Nhiều đổi mới trong hoạt động chất vấn
Phát biểu khai mạc phiên chất vấn và trả lời chất vấn, Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân khẳng định, các cơ quan liên quan tích cực, chủ động chuẩn bị và gửi đến Quốc hội báo cáo tổng hợp. Chủ tịch Quốc hội nhấn mạnh, các vấn đề, lĩnh vực đã được giám sát chuyên đề, chất vấn tại các kỳ họp đều là những nội dung quan trọng được nhân dân và cử tri quan tâm.
Qua các báo cáo và tình hình thực tế cho thấy, việc thực hiện các nghị quyết của Quốc hội đạt được nhiều kết quả đáng ghi nhận. Từng lĩnh vực có chuyển biến tích cực, thể hiện sự quyết tâm, tinh thần trách nhiệm cao của các thành viên Chính phủ và các “trưởng ngành”, góp phần thúc đẩy phát triển kinh tế- xã hội.
Đại biểu Mai Thị Phương Hoa (Nam Định) chất vấn. Ảnh: TTXVN
Những nội dung Quốc hội nêu trong 6 nghị quyết đều gắn với yêu cầu thực tiễn cuộc sống. Có những nội dung có thể thực hiện được ngay, nhưng có những nội dung phải có thời gian, lộ trình cụ thể để triển khai một cách đồng bộ mới có kết quả. Tuy nhiên, một số nội dung còn chậm được triển khai hoặc triển khai hiệu quả chưa cao nên cử tri và nhân dân tiếp tục kiến nghị. Nhiều nội dung được Quốc hội, Ủy ban Thường vụ Quốc hội thảo luận xem xét, nhưng cần có sự đánh giá một cách tổng thể để làm rõ những vướng mắc, khó khăn trong quá trình thực hiện, từ đó có giải pháp khắc phục kịp thời, nâng cao hơn nữa trách nhiệm thực hiện của các cơ quan chịu sự giám sát.
Theo Chủ tịch Quốc hội, đây cũng là trách nhiệm của Quốc hội trong việc giám sát đến cùng và thể hiện sự đồng hành với Chính phủ, với các ngành trong việc thực hiện các yêu cầu được Quốc hội đề ra trong các nghị quyết về giám sát, nghị quyết về chất vấn và trả lời chất vấn.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân cho biết: tại kỳ họp này, hoạt động chất vấn sẽ không theo nhóm vấn đề như thông lệ mà các đại biểu Quốc hội sẽ trực tiếp chất vấn các nội dung liên quan đến việc thực hiện 6 nghị quyết của Quốc hội về giám sát chuyên đề và chất vấn.
Nội dung chất vấn thuộc lĩnh vực nào, trước tiên trách nhiệm trả lời sẽ do các bộ trưởng, trưởng ngành đó chịu trách nhiệm. Những vấn đề liên quan đến điều hành chung của Chính phủ sẽ do các Phó thủ tướng Chính phủ trả lời. Sau phần trả lời chất vấn của các thành viên Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ sẽ báo cáo làm rõ thêm những nội dung liên quan thuộc trách nhiệm của Chính phủ cuối phiên chất vấn.
Phát huy kết quả đạt được tại kỳ họp trước, tại phiên chất vấn lần này, các đại biểu Quốc hội sẽ nêu chất vấn không quá 1 phút; người trả lời không quá 3 phút đối với mỗi chất vấn. Thời gian tranh luận cho mỗi đại biểu không quá 2 phút/lần tối đa mỗi 2 lần.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị các đại biểu Quốc hội nêu câu hỏi ngắn gọn, rõ ý, bảo đảm đúng thời gian quy định. Người trả lời cần đi thẳng vào vấn đề đại biểu Quốc hội quan tâm, đồng thời làm rõ trách nhiệm, phương hướng khắc phục trong thời gian tới.
