Qua những ngày thực tế trên vịnh, vẻ đẹp thiên nhiên và đời sống biển đảo đã được các văn nghệ sĩ chuyển hóa thành nhiều tác phẩm nghệ thuật tại trại sáng tác 'Cát Bà - miền di sản'.
Giữa không gian mênh mang sóng nước của vịnh Lan Hạ vào một chiều tháng 3, họa sĩ Nguyễn Lan Hương đặt những nét cọ đầu tiên lên toan, ghi lại hình ảnh cánh buồm đỏ thắm nổi bật. Chị cho biết: “Tôi ký họa nhanh tại chỗ để giữ lại cảm xúc, sau đó mới hoàn thiện”.
Cách đó không xa, nghệ sĩ nhiếp ảnh Nguyễn Đức Nghĩa điều khiển flycam để chụp khoảnh khắc hoàng hôn khi cánh buồm đỏ rực rỡ, nhà bè lên đèn, tạo nên khung cảnh vừa bình yên vừa sống động. “Ánh sáng lúc hoàng hôn thay đổi rất nhanh. Chỉ cần chậm vài phút là đã mất đi khoảnh khắc đẹp nhất”, nghệ sĩ Nguyễn Đức Nghĩa chia sẻ.
Những hình ảnh ấy phần nào khắc họa không khí sáng tạo sôi nổi của các văn nghệ sĩ trong trại sáng tác “Cát Bà - miền di sản”. Sau 3 ngày khảo sát tại Nhà bè Hải Phong và vịnh Lan Hạ, 38 văn nghệ sĩ trực tiếp cảm nhận vẻ đẹp thiên nhiên, đời sống lao động và nhịp sinh hoạt đặc trưng của vùng biển đảo.
Không chỉ quan sát, các nghệ sĩ hòa mình vào nhịp sống nơi đây, tìm hiểu hoạt động nuôi trồng thủy sản, lắng nghe câu chuyện của người dân. Những trải nghiệm giúp tác giả tiếp cận gần hơn với hệ sinh thái đa dạng và đời sống lao động đặc trưng, từ đó tích lũy chất liệu sáng tác. Nhiều văn nghệ sĩ phác thảo ý tưởng, ghi chép, chụp ảnh và sáng tác ngay tại thực địa. Từ thơ ca, hội họa, nhiếp ảnh đến âm nhạc, các tác phẩm đầu tiên mang đậm dấu ấn Cát Bà dần hình thành, phản ánh chân thực cảm xúc trước không gian di sản.
Nhạc sĩ Tường Vi chia sẻ đã hoàn thiện một ca khúc viết về Cát Bà: “Tiếng sóng, tiếng gió, sự yên bình của buổi chiều đều trở thành chất liệu âm nhạc”. Trong ca khúc “Lung linh chiều Cát Bà”, chị viết: “Chiều buông nắng vàng rơi trên vách đá/ Ai đến nơi đây mang niềm nhớ vấn vương”.
Với các nhà thơ, cảm xúc đến nhanh và trực tiếp hơn. Ngay trong ngày đầu khai mạc, nhà thơ Phạm Ánh Sao đã viết những câu thơ giàu hình ảnh: “Nếu mai này rời xa miền sóng nước/ Có còn nghe tiếng mái chèo quen/ Hay còn nhớ một chiều vàng nắng nhẹ/ Một Hải Phong neo mãi ở trong tim”. Nhà thơ chia sẻ: “Chỉ cần đứng trước không gian ấy, tự nhiên câu chữ bật ra. Tôi viết ngay trên nhà bè, vì sợ để lâu cảm xúc sẽ vơi đi”.
Nếu thơ ca và âm nhạc đến nhanh từ cảm xúc, văn xuôi lại cần thời gian lắng đọng hơn. Trong những ngày tại nhà bè Hải Phong, các nhà văn, nhà thơ trò chuyện, lắng nghe ông Trần Quang Lân, Tổ trưởng Tổ hợp tác Nhà bè kể về hành trình gây dựng mô hình giữa mênh mang sóng nước.
Từ những câu chuyện ấy, nhà văn Bùi Thu Hằng viết nên những trang văn giàu cảm xúc: “…Chúng tôi đến nhà bè Hải Phong, nghe câu chuyện người dân buộc từng mảng gỗ với nhau để vượt bão, những ngôi nhà bè chìm nổi qua phong ba… Ngắm Cát Bà hôm nay, chợt thương làng cá quê nghèo xưa, người làng chài chân đất đầu trần ngày đêm bám biển mưu sinh. Những người trai ngực vồng gió cả thức với đêm vịn sóng quăng chài, kéo lưới, có khi những trận bão lụt càn quét để nơi đây đá Vọng Phu lặng lẽ xếp hàng. Cát Bà hôm nay đảo ngọc, rồng vàng lung linh khởi sắc, đêm nao cũng vui như hội, ngày nao cũng đẹp giấc thơ cho bài ca tháng tư cùng hải âu cất cánh…”
Chị chia sẻ muốn trò chuyện, hiểu sâu hơn con người, cuộc sống nơi đây, hướng đến không chỉ cảnh đẹp mà cả đời sống và đổi thay của vùng biển khi phát triển du lịch gắn với bảo tồn.
Sau giai đoạn thực tế, các văn nghệ sĩ bước vào hoàn thiện tác phẩm. Từ ký họa ban đầu, ảnh thô hay ghi chép nhanh, mỗi người chắt lọc, chỉnh sửa để tạo sản phẩm hoàn chỉnh.
Nghệ sĩ ưu tú Lê Như Hải, Chủ tịch Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Hải Phòng cho biết: Thời gian qua, hội luôn đổi mới hoạt động, tạo điều kiện cho văn nghệ sĩ sáng tạo, trong đó trại sáng tác là hình thức hiệu quả. “Trại lần này quy tụ các văn nghệ sĩ nhiều chuyên ngành như văn học, mỹ thuật, nhiếp ảnh, âm nhạc. Đây không chỉ là dịp sáng tác mà còn là cơ hội giao lưu, học hỏi, nâng cao đời sống văn học, nghệ thuật của thành phố”, nghệ sĩ Lê Như Hải nói.
Tính đến hết ngày 9/4, Ban tổ chức đã nhận được 170 tác phẩm của các văn nghệ sĩ đến từ các chuyên ngành như văn học, mỹ thuật, nhiếp ảnh, âm nhạc. Những tác phẩm tiêu biểu sẽ trưng bày tại buổi tổng kết, bế mạc trại vào ngày 13/4. Dù chưa đến thời điểm công bố, qua những gì đã thể hiện, có thể kỳ vọng một mùa sáng tác với nhiều tác phẩm chất lượng, phản ánh đa chiều thiên nhiên và con người Cát Bà.
Những buổi trò chuyện trên nhà bè, những trao đổi sau chuyến đi thực tế giúp các tác giả mở rộng góc nhìn, làm giàu cách tiếp cận nghệ thuật. Từ trải nghiệm thực tế đến quá trình sáng tạo, trại sáng tác “Cát Bà - miền di sản” đang chuyển hóa vẻ đẹp thiên nhiên và đời sống biển đảo thành các tác phẩm nghệ thuật giá trị. Qua đó, góp phần quảng bá hình ảnh Cát Bà và khẳng định vai trò văn học, nghệ thuật trong việc lan tỏa, gìn giữ và phát huy giá trị di sản của thành phố Cảng.
PHƯƠNG LINH
.jpg "Tạo điều kiện để văn nghệ sĩ phát huy vai trò sáng tạo")
