Rủi ro cao do tai nạn, cướp biển
 |
Dẫn dắt tàu ra vào khu vực cảng Hải Phòng. Ảnh: Duy Thính |
Hải Phòng tập trung nhiều doanh nghiệp vận tải biển. Xã An Lư (huyện Thủy Nguyên) từ lâu đã hình thành làng nghề đi biển quy mô lớn. Ngoài ra, nhiều người của xã An Lư đi làm cho các hãng tàu khác trên địa bàn thành phố và tỉnh ngoài. Đêm 27-3, tàu Hải Thành 26, thuộc Công ty TNHH thương mại và vận tải thủy Phương Thịnh (tỉnh Thái Bình) bị đâm chìm, 9 thủy thủ tử vong, trong đó có anh Lương Văn Quỳnh, sinh năm 1985, đại phó tàu Hải Thành 26 là người xã An Lư. Anh Quỳnh là lao động chính của gia đình mất đi, để lại con nhỏ và người vợ trẻ đang mang thai. Một thuyền viên khác cũng là người xã An Lư cùng 5 thuyền viên của tàu Royal 16 thuộc Công ty CP Vận tải biển Quý Sang (ở tỉnh Thái Bình) bị cướp biển bắt giữ và đòi tiền chuộc 1 triệu đô la Mỹ/người. Tàu Royal 16 bị cướp, biển tấn công và bắt cóc thuyền viên từ tháng 11-2016 tại vùng biển Philippin. Đến nay, thuyền viên người An Lư chưa được thả. Vào tháng 2-2017, anh Vũ Đức Hạnh, 21 tuổi (quê ở xã Tam Cường, huyện Vĩnh Bảo) là thợ máy tàu Giang Hải ở Hải Phòng tử nạn trong lúc tàu bị cướp biển tấn công trên vùng biển Philippin. Trước đó, vào tháng 8-2016, tàu Thành Đạt 01 (thuộc Công ty CP Vận tải biển Hải An, ở Hải Phòng) bị tàu nước ngoài đâm chìm tại khu vực biển tỉnh Bình Thuận, khiến 11 thuyền viên rơi xuống biển, trong đó thuyền trưởng Đặng Văn Khuông, 56 tuổi, ở phường Vĩnh Niệm (quận Lê Chân) bị tử nạn.
Theo ông Bùi Văn Năm, Thư ký Hiệp hội vận tải biển Đoàn Kết An Lư, những người làm nghề vận tải biển rất vất vả, hàng tháng lênh đênh trên biển, tính mạng luôn bị đe dọa bởi điều kiện thời tiết diễn biến phức tạp, nạn cướp biển hoành hành. Vài năm gần đây, một số tàu của làng vận tải biển An Lư bị va chạm, đắm. Năm 2016, tàu Phú Long 08 bị chìm do va đập với tàu Thành Đạt 06 tại khu vực cách phao báo hiệu hàng hải số 0 (luồng Lạch Huyện) khoảng 4,4 hải lý. 9 thuyền viên may mắn được cứu sống, nhưng không trục vớt được tàu. Trước đó, năm 2015, tàu Phú Sơn 26 bị đắm tại khu vực phao số 0, luồng vào cảng Hải Phòng do tàu Nghĩa Hải 02 bất ngờ đi ngang qua, đâm vào.
Ông Vũ Như Toàn có thâm niên 40 năm lái tàu đi biển cả trong và ngoài nước ở làng nghề vận tải biển An Lư chia sẻ kinh nghiệm, chỉ cần thuyền trưởng lơ là một chút có thể dẫn đến tàu xảy ra tai nạn. Trên vùng biển Hải Phòng, đặc biệt phức tạp là đoạn từ phao số 0 vào cảng Hải Phòng bởi mật độ phương tiện thuỷ nội địa hoạt động cao. Trong khi đó, đây là đoạn song trùng giữa luồng hàng hải và đường thuỷ nội địa.
