(HPĐT)- Thực hiện Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị về xây dựng và phát triển thành phố Hải Phòng đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045, thành phố đã hoàn thiện đề án thực hiện thí điểm một số cơ chế, chính sách mới, có tính đột phá, đặc thù cho phát triển Hải Phòng để trình Trung ương thông qua. Trong đó, người dân Hải Phòng đặc biệt quan tâm tới đề xuất về cơ chế quản lý phát triển, đề nghị Trung ương cho phép thành phố tổ chức nghiên cứu và triển khai xây dựng khu thương mại tự do. Đồng chí Trần Lưu Quang, Ủy viên Trung ương Đảng, Bí thư Thành ủy, Trưởng Đoàn đại biểu Quốc hội Hải Phòng nhấn mạnh, đây là đề xuất độc đáo, là sự đột phá mang tính cách mạng của Hải Phòng. Đó cũng là mong muốn, khát vọng của Hải Phòng và thành phố đã cơ bản hội đủ các điều kiện để thực hiện.
Hệ thống giao thông đồng bộ, hiện đại tạo điều kiện rất thuận lợi để Hải Phòng xây dựng khu thương mại tự do.
Trong ảnh: Siêu tàu 130.000 tấn vào làm hàng tại Cảng cửa ngõ quốc tế tại Lạch Huyện. (Ảnh: ĐỨC NGHĨA)
Kỳ 1:
Hiện thực hóa mong ước, tầm nhìn phát triển
Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị đề ra những mục tiêu phát triển rất cao cho Hải Phòng, đòi hỏi thành phố phải bứt phá với tốc độ nhanh, mạnh trên tất cả các lĩnh vực. Để đạt được mục tiêu đó, ngoài sự nỗ lực, cố gắng của thành phố, việc có được thể chế và cơ chế chính sách đặc thù, khác biệt, vượt trội mang ý nghĩa quyết định. Theo đó, Hải Phòng đã nghiên cứu rất kỹ các điều kiện để có thể mạnh dạn đề nghị Trung ương cho phép nghiên cứu và triển khai xây dựng Khu thương mại tự do- một cú hích quan trọng để thực hiện thành công Nghị quyết 45.
Đưa nghị quyết vào cuộc sống
Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị nêu rõ mục tiêu “Xây dựng và phát triển Hải Phòng trở thành thành phố đi đầu cả nước trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa; động lực phát triển của vùng Bắc Bộ và của cả nước; đến năm 2030 trở thành thành phố công nghiệp phát triển hiện đại thông minh, bền vững tầm cỡ khu vực Đông Nam Á”. Để tạo điều kiện cho thành phố, Bộ Chính trị đồng ý chủ trương “nghiên cứu thực hiện thí điểm một số cơ chế, chính sách mới, có tính đột phá, đặc thù cho thành phố Hải Phòng, đặt trong mối tương quan hợp lý với các thành phố lớn khác trong cả nước; thực hiện phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm của chính quyền địa phương, người đứng đầu trong một số lĩnh vực như quản lý quy hoạch, đất đai, quản lý đô thị, đầu tư, tài chính- ngân sách, tổ chức, nhân sự và tiền lương”…
Nghị quyết 108 ngày 26- 11-2019 ban hành Chương trình hành động của Chính phủ về thực hiện Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị cũng xác định rất rõ ràng: “Nghiên cứu, đánh giá, phân tích cơ chế chính sách, kinh nghiệm, cách làm hay ở trong nước và quốc tế, đặc biệt là các cơ chế, chính sách đang được áp dụng tại các khu thương mại tự do thành công trên thế giới để có thể vận dụng phù hợp với điều kiện của thành phố Hải Phòng”. Đây cũng là một trong những nội dung quan trọng được đề cập trong Chương trình hành động số 76 của Ban Thường vụ Thành ủy Hải Phòng về thực hiện Nghị quyết 45, là tinh thần chỉ đạo xuyên suốt của Thành ủy, HĐND, UBND thành phố trong quá trình triển khai từ năm 2019 đến nay.
Như thế, việc xây dựng và đề nghị Trung ương ban hành cơ chế, chính sách mới, có tính đột phá, đặc thù cho phát triển Hải Phòng, đặc biệt là nghiên cứu và triển khai xây dựng Khu thương mại tự do là sự cụ thể hóa, đưa Nghị quyết 45 vào cuộc sống một cách sinh động và hiệu quả nhất.
