Nghị quyết 22 của HĐND thành phố về trùng tu, tôn tạo di tích xếp hạng cấp thành phố: Tạo động lực để người dân tích cực tham gia

Phủ từ Đông Môn (huyện Thủy Nguyên) được trùng tu, tôn tạo theo Nghị quyết 22 của HĐND thành phố (ảnh chụp trước 27-4).

Xã hội hóa gấp 8 lần

Chính quyền và người dân làng văn hóa Thường Sơn, xã Thủy Đường (huyện Thủy Nguyên) vừa khánh thành công trình trùng tu, tôn tạo di tích lịch sử văn hóa cấp thành phố - đình Trung vào cuối tháng 10 vừa qua. Phó chủ tịch UBND xã Thủy Đường Nguyễn Văn Công cho biết, đình Trung được thành phố hỗ trợ 300 triệu đồng để trùng tu, tôn tạo từ năm 2018 ngay sau khi Nghị quyết 22 có hiệu lực. Trước sự quan tâm, đầu tư kinh phí của thành phố, nhiều người dân làng văn hóa Thường Sơn và bà con con quê hương Thủy Đường đang sinh sống, học tập, làm việc trên mọi miền đất nước và nước ngoài cũng như nhiều cơ quan, đơn vị, doanh nghiệp trong và ngoài địa phương hưởng ứng tích cực, chung tay, góp sức, góp của vào việc tu bổ đình Trung. Cụ thể, trong thời gian trùng tu, tôn tạo di tích, địa phương nhận được sự đóng góp, ủng hộ của các nhà hảo tâm, với số tiền hơn 1,5 tỷ đồng. Với kinh phí này, chính quyền địa phương tổ chức tu bổ đình Trung thành theo từng giai đoạn, với tổng kinh phí hơn 2,3 tỷ đồng. Mới đây, vào ngày khánh thành công trình tu bổ đình Trung, bà con công đức lên đến 400 triệu đồng. Sắp tới, trong năm 2022 đến năm 2030, địa phương tiếp tục đón nhận nguồn hỗ trợ 300 triệu đồng theo Nghị quyết 22 của HĐND thành phố để tu bổ đền Thượng Sơn.

Vừa qua, tại cuộc làm việc của Ban Văn hóa - Xã hội HĐND thành phố với Sở Văn hóa và Thể thao về thực hiện Nghị quyết 22 của HĐND thành phố, Phó giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trịnh Văn Tú khẳng định, Nghị quyết 22 được triển khai tại các địa phương rất thuận lợi khi người dân đồng tình ủng hộ. Số tiền công trợ của thành phố 300 triệu đồng là động lực để các địa phương quyết tâm thực hiện tu bổ, bảo vệ, phát huy các giá trị di tích lịch sử, văn hóa. Hầu hết tại các nơi tu bổ di tích, người dân ủng hộ vài trăm triệu đồng đến vài tỷ đồng. Trong đó, điển hình như tại xã Hòa Bình (huyện Thủy Nguyên), bà con ủng hộ hơn 1,1 tỷ đồng để tu bổ phủ từ Đông Môn; tại phường Sở Dầu (quận Hồng Bàng), kinh phí xã hội hóa tu bổ chùa An Lạc lên đến hơn 5,3 tỷ đồng; tại xã An Hồng (huyện An Dương), kinh phí xã hội hóa tu bổ đền Vua Bà lên đến hơn 6,1 tỷ đồng…

Tiếp tục huy động sức dân

Giai đoạn 1 (2018-2021), trên địa bàn thành phố có tổng số 95 di tích được công trợ, cơ bản hoàn thành việc trùng tu, tôn tạo nhờ sự hưởng ứng tích cực của nhân dân từ nguồn công trợ kinh phí theo Nghị quyết 22 của HĐND thành phố. Giai đoạn 2 (từ năm 2021 đến năm 2025), thành phố dự kiến tiếp tục công trợ 40 di tích xếp hạng cấp thành phố, với tổng kinh phí 12 tỷ đồng. Tuy nhiên, do ảnh hưởng của dịch COVID19, các di tích đóng cửa, không có hoạt động lễ hội, tham quan, làm ảnh hưởng tới khả năng huy động xã hội hóa tu bổ, tôn tạo di tích. Hiện nay, toàn thành phố có 406 di tích được xếp hạng cấp thành phố. Trong khi, số di tích được công trợ trùng tu, tôn tạo theo Nghị quyết 22 còn khá khiêm tốn.

Phó trưởng phòng phụ trách Phòng Quản lý di sản (Sở Văn hóa và Thể thao) Đỗ Đình Tuân cho biết, nhiều địa phương liên tục thay đổi năm đăng ký nhận công trợ kinh phí trùng tu, tôn tạo di tích để có thời gian huy động xã hội hóa. Có di tích được tôn tạo, tu bổ với quy mô lớn, nhưng hiện chỉ thực hiện các hạng mục chính, các hạng mục phụ trợ tiếp tục chờ nguồn kinh phí xã hội hóa để thực hiện tiếp. Hay như ở một số di tích, tuy nguồn kinh phí xã hội hóa vào công tác trùng tu, tôn tạo khá lớn, nhưng mới thể hiện qua cam kết… Do đó, các địa phương cần chú trọng công tác huy động xã hội hóa, trong đó quan tâm điều phối nguồn xã hội hóa tại địa phương, giữa các di tích trong cùng địa phương, giữa các di tích trên địa bàn thành phố thuộc năm phân kỳ, bảo đảm các di tích có đủ nguồn lực để thực hiện tu bổ các hạng mục gốc của các di tích. Đồng thời, từ thực tế triển khai Nghị quyết 22, thành phố xem xét tăng mức công trợ cao hơn so với 300 triệu đồng hiện tại để làm động lực huy động sức dân vào việc bảo tồn, hát huy giá trị di sản.

Tôn tạo, bảo tồn các di tích lịch sử cấp thành phố chính là bảo tồn, phát huy hồn cốt của mỗi làng quê. Theo tiến sĩ Đoàn Trường Sơn, Chủ tịch Hội Khoa học lịch sử thành phố, để phát huy sự đồng thuận và hưởng ứng của người dân vào công tác này, bên cạnh việc đẩy mạnh tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật về bảo vệ, phát huy giá trị di tích, các địa phương cần tăng cường vai trò giám sát của người dân vào quá trình tu bổ di tích. Có như vậy, người dân mới thực sự tin tưởng, thấy rõ hiệu quả nguồn kinh phí xã hội hóa trong quá hoạt động trùng tu, tôn tạo di tích. Và khi ấy, Nghị quyết 22 sẽ được triển khai bảo đảm kế hoạch tiến độ, chất lượng./.