Nghị quyết bước ngoặt về chăm sóc sức khỏe

Bước ngoặt của ngành y tế

Ngày 9/9/2025, Bộ Chính trị ban hành Nghị quyết số 72-NQ/TW “về một số giải pháp đột phá, tăng cường bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân”. Nghị quyết xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá, hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả, bền vững, lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu, với tầm nhìn đến năm 2045 các chỉ số sức khỏe của người dân ngang tầm các nước phát triển trong khu vực.

Nghị quyết 72 xác định 6 nhóm nhiệm vụ, giải pháp đột phá, hướng tới xây dựng hệ thống y tế hiện đại, công bằng, hiệu quả và bền vững; trong đó lấy phòng bệnh làm ưu tiên hàng đầu. Tầm nhìn đến năm 2045 là nâng các chỉ số sức khỏe của người dân ngang tầm các nước phát triển trong khu vực.

Điểm nhấn giàu tính nhân văn của Nghị quyết là định hướng tiến tới khám, chữa bệnh miễn phí đối với các dịch vụ y tế thiết yếu; thống nhất chọn ngày 7/4 hằng năm là “Ngày Sức khỏe toàn dân”; đồng thời đặt ra yêu cầu đổi mới mạnh mẽ tư duy quản trị ngành y tế, phát triển y tế cơ sở, y tế dự phòng và kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại.

Ngay sau khi Nghị quyết được ban hành, Chính phủ đã ban hành Nghị quyết số 282/NQ-CP ngày 15/9/2025 về chương trình hành động triển khai thực hiện. Bộ Y tế cũng chủ động xây dựng kế hoạch cụ thể hóa các nhiệm vụ được giao. Đảng ủy Bộ Y tế ban hành Kế hoạch số 08-KH/ĐU ngày 8/10/2025; Bộ Y tế ban hành Quyết định số 3265/QĐ-BYT về kế hoạch thực hiện Nghị quyết 72-NQ/TW và Nghị quyết 282/NQ-CP, với 6 nhóm nhiệm vụ lớn, 40 đầu việc cụ thể, phân công rõ đơn vị chủ trì, phối hợp và thời hạn hoàn thành.

Đáng chú ý, ngay trong danh mục nhiệm vụ, truyền thông, giáo dục, tư vấn và phổ biến kiến thức về bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe được xác định là nhiệm vụ thực hiện thường xuyên. Đây là sự thay đổi quan trọng trong cách tiếp cận: truyền thông không chỉ làm nhiệm vụ thông tin, mà trở thành một phần của quá trình đưa chính sách vào cuộc sống.

Kết quả bước đầu cho thấy những chính sách đó đang dần đến với người dân. Tính đến ngày 15/8/2026, khoảng 40.173.574 người, tương đương gần 40% dân số cả nước, đã được khám sức khỏe định kỳ hoặc khám sàng lọc miễn phí. Một số địa phương đạt tỷ lệ trên 50%, trong đó Đồng Tháp đạt 77%, Lai Châu 71%, Phú Thọ 69%, Thái Nguyên và Điện Biên cùng đạt 68%.

Những con số này cho thấy tinh thần chuyển từ “chữa bệnh” sang “phòng bệnh”, từ chăm sóc khi người dân đã mắc bệnh sang chủ động phát hiện sớm nguy cơ đang từng bước trở thành hiện thực.

Truyền thông đi trước một bước

Để Nghị quyết 72 thực sự đi vào đời sống, một chính sách dù đúng và nhân văn đến đâu cũng cần được người dân biết, hiểu và tin tưởng. Nhận thức rõ điều đó, trong năm đầu thực hiện Nghị quyết, thông điệp về một xã hội khỏe mạnh được lan tỏa qua nhiều kênh, từ Cổng Thông tin điện tử Bộ Y tế, báo chí Trung ương và địa phương đến các nền tảng mạng xã hội.

Một trong những điểm nhấn nổi bật là chuỗi hoạt động hưởng ứng “Ngày Sức khỏe toàn dân” 7/4. Các hoạt động như lễ mít tinh phát động “Chủ động phòng bệnh - Vì một Việt Nam khỏe mạnh”, tập dưỡng sinh, đi bộ, khám chữa bệnh và chương trình chính luận truyền hình trực tiếp “Nhân dân khỏe mạnh - Đất nước phát triển” đã đưa thông điệp của Nghị quyết 72 đến gần hơn với cộng đồng.

