết thực, có trọng điểm, có hiệu quả cao, nhất là phải chống thất thu, chống thất thoát trong mọi lĩnh vực.
Đại biểu Hoàng Đức Thắng (Đoàn Quảng Trị) cũng ủng hộ việc chưa tăng lương cơ sở, lương hưu. Đây là quyết định ảnh hưởng tới thu nhập của hàng triệu người dân nhưng theo đại biểu, đây là việc làm cần thiết. Tuy nhiên, đại biểu đề nghị Chính phủ đánh giá đầy đủ tác động của vấn đề này và báo cáo rõ việc hoãn tăng lương cơ sở sẽ kéo dài bao lâu, nguồn lực dành ra được là bao nhiêu và sẽ sử dụng vào những mục tiêu nào để nhân dân được biết và ủng hộ.
Kiến nghị những giải pháp thiết thực
Trong phiên thảo luận, các đại biểu có nhiều phân tích về bức tranh kinh tế, các cơ chế, chính sách, và giải pháp để khôi phục kinh tế sau dịch COVID-19. Theo ý kiến đại biểu, khi kinh tế suy giảm, nguyên lý cơ bản là nới lỏng chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ, tăng chi tiêu công và tăng cung ứng vốn để kích thích nền kinh tế tăng cung. Tuy nhiên, đại dịch COVID-19 làm cả cung và cầu đều suy giảm nên việc nới lỏng mỗi chính sách cần liều lượng phù hợp.
Nêu số liệu dự báo từ các tổ chức quốc tế cho rằng sự tăng trưởng kinh tế Việt Nam chỉ còn 4,8 - 4,9%, thậm chí Quỹ Tiền tệ quốc tế dự báo 2,7%, đại biểu Nguyễn Thanh Hải (Đoàn Tiền Giang) nhấn mạnh, Chính phủ xem xét điều chỉnh mục tiêu tăng trưởng do tác động của dịch bệnh hay không? Cùng với đó, Chính phủ cần nghiên cứu, phân bổ ngân sách, nguồn lực hợp lý, dự báo chi tiết khả năng tăng trưởng thời gian tới.
Ví đại dịch COVID-19 như cơn sóng thần, tàn phá, làm đứt gãy chuỗi liên kết cung tiêu của các nền kinh tế, các quốc gia có độ mở thương mại lớn và tăng trưởng dựa vào xuất khẩu như Việt Nam bị ảnh hưởng nghiêm trọng, theo đại biểu Phạm Trọng Nhân (Đoàn Bình Dương), trước những dự báo lạc quan về dòng dịch chuyển đầu tư sau đại dịch COVID-19, nhiều địa phương bắt đầu rục rịch chủ trương xây dựng các khu công nghiệp. Song, đại biểu Phạm Trọng Nhân cho rằng song hành công tác đón làn sóng đầu tư, cần có “một cuộc trở về” với doanh nghiệp trong nước, bởi đây mới chính là động lực quan trọng của nền kinh tế.
Đề nghị nâng cao tính thực chất của hợp tác vùng, đại biểu Lê Thị Thu Hồng (Đoàn Bắc Giang) phân tích, liên kết vùng là để phát huy tiềm năng, lợi thế của các địa phương. Để các địa phương hỗ trợ nhau hiệu quả cao, tránh tình trạng nhiều vùng hiện nay chỉ là các “câu lạc bộ vui vẻ”. Đại biểu đề nghị Chính phủ chỉ đạo đẩy nhanh quy hoạch vùng, quốc gia; chỉ đạo các bộ, ban, ngành ban hành khung định hướng phát triển quốc gia để các địa phương có cơ sở triển khai quy hoạch tỉnh. Đồng thời, Chính phủ đẩy nhanh tiến độ phân vùng để tạo không gian phát triển kinh tế- xã hội trong thời kỳ mới; trong đó, nếu cần thiết có thể mở rộng vùng đồng bằng sông Hồng, bảo đảm sự gắn kết với các địa phương, lan toả động lực phát triển.
Không biên soạn thêm bộ sách giáo khoa bằng kinh phí từ ngân sách
Phát biểu thảo luận, nhiều đại biểu quan tâm việc đổi mới Chương trình giáo dục phổ thông và sách giáo khoa phổ thông, chi đầu tư cho giáo dục. Đại biểu Nguyễn Thị Quyên Thanh (Đoàn Vĩnh Long) cho rằng, không nên sử dụng ngân sách nhà nước để biên soạn bộ sách giáo khoa của riêng Bộ Giáo dục và Đào tạo, nhằm thúc đẩy, khuyến khích các tổ chức, cá nhân tâm huyết, có nhiều sáng kiến viết sách giáo khoa, góp phần hạn chế độc quyền và tạo điều kiện nhiều hơn cho các cơ sở có nhiều danh mục để lựa chọn sách giáo khoa, cạnh tranh bình đẳng, khách quan trong việc biên soạn sách giáo khoa. Bộ Giáo dục và Đào tạo cần tăng cường vai trò quản lý nhà nước trong việc hướng dẫn, kiểm tra các cơ sở, lựa chọn sách giáo khoa phù hợp, bảo đảm đúng quy định, tránh các hiện tượng tiêu cực và những ý kiến không hay đối với việc lựa chọn sách giáo khoa, tạo được niềm tin trong xã hội trước khi thực hiện chương trình giáo dục phổ thông mới, bắt đầu từ lớp 1 năm học 2020 – 2021.