Gần 1.600 kiến nghị của cử tri được giải trình
Trưởng Ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cho biết, toàn bộ 2.000 kiến nghị gửi đến Chính phủ, các bộ, ngành được nghiên cứu, giải quyết, trả lời. Trong đó có gần 1.600 kiến nghị (khoảng 80%)được giải trình, cung cấp thông tin tới cử tri; có 103 kiến nghị (5,14%) giải quyết xong, thông qua sửa đổi 16 văn bản theo phản ánh của cử tri.
Chính phủ cũngthanh tra, xử lý vi phạm trong lĩnh vực an toàn vệ sinh thực phẩm, môi trường; tình trạng lạm thu đầu năm học, bạo hành trẻ mầm non; về quy hoạch, hỗ trợ, tái định cư cho người dân Khu đô thị Thủ Thiêm (thành phố Hồ Chí Minh)...
Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn Nguyễn Xuân Cường trả lời chất vấn. Ảnh: TTXVN
Đặc biệt, phản ánh của cử tri Kiên Giang, Ninh Thuận, Phú Thọ... về tình trạng buôn lậu, hàng giả, vi phạm quyền sở hữu trí tuệ đối với các mặt hàng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, thực phẩm, dược phẩm được Bộ Công Thương chỉ đạo lực lượng Quản lý thị trường tiến hành thanh tra, kiểm tra 728 cơ sở, phát hiện và xử lý 367 vụ vi phạm. Một số vụ vi phạm nghiêm trọng như vụ VINACA, khăn lụa Khaisilk, mỹ phẩm TS... được chuyển cơ quan điều tra, xem xét, xử lý cán bộ có dấu hiệu vi phạm trong thực thi công vụ.
Tệ đòi “lót tay” ngày càng có biểu hiện tinh vi
Trưởng Ban Dân nguyện Nguyễn Thanh Hải cho hay, từ đầu nhiệm kỳ đến nay, công tác giải quyết khiếu nại có một số kết quả nổi bật, đặc biệt là trong giải quyết kiến nghị của cử tri về thanh tra, xử lý vi phạm; phòng, chống tham nhũng. Một số vụ việc đặc biệt nghiêm trọng được xử lý như vụ MobiFone mua AVG, vi phạm đất đai ở Đà Nẵng, thoái vốn nhà nước tại cảng Quy Nhơn, Khu đô thị Thủ Thiêm, vụ tổ chức đánh bạc trên internet...
Song, chống tham nhũng vặt hiệu quả chưa cao. Cử tri đánh giá cao kết quả đạt được trong phòng chống tham nhũng, đặc biệt là công tác thu hồi tài sản tham nhũng trong các vụ án lớn. Tuy nhiên, hiện tượng đòi hối lộ, lót tay, phong bì mà người dân phải đối diện hằng ngày khi thực hiện một số thủ tục hành chính ngày càng có những biểu hiện tinh vi, biến tướng, gây bức xúc trong dư luận, ảnh hưởng đến lối sống, đạo đức xã hội, nhưng chậm được phát hiện, xử lý qua thanh tra, kiểm tra của cơ quan nhà nước.
Vì vậy, Thường vụ Quốc hội đề nghị Chính phủ tổ chức hội nghị toàn quốc về công tác giải quyết kiến nghị cử tri để xem xét, đánh giá toàn diện công tác này. Ngoài ra, bên cạnh việc xử lý các vụ tham nhũng lớn, cần quan tâm và có giải pháp hiệu quả, quyết liệt hơn nữa trong chống tham nhũng vặt, coi đây là một nhiệm vụ trọng tâm, trong thời gian tới.
Nhiều vụ án tham nhũng lớn được xét xử nghiêm minh
Báo cáo trước Quốc hội, Viện trưởng Viện KSND tối cao Lê Minh Trí cho biết, kết quả giải quyết án về tham nhũng, kinh tế chuyển biến tích cực; số vụ án được phát hiện, khởi tố tiếp tục tăng, trong đó có nhiều vụ án đặc biệt nghiêm trọng.