Lần đầu tiên được tổ chức với quy mô toàn quốc, “Ngày Sức khỏe toàn dân” không chỉ là một sự kiện truyền thông mà còn góp phần cụ thể hóa chủ trương lấy phòng bệnh làm ưu tiên. Qua đó, việc chăm sóc sức khỏe được khuyến khích trở thành thói quen thường xuyên, thay vì chỉ là hành động khi bệnh tật xuất hiện.

Trên Cổng Thông tin điện tử Bộ Y tế, các nội dung về mục tiêu, nhiệm vụ của Nghị quyết 72, lộ trình khám sức khỏe định kỳ, khám sàng lọc miễn phí ít nhất mỗi năm một lần cho người dân từ năm 2026, cũng như xây dựng sổ sức khỏe điện tử quản lý sức khỏe toàn dân theo vòng đời được cập nhật thường xuyên.

Các thông điệp trọng tâm được tập trung vào những trụ cột lớn: lấy người dân làm trung tâm; chuyển từ chữa bệnh sang phòng bệnh; tăng cường y tế cơ sở; nâng cao chất lượng nguồn nhân lực y tế.

Báo chí cũng trở thành một kênh quan trọng để giải thích, phân tích và lan tỏa chính sách. Bộ Y tế phối hợp với các cơ quan báo chí Trung ương xây dựng và đăng tải hơn 60 kịch bản, bài trả lời phỏng vấn của lãnh đạo Bộ về những vấn đề được dư luận quan tâm, trong đó có triển khai Nghị quyết 72, sửa đổi Luật An toàn thực phẩm, phát triển y tế cơ sở và một số dự án bệnh viện lớn.

Trên mạng xã hội, hơn 20 nội dung về việc triển khai Nghị quyết 72 được biên tập, đăng tải trên Fanpage Bộ Y tế, trong đó nhiều bài viết nhận được mức độ quan tâm và tương tác cao. Việc phối hợp với Thông tấn xã Việt Nam xây dựng infographic, videographic và tổ chức các chương trình tọa đàm, giao lưu trực tuyến cũng góp phần đa dạng hóa cách truyền tải thông tin chính sách.

Từ “biết” đến “hiểu”, từ “hiểu” đến hành động

Theo Thứ trưởng Bộ Y tế Đỗ Xuân Tuyên, Nghị quyết 72 đặt sức khỏe nhân dân ở vị trí trung tâm của chính sách phát triển, đồng thời khẳng định chăm sóc sức khỏe không chỉ là nhiệm vụ của ngành Y tế mà là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn xã hội. Vì vậy, truyền thông chính sách không thể dừng ở việc “thông tin cho người dân biết”, mà phải giúp người dân “hiểu, tin, chủ động lựa chọn và cùng tham gia thực hiện”.

Đây cũng là yêu cầu đặt ra trong bối cảnh phương thức tiếp nhận thông tin của người dân đang thay đổi nhanh chóng. Mạng xã hội giúp thông tin y tế lan truyền với tốc độ chưa từng có, nhưng đồng thời cũng tạo ra không ít thách thức. Thông tin chưa được kiểm chứng, bài thuốc truyền miệng, mẹo chữa bệnh phản khoa học, quảng cáo thổi phồng công dụng thực phẩm chức năng hay những nội dung giả mạo ngày càng xuất hiện nhiều.

Sự phát triển của trí tuệ nhân tạo tạo sinh càng khiến ranh giới thật - giả trở nên khó nhận biết. Nội dung do AI tạo ra, từ bài viết, hình ảnh đến video giả mạo gương mặt, giọng nói của người nổi tiếng hoặc bác sĩ, có thể gây nhầm lẫn nếu người tiếp nhận thiếu kỹ năng kiểm chứng.

Trong bối cảnh đó, truyền thông y tế càng phải nhanh nhưng không được vội; hấp dẫn nhưng không được giật gân; dễ hiểu nhưng phải chính xác, có căn cứ khoa học và có trách nhiệm.

Ngành Y tế xác định thời gian tới cần tăng cường cơ chế phát ngôn và cung cấp thông tin nhanh, chính xác cho báo chí, không để xuất hiện “khoảng trống thông tin” cho tin giả; phối hợp rà soát, phát hiện, xử lý thông tin sai lệch, quảng cáo trái phép; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số và các công cụ kiểm chứng thông tin.

Một năm đưa Nghị quyết 72 vào cuộc sống mới chỉ là bước khởi đầu. Nhưng từ những kết quả bước đầu, có thể thấy một chuyển động rõ nét: sức khỏe đang ngày càng được đặt vào vị trí trung tâm của đời sống xã hội, còn truyền thông đang trở thành cây cầu nối chính sách với từng người dân.