Đề cập vấn đề chi ngân sách nhà nước cho hoạt động giáo dục- đào tạo, dạy nghề và khoa học- công nghệ, đại biểu Bùi Thị Quỳnh Thơ (Đoàn Hà Tĩnh) cho biết, theo báo cáo của Chính phủ, tỷ trọng chi cho giáo dục đào tạo và dạy nghề trong tổng chi ngân sách năm 2018 là 14,2%, năm 2019 giảm còn 14,03%, quyết toán chi giáo dục- đào tạo, dạy nghề chỉ đạt 96,2% dự toán. Tình trạng chi ngân sách nhà nước cho giáo dục- đào tạo và khoa học- công nghệ hằng năm không đạt dự toán diễn ra nhiều năm. Đại biểu đề nghị Chính phủ quan tâm hơn việc đầu tư kinh phí cho hoạt động dạy nghề, trước hết là chi đúng, chi đủ, sau đó là đầu tư cơ sở vật chất, máy móc, thiết bị và có chính sách đào tạo, bồi dưỡng đội ngũ giáo viên đào tạo nghề.
Hỗ trợ người dân tái đàn lợn
Giải trình trước Quốc hội trong phiên thảo luận chiều 13-6, Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường cho biết, trong bối cảnh dịch COVID-19, ngành nông nghiệp bằng mọi giá bảo đảm 2 chỉ tiêu: lương thực và thực phẩm. Đến thời điểm này, chúng ta thu hoạch xong 3 triệu ha lúa với năng suất bình quân 60 tạ/ha, tổng sản phẩm bảo đảm 20,5 triệu tấn lương thực. “Về thực phẩm, đầu năm, Chính phủ giao khu vực nông nghiệp sản xuất 14,5 triệu tấn thực phẩm, bao gồm 5,8 triệu tấn thịt, 8,5 triệu tấn thủy sản các loại; cùng với đó là 14,6 tỷ quả trứng, 1,2 triệu lít sữa; đến giờ phút này, tất cả mục tiêu, tiến độ đều cơ bản đáp ứng, trừ giá lợn hơi cao. Theo Bộ trưởng, giá lợn cao do dịch tả lợn châu Phi làm cho xấp xỉ 6 triệu con lợn bị tiêu hủy, giảm 20% về lượng. Đây là nguyên nhân cơ bản gây biến động giá thịt lợn”- Bộ trưởng Nguyễn Xuân Cường phân tích.
Tuy nhiên, Bộ trưởng thừa nhận tình trạng “thiếu thịt lợn”, và theo lộ trình phục hồi đàn, đến quý 4-2020, số đầu lợn ngang bằng mức trước khi bị dịch (31 triệu con). Vì thế, “quy luật cung cầu chưa gặp nhau, giá tăng”. Thời gian tới cần tập trung tái đàn tại các hộ nhỏ lẻ, vừa bảo đảm an toàn, vừa bảo đảm đủ giống cho các hộ này, và bảo đảm tính bền vững khi tái đàn, không bị tái dịch.
Đề xuất giải pháp phục hồi ngành du lịch
Tiếp đó, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện giải trình tại phiên họp, Bộ trưởng cho biết: ngành du lịch là lĩnh vực chịu thiệt hại rất nặng do ảnh hưởng dịch COVID-19. Trong 5 tháng đầu năm, lượng khách quốc tế đến Việt Nam giảm hơn 50%; lượt khách nội địa giảm 58% và tổng thu của ngành du lịch giảm gần 50% so với cùng kỳ năm ngoái. Theo Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện để phục hồi ngành du lịch cần tiếp tục đẩy mạnh kích cầu du lịch nội địa, coi đây là điểm tựa, là nền tảng để phục hồi nhanh ngành du lịch. Các giải pháp cụ thể là tiếp tục thực hiện chỉ đạo của Chính phủ để thực hiện lại kích cầu du lịch nội địa, đồng thời, tăng cường hoạt động xúc tiến và quảng bá du lịch, có các giải pháp làm mới sản phẩm du lịch, nâng cao phát triển du lịch, lan tỏa thông điệp Việt Nam an toàn trên thế giới để có thể đón khách quốc tế sớm nhất có thể.
Giải pháp thứ hai, theo Bộ trưởng, đó là phải phục hồi và phát triển du lịch một cách toàn diện hơn. Sẽ không thể đóng cửa hoàn toàn nhưng không mở cửa ồ ạt khi không thể xác định mức độ an toàn với các nước; bảo vệ sức khỏe của nhân dân luôn là ưu tiên hàng đầu, kể cả phải hy sinh lợi ích kinh tế trước mắt.
Kết thúc ngày thảo luận về tình hình kinh tế - xã hội, có 40 đại biểu phát biểu, 9 đại biểu tham gia tranh luận./.
Minh Khôi