Việc xử lý nghiêm minh, triệt để hơn theo đúng quan điểm chỉ đạo của Đảng không có vùng cấm, không có ngoại lệ. Vai trò, trách nhiệm công tố của Viện kiểm sát được thể hiện rõ hơn, nhất là việc áp dụng các biện pháp tố tụng trong đấu tranh làm rõ hành vi, xác định tội danh, thu hồi tài sản, do đó, tạo sự chuyển biến mạnh mẽ và hiệu quả cao hơn trong đấu tranh xử lý tội phạm về tham nhũng, kinh tế.
Viện kiểm sát tập trung chỉ đạo đẩy nhanh tiến độ giải quyết các vụ án tham nhũng, kinh tế lớn. Trong thời gian ngắn, kết thúc điều tra, truy tố, đưa ra xét xử nghiêm minh các vụ án tham nhũng, kinh tế do Ban chỉ đạo Trung ương về phòng, chống tham nhũng theo dõi, chỉ đạo như: vụ Phạm Công Danh, vụ Trịnh Xuân Thanh, vụ Đinh La Thăng; việc xử lý các vụ án xảy ra tại: Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN); Tổng công ty Xây lắp dầu khí Việt Nam (PVC), một số ngân hàng thương mại cổ phần... Kết quả giải quyết các vụ án được dư luận đồng tình ủng hộ, tạo hiệu ứng tích cực trong xã hội, củng cố thêm niềm tin của nhân dân vào công tác đấu tranh phòng, chống tham nhũng của Đảng, Nhà nước- theo Viện trưởng Viện KSND tối cao Lê Minh Trí khẳng định.
Không phát hiện trường hợp kết án oan trong năm qua
Chánh án TAND tối cao Nguyễn Hoà Bình cho biết,công tác xét xử các vụ án hình sự về cơ bản bảo đảm đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Trong năm qua không phát hiện trường hợp kết án oan người không có tội.
Chánh án TAND tối cao thông tin, các vụ án lớn, đặc biệt là các vụ án kinh tế, tham nhũng và các vụ án dư luận xã hội quan tâm được các tòa án đưa ra xét xử kịp thời, nghiêm minh, như: vụ án Đinh La Thăng phạm tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” và “Lạm dụng chức vụ quyền hạn chiếm đoạt tài sản” liên quan đến việc góp vốn 800 tỷ đồng của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Việt Nam (PVN) vào Ngân hàng thương mại cổ phần Đại Dương (Oceanbank); vụ án Trịnh Xuân Thanh phạm tội “Cố ý làm trái quy định của Nhà nước về quản lý kinh tế gây hậu quả nghiêm trọng” và “Tham ô tài sản” xảy ra tại PVN; vụ án Huỳnh Thị Huyền Như phạm tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản”...
Chánh án TAND tối cao khẳng định, các tòa án đã áp dụng hình phạt nghiêm khắc đối với người chủ mưu, cầm đầu, lợi dụng chức vụ chiếm đoạt tài sản lớn của Nhà nước; đồng thời cũng chú ý áp dụng các biện pháp kê biên tài sản, các biện pháp tư pháp và các hình phạt bổ sung nhằm bảo đảm thu hồi tài sản của Nhà nước đã bị các bị cáo chiếm đoạt hoặc gây thiệt hại.
Tranh luận vì sao thuế giảm, giá xe ô tô nhập khẩu không giảm
Đại biểu Cao Đình Thưởng (Phú Thọ) đề cập việc xe nhập khẩu từ thị trường ASEAN về Việt Nam ồ ạt, thuế nhập khẩu đã về 0% song giá xe không giảm, thậm chí còn cao.Tình trạng này tiếp diễn, Nhà nước thất thu thuế, người tiêu dùng thiệt, chỉ doanh nghiệp nhập khẩu được hưởng lợi và đặt vấn đề: trách nhiệm quản lý của Bộ Công Thương thế nào?