Tuân thủ nghiêm ngặt quy định bảo đảm an toàn, an ninh trên biển
Nguyên nhân tai nạn trên biển, ông Trần Văn Tề, Chủ tịch Hiệp hội vận tải biển Đoàn Kết An Lư cho rằng, các tàu va chạm dẫn đến tai nạn thường vào thời điểm thời tiết trên biển nhiều sương mù, ảnh hưởng tầm nhìn của người lái. Một phần khác do ý thức, trách nhiệm còn hạn chế của thuyền viên. Một số tàu được cài số tự động chạy, chỉ phân công các thuyền viên thay ca trực trên boong tàu. Những năm trước, khi nghề vận tải biển An Lư phát triển theo cha truyền con nối, có tình trạng một số thuyền viên mượn, thuê bằng. Song, nhiều năm nay, việc đào tạo nghề vận tải biển ngày càng bài bản tại các Trường đại học Hàng Hải Việt Nam, Trường cao đẳng nghề Bách Nghệ... Về mặt kỹ thuật, theo quy định, các tàu luôn được cơ quan chuyên môn kiểm định định kỳ 2,5 năm/lần. Mỗi lần, tàu phải vào bờ nâng cấp, bảo trì, khi đủ các điều kiện kỹ thuật, máy móc mới được phép chạy tiếp. Khi xuất bến, các tàu được Cảng vụ kiểm tra nghiêm ngặt về điều kiện kỹ thuật an toàn và bằng cấp của đội ngũ trên tàu. Tuy nhiên, sự cẩn thận, quan sát chu đáo không bao giờ thừa.
Về an ninh trên biển, theo khuyến cáo của Cảng vụ Hải Phòng, các phương tiện của cướp biển thường có tốc độ cao, tàu không có số hiệu rõ ràng, hoạt động về đêm và không có đèn và thường hoạt động ở vùng biển có mật độ tàu thuyền thưa thớt hoặc nơi có điều kiện thời tiết tầm nhìn hạn chế. Trên cơ sở thông báo chỉ đạo của Cục Hàng hải Việt Nam, ngày 7-3-2017, Cảng vụ Hải Phòng ra thông báo số 370/CVHHHP-AT&TTHH gửi đến các tàu, đại lý hàng hải và thuyền viên về “tăng cường phổ biến, tuyên truyền phòng, chống cướp biển tại khu vực biển Sulu-Celebes và vùng biển phía đông đảo Sabah”. Các tàu, đại lý hàng hải và thuyền viên cần có các biện pháp phòng, chống cướp biển khi đi qua các vùng biển nói trên.
Để nâng cao an toàn trong hoạt động vận tải biển, các hãng tàu, thuyền viên cần tuân thủ nghiêm ngặt các quy định về trang thiết bị hàng hải và vận hành của Nhà nước và quy ước quốc tế để bảo vệ chính sự an toàn, tính mạng của mình. Các cảng vụ tăng cường biện pháp chỉ dẫn cũng như phối hợp kịp thời cứu nạn các trường hợp tàu thuyền tai nạn trên biển. Để bảo đảm an ninh, khi hoạt động trên biển, theo Cảng vụ Hải Phòng, trước hết các tàu, thuyền viên phải tăng cường cảnh giới, theo dõi các mục tiêu nghi vấn bằng mắt thường, trên ra đa, sớm phát hiện nguy cơ cướp biển tấn công. Khi gặp cướp biển, cho tàu chạy dích dắc hết tốc độ về phía bờ hoặc đến các tàu gần đó để xin cứu trợ. Hạn chế tàu chạy vào vùng biển đặc biệt nguy hiểm vào ban đêm. Trước khi hành trình, các tàu phải được kiểm tra trang thiết bị thông tin liên lạc, bảo đảm vận hành tốt. Các đài ven biển, các trạm của lực lượng bảo vệ biển thông báo kịp thời tình hình khu vực hành trình cho chủ tàu. Ngoài ra, cần chuẩn bị sẵn sàng các thiết bị phụ trợ như bơm, rồng cứu hỏa, đèn chiếu sáng, đèn chớp, pháo hiệu, pháo khói, rìu… Để tăng cường bảo vệ tàu, thuyền viên cần kiểm tra và đóng, khóa các cửa ra vào khu vực hạn chế như buồng ở, buồng lái, lối lên xuống hầm hàng …
Bùi Hương