Bộ trưởng Bộ Công Thương Trần Tuấn Anh cho biết, quá trình tham gia hội nhập, hàng loạt Hiệp định thương mại tự do (FTA) đã ký kết đều có nội dung giảm thuế quan, đơn giản thủ tục hành chính... FTA ký với ASEAN có nội dung từ 1- 1- 2018 thuế nhập khẩu với ôtô về 0%."Đây là cam kết của các nước thành viên để tiếp cận thị trường. Chúng ta đã tính toán kỹ trong đàm phán để bảo đảm lợi ích quốc gia, phục vụ nhu cầu ngày càng tăng của thị trường nội địa, người tiêu dùng, lợi ích của doanh nghiệp sản xuất"- Bộ trưởng khẳng định. Bên cạnh việc giảm thuế, có những biện pháp khác tạo nguồn thu cho ngân sách nhà nước, đây là điểm tạo cân bằng khi tham gia các FTA. Theo Bộ trưởng, nhập khẩu ôtô từ ASEAN không tăng đột biến so với các năm; quy mô thị trường nội địa 500.000 xe, trong đó nhập khẩu hằng năm khoảng 200.000 xe, còn lại là sản xuất lắp ráp trong nước. Hiện không có vấn đề gì lớn với thị trường ôtô nội địa và nhập khẩu.
Đại biểu Cao Đình Thưởng tranh luận lại, tại sao khi thuế về 0%, giá xe sẽ giảm khoảng 30%, nhưng thực tế người mua xe vẫn phải mua với giá đắt hơn và đặt câu hỏi: "Nhà nước có thất thu thuế năm 2018 không? Người dân có bị thiệt hại không và ai chịu trách nhiệm? Doanh nghiệp có được lợi hay không?"
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đề nghị Bộ trưởng Bộ Công Thương và Bộ trưởng Bộ Tài chính trả lời đại biểu bằng văn bản.
Giải quyết dứt điểm khiếu nại, tố cáo từ cơ sở
Đại biểu Ngọ Duy Hiểu (Hà Nội) chất vấn về việc tiếp công dân và giải quyết khiếu nại tố cáo. Trả lời đại biểu, Tổng Thanh tra Chính phủ Lê Minh Khái cho biết, thời gian qua Chính phủ chỉ đạo các bộ, ngành, địa phương tập trung làm tốt các công việc liên quan đến lĩnh vực này; đến naytuy số đơn khiếu nại tăng, nhưng số đoàn khiếu nại đông người năm 2018 không tăng so với năm 2017.
Thanh tra Chính phủ tham mưu, đề xuất nhiều giải pháp để cải thiện tình hình, trong đó có việc tuyên truyền, phổ biến, hoàn thiện pháp luật về tiếp công dân; phối hợp các đơn vị để tiếp công dân và giải quyết khiếu nại tố cáo. Giải pháp đột phá là phải giải quyết dứt điểm từ cơ sở. Theo quy định thì giải quyết lần 1, lần 2 là hết thẩm quyền, người dân có thể kiện ra toà hành chính, nhưng hiện giải quyết lần 2 rồi người dân vẫn khiếu nại vượt cấp. Vì thế, Thanh tra Chính phủ ban hành kế hoạch, trong đó phân cấp rõ giữa trung ương và địa phương, nếu được Thủ tướng chấp nhận thì việc giải quyết khiếu nại tố cao thời gian tới sẽ có hiệu quả hơn.
Hơn 11.700 tội phạm truy nã đang trốn ngoài vòng pháp luật
Dẫn số liệu còn hơn 11.700 tội phạm truy nã đang trốn ngoài vòng pháp luật, đại biểu Nguyễn Quang Tuấn (Hà Nội) đề nghịBộ trưởng Bộ Công an cho biết giải pháp nào để giảm mối nguy hại này.
Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâm xác nhận, “Với số lượng đối tượng lớn như vậy, chúng tôi nhận thức rằng tình trạng này kéo dài sẽ gây hành vi nguy hiểm cho xã hội, ảnh hưởng kết quả điều tra tội phạm cũng như chưa bảo đảm sự nghiêm minh". Thượng tướng Tô Lâm cho biết, ngành sẽ tăng cường công tác quản lý dân cư, cư trú, "nắm người, nắm hộ ngay từ cơ sở". Bộ Công an đang cải cách trong quản lý giấy tờ tuỳ thân để không thể làm giả giấy tờ; tăng cường thông tin về tội phạm, trước hết trong lực lượng, khi phát hiện trốn truy nã thì thông báo rộng rãi. Vừa qua có sửa đổi quy định theo hướng không có lực lượng chuyên trách mà đơn vị nào chịu trách nhiệm về đối tượng thì truy nã tới cùng. Lực lượng công an cũng phối hợp chặt chẽ với các cơ quan chức năng khác,tăng cường hợp tác quốc tế trong dẫn độ tội phạm; áp dụng các biện pháp nghiệp vụ, phát động quần chúng phát hiện tội phạm...
Tăng cường xử lý các vụ việc liên quan “tín dụng đen”
Nhiều ý kiến của đại biểu chất vấn về tình hình cho vay nặng lãi, tín dụng đen đang tràn về các địa phương, nhất là vùng nông thôn,Bộ trưởng Bộ Công an Tô Lâmcho biết, mặc dù là quan hệ dân sự nhưng đằng sau thường là tổ chức tội phạm. Theo thống kê, trong 4năm từ 2015 đến 2018 có hơn 7.600 vụ phạm tội liên quan đến tín dụng đen, trong đó 56 vụ giết người, 389 vụ cố ý gây thương tích, 629 vụ cướp tài sản, 1809 vụ lừa đảo... Cơ quan công an đang đấu tranh với 124 băng nhóm, hơn 800 đối tượng hoạt động cho vay nặng lãi và đòi nợ thuê.
Nguyên nhân của vấn nạn trên là do kinh tế trong nước có khó khăn, nhiều cá nhân, công ty gặp khó khăn về vốn nên đi vay nặng lãi, vay tín dụng đen; một bộ phận thanh niên không chịu làm ăn, ham chơi cá độ cũng đi vay nặng lãi bất chấp lãi suất; các chế tài xử lý chưa tương xứng và chưa thực sự răn đe; sự vào cuộc của chính quyền, cơ quan chức năng chưa đúng mức...
Để giải quyết, Bộ Công an đưa ra một số giải pháp như phối hợp các ngành đẩy mạnh tuyên truyền nâng cao kiến thức cho người dân; làm tốt công tác quản lý nhà nước về an ninh trật tự; quản lý chặt chẽ các cơ sở cầm đồ, phát hiện và xử lý nghiêm cơ sở đầu tư kinh doanh về đòi nợ thuê trái pháp luật; mở đợt cao điểm tấn công triệt phá các băng nhóm tội phạm, trong đó có các đường dây tín dụng đen, đòi nợ thuê. Bộ cũng sẽ rà soát nghiên cứu tham mưu đề xuất với Chính phủ bổ sung, sửa đổi hệ thống quy định cho phù hợp, chặt chẽ.
Sửa đổi quy định về xử phạt khi thu đổi ngoại tệ trái phép
Đề cập vụ người dân đổi 100 USD bị phạt 90 triệu đồng, đại biểu Nguyễn Quang Tuấn (Hà Nội) chất vấn Bộ trưởng Bộ Công an: quyết định khám xét tiệm vàng và xử phạt của Cần Thơ đúng hay sai?
Bộ trưởng Tô Lâm cho biết, ngày 30-1, Công an thành phố Cần Thơ bắt quả tang ông Lê Hồng Lực, Giám đốc Công ty TNHH sản xuất thương mại Thảo Lực, có hành vi mua 100 USD của ông Nguyễn Cà Rê không có giấy phép. Từ đó, Công an thành phố tiến hành khám xét nơi cất giữ tang vật tại cơ sở của ông Lực, tạm giữ hơn 1.000 sản phẩm kim loại màu trắng, đá hột và một số tang vật khác. Ông Lực không trình được giấy tờ chứng minh nguồn gốc xuất xứ hàng hoá, không có giấy phép mua bán ngoại tệ. Công an Cần Thơ có đủ căn cứ chứng minh vi phạm hành chính; UBND thành phố Cần Thơ đã ra quyết định xử phạt. Hiện doanh nghiệp và ông Lực thi hành xong quyết định xử phạt hành chính, không khiếu nại gì.
Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân nhận xét, vụ việc trên gây bức xúc dư luận. Dù có quy định xử phạt, nhưng đây là người dân đi đổi chứ không phải cửa hàng chủ động kinh doanh ngoại tệ. Việc khám xét nhà cũng phải đúng quy định, đúng thời gian.Theo Chủ tịch Quốc hội, dù người dân có vi phạm nhưng Ngân hàng Nhà nước cần xem xét, sửa lại quy định xử phạt hành chính cho hợp lý.
"Phạt hành chính mà 6 - 9 tháng sau (kể từ thời điểm khám xét) mới ra quyết định. Bộ Công an, Ngân hàng Nhà nước phải chỉ đạo xem xét vấn đề này; thực hiện đúng pháp luật nhưng cái gì chưa đúng, chưa hợp lý thì phải sửa cho dân nhờ"- Chủ tịch Quốc hội nêu ý kiến.
Chậm trễ xử lý các công trình xây dựng sai phép
Về chậm trễ xử lý vi phạm trong xây dựng, ví dụ vụ toà nhà 8B phố Lê Trực (Hà Nội), đại biểu Nguyễn Thanh Hồng (Bình Dương) chất vấn Bộ trưởng Bộ Xây dựng Phạm Hồng Hà. Theo đại biểu, việc chậm trễ xử lý các công trình sai phép như "đang thách thức sự kiên nhẫn của cử tri, dư luận".
Bộ trưởng Phạm Hồng Hà cho rằng, số vụ vi phạm trong lĩnh vực xây dựng đang giảm dần, bình quân 3 năm (2016 - 2018) giảm 13,2%, tương đương 1.100 vụ/ năm. Bộ trưởng cũng thừa nhận, tình trạng vi phạm xây dựng còn phổ biến, diễn biến phức tạp. Một số vụ việc vi phạm chưa được phát hiện kịp thời hoặc chưa được xử lý nghiêm minh. Nguyên nhân tình trạng trên, theo Bộ trưởng, là do thiếu quy định pháp luật hoặc quy định đã có nhưng chưa rõ. Ý thức chấp hành pháp luật của nhà thầu, chủ đầu tư, nhân dân... chưa tốt. Ngoài ra, công tác kiểm tra, phát hiện sớm vi phạm ngay từ đầu chưa dứt điểm; việc cưỡng chế, phá dỡ để trở lại nguyên trạng ban đầu ở một số công trình kéo dài.
Giải pháp được Bộ trưởng Bộ Xây dựng nhắc tới là hoàn thiện quy định pháp luật, tăng cường quản lý nhà nước về hoạt động xây dựng, thanh tra, kiểm tra và xử lý vi phạm."Việc quản lý các hoạt động xây dựng, xử phạt vi phạm thuộc trách nhiệm của các cấp ngành, chính quyền, địa phương và chủ thể tham gia, chứ không chỉ Bộ Xây dựng.Về phần mình, tôi xin hứa làm hết sức, thời gian tới tập trung cao độ hoàn thiện thể chế liên quan, sửa đổi hệ thống quy chuẩn, tiêu chuẩn và cùng địa phương tăng cường kiểm tra, xử lý vi phạm"- Bộ trưởng Phạm Hồng Hà khẳng định.
Kỳ vọng số lượng vụ việc vi phạm sẽ giảm xuống, nhưng Bộ trưởng Xây dựng "không dám hứa lộ trình bao lâu sẽ chấm dứt tình trạng này".
Tình trạng xuống cấp của đạo đức xã hội làm nóng nghị trường
Đại biểu Đinh Thị Kiều Trinh (Nghệ An) đề nghị Bộ trưởngBộ Văn hoá, Thể thao và Du lịch Nguyễn Ngọc Thiện cho biết các giải pháp để khắc phục tình trạng đạo đức xã hội, gia đình đang xuống cấp nghiêm trọng.
Bộ trưởng cho rằng đây là vấn đề rất quan trọng nhưng rất khó, để thực hiện cần nhiều thời gian. "Ở kỳ họp lần trước tôi đã trả lời câu hỏi này, nhưng đến nay sự xuống cấp đạo đức xã hội vẫn diễn biến phức tạp"- Bộ trưởng cho biết.
Theo Bộ trưởng, nhiều giá trị tốt đẹp của dân tộc bị mai một; tình trạng suy thoái đạo đức trong cán bộ, đảng viên gia tăng; đạo đức nghề nghiệp sa sút; gian lận trong học hành, bằng cấp;tình trạng chạy chức chạy quyền; bạo lực gia đình, bạo lực với người cao tuổi... đang diễn ra. Thực hiện nhiệm vụ được giao, Bộ tham mưu ban hành Nghị quyết 33 về xây dựng phát triển văn hoá, con người đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững của đất nước. Bộ cũng trình Chính phủ ban hành Nghị định 110 về quản lý tổ chức lễ hội; Nghị định 122 quy định xét tặng danh hiệu gia đình, thôn, bản, ấp văn hoá. Đồng thời đề ra nhiều giải pháp để phát huy sứ mệnh của văn học nghệ thuật, vai trò của văn nghệ sĩ;tăng cường phối hợp liên ngành trong giáo dục đạo đức lối sống...Qua việc triển khai các chủ trương, chính sách liên quan, Bộ nhận thấy để xây dựng con người và khắc phục biểu hiện xuống cấp của đạo đức lối sống phải làm từng bước, đương nhiên cần quyết liệt và mạnh mẽ. Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đề nghị toàn xã hội phải vào cuộc. Cùng với đó, để khắc phục tình trạng trên phải có sự đồng hành của các ngành kinh tế, nếu chỉ giải quyết trong lĩnh vực văn hoá thì không được, vì kinh tế là cái gốc.
Đại biểu Nguyễn Quang Tuấn (Hà Nội) tranh luận: "Bộ trưởng nói đạo đức xã hội xuống cấp xuất phát từ kinh tế, rõ ràng là phú quý sinh lễ nghĩa, nhưng tiền không thể mua được văn hoá, không thể mua được đạo đức xã hội” và đặt vấn đề, "Tại sao khi xã hội nghèo, khó khăn thì đạo đức được duy trì và văn hoá rất tốt. Bây giờ thoát nghèo, trở thành xã hội có thu nhập trung bình thì nền tảng đạo đức lại xuống cấp trầm trọng?".Theo đại biểu, "con người có đạo đức, nhân cách thì hình thành từ gia đình, bố mẹ là tấm gương cho các con, thầy cô cũng phải là tấm gương cho học trò, tiên học lễ hậu học văn; đây là việc quan trọng để ngăn chặn sự xuống cấp của đạo đức xã hội".
Trả lời ý kiến đại biểu Nguyễn Quang Tuấn, Bộ trưởng Nguyễn Ngọc Thiện khẳng định: "văn hoá là nền tảng tinh thần của xã hội, vừa là mục tiêu, vừa là động lực phát triển kinh tế- xã hội, văn hoá là gốc". Bộ trưởng giải thích, từ trước đến nay nói đến nâng cao đạo đức xã hội là giao ngành văn hoá và các ngành xã hội chịu trách nhiệm thực hiện. Quan điểm xử lý vấn đề nếu vẫn như vậy thìviệc khắc phục sự xuống cấp đạo đức xã hội sẽ khó."Tôi nói rằng cả xã hội phải vào cuộc. Chính sự xuống cấp đạo đức xuất phát từ các ngành kinh tế, cần xử lý ở các lĩnh vực chứkhông riêng ngành xã hội. Nếu cứ để ngành văn hoá loay hoay thì không giải quyết được vấn đề xuống cấp đạo đức. Nếu không có giải pháp đồng bộ, đến nhiệm kỳ sau, ai làm Bộ trưởng lại bị chất vấn về đạo đức xã hội xuống cấp"- Bộ trưởng nói.
Quyết tâm thực hiện liên thông thủ tục hành chính
Đại biểu Cao Thị Xuân (Thanh Hóa) chất vấn Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng về cải cách hành chính (CCHC).
Bộ trưởng Mai Tiến Dũng cho biết, đẩy mạnh CCHC, xây dựng nền hành chính công vụ, thực chất lấy sự hài lòng của người dân, doanh nghiệp làm thước đo, hiệu quả hoạt động của Chính phủ. Vì vậy, Chính phủ luôn coi CCHC là một thách thức, một “boong– ke” khó khăn nhất.
Để đơn giản hóa thủ tục hành chính, không phải chỉ liên quan đến sửa đổi thể chế, thay thế về quy phạm. Quan trọng là tạo ra quyết tâm thay đổi nhận thức, văn hóa hành chính, thay đổi hành vi công vụ, ứng xử của công chức thi hành công vụ. Với nhận thức như vậy, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ khẳng định, “Liên thông thủ tục hành chính được Thủ tướng Chính phủ, Chính phủ coi đây là sự đột phá, tấn công vào sự cát cứ, sự phân lập các thủ tục riêng lẻ, đang tạo ra chuỗi gia tăng chi phí hành chính cho người dân và doanh nghiệp”.
Bước đầu lựa chọn thủ tục hành chính có độ bao phủ lớn nhất liên quan đến mọi người dân, đó là thủ tục về hộ tịch, đăng ký cư trú, cấp thẻ y tế cho trẻ em dưới 6 tuổi… Trên cơ sở liên thông thủ tục hành chính, đăng ký cư trú đã được phê duyệt từ năm 2015 và thực hiện rất thành công, Chính phủ vừa tiếp tục phê duyệt đề án lưu thông 4 thủ tục, đó là thủ tục khai tử, giải quyết chế độ tử tuất, xóa đăng ký thường trú, mai táng phí.
Đề án này thực hiện sẽ giảm ít nhất 1/3 thời gian thực hiện thủ tục hành chính, xử lý được bất cập hiện nay- Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ nói. Ví dụ, có những người mất nhiều năm rồi còn trong danh sách bầu cử trưởng, phó thôn; có trường hợp mất 4 năm rồi nhưng gia đình chưa nhận được tiền mai táng. Các thủ tục liên quan đến Luật Hộ tịch, Luật Cư trú, Luật Bảo hiểm xã hội, liên quan đến trách nhiệm của 4 bộ, ngành và đề án được xác định trong quý 4 năm nay như đại biểu đã nêu phải hoàn thành hướng dẫn và chỉ đạo thực hiện trên toàn quốc. “Tôi tin tưởng rằng đề án này sẽ thực hiện được trong quý 4”- Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ khẳng định và cho biết, với quyết tâm đổi mới mạnh mẽ của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ và các bộ, ngành, địa phương trong mục tiêu xây dựng Chính phủ kiến tạo, liêm chính, đề án được chuẩn bị rất kỹ, quy trình thủ tục bước triển khai được chuẩn hóa, rất dễ làm, dễ hiểu, địa phương rất đồng tình. Triển khai công việc này cũng gắn với trách nhiệm cơ quan hành chính và trách nhiệm của người đứng đầu. Không lý do gì không thực hiện được.
Với trách nhiệm cơ quan được Chính phủ giao, theo dõi đôn đốc thực hiện đề án, Bộ trưởng, Chủ nhiệm Văn phòng Chính phủ Mai Tiến Dũng “cam kết trước Quốc hội là đề án sẽ thực hiện theo đúng lộ trình và phê duyệt của Thủ tướng”, đồng thời mong các đại biểu Quốc hội quan tâm và nhân dân giám sát.