Đáp ứng yêu cầu phát triển bứt phá
Thực tế quá trình phát triển nhiều năm qua của Hải Phòng cho thấy, mô hình xây dựng Khu thương mại tự do là phù hợp, nếu được áp dụng sẽ mang lại hiệu quả vô cùng to lớn, đột phá. Bởi lẽ, Hải Phòng có đầy đủ điều kiện để thực hiện với những điểm khác biệt nổi bật về vị trí địa lý, vị thế địa- chiến lược và chức năng trong phát triển kinh tế- xã hội của vùng Bắc bộ và cả nước.
Hải Phòng cùng Quảng Ninh hợp thành vùng duyên hải Đông Bắc, là một tọa độ chiến lược quốc gia giữ vai trò đặc biệt quan trọng trong lịch sử dựng nước, giữ nước của dân tộc. Hải Phòng cũng là cửa ngõ hướng ra biển quan trọng bậc nhất của miền Bắc, còn được gọi là “vị trí mặt tiền biển”, là yếu tố quyết định việc mở cửa quốc gia và hội tụ sức mạnh quốc tế. Ý kiến của nhiều chuyên gia kinh tế cho rằng, trong tầm nhìn chiến lược phát triển hiện đại, biển- đại dương là yếu tố quyết định tương lai của một quốc gia có biển. Lợi thế vô cùng to lớn, đặc biệt nữa của Hải Phòng là cảng biển lớn nhất phía Bắc- “là tài sản quốc gia đặc biệt quý giá; có vai trò và sứ mệnh quốc gia và vùng không thể thay thế”. Gắn với cảng biển là vận tải biển và hậu cần sau cảng của Hải Phòng vốn từ lâu đã không chỉ giới hạn trong phạm vi vùng Bắc bộ và cả nước, mà còn có điều kiện liên kết mở rộng sang vùng Tây Nam Trung Quốc. PGS.TS Trần Đình Thiên, nguyên Viện trưởng Viện Kinh tế Việt Nam cho rằng, trên quan điểm lợi ích quốc gia- hội nhập, việc phát triển Hải Phòng phải lấy chức năng “cảng biển- cửa khẩu quốc tế” làm trục chính và phải coi đây là nhiệm vụ quốc gia ưu tiên hàng đầu trong chiến lược phát triển Hải Phòng.
Cũng theo ý kiến của các chuyên gia kinh tế, nhờ vị trí địa- kinh tế và hệ thống giao thông kết nối đủ các loại hình, thuận lợi hơn bất kỳ địa phương nào khác, Hải Phòng có lợi thế khác biệt và vượt trội là sở hữu một “hậu phương công nghiệp cực kỳ to lớn và tiềm năng”. Hậu phương này bao gồm toàn bộ Vùng kinh tế trọng điểm Bắc bộ, mở rộng ra toàn bộ miền Bắc Việt Nam. Chỉ tính riêng các tỉnh đồng bằng sông Hồng hiện có 85/325 khu công nghiệp đang hoạt động và đang đầu tư xây dựng, chiếm 26% số khu công nghiệp của cả nước. Một phần rất lớn trong số này có nhu cầu chuyên chở hàng hóa, vật tư cần thiết để sản xuất và xuất nhập khẩu qua cảng biển Hải Phòng. Từ đây có thể thấy, đầu tư phát triển Hải Phòng là yêu cầu tất yếu để đáp ứng sự phát triển của toàn vùng hậu phương phía Bắc.
Không chỉ có vậy, Hải Phòng còn sở hữu tài nguyên du lịch vô giá. Theo cách nói của các chuyên gia kinh tế thì giống như Quảng Ninh, Hải Phòng đang sở hữu một tài nguyên du lịch hạng nhất thế giới với các khu du lịch Đồ Sơn, Cát Bà và đặc biệt là vịnh Lan Hạ- một trong những vịnh đẹp nhất thế giới, được ví như thiên đường du lịch, như là một vịnh Hạ Long thứ hai…
Từ sự phân tích đó, tổ chuyên gia (bao gồm các nhà nghiên cứu, nhà kinh tế hàng đầu của cả nước) đều thống nhất rất cao quan điểm: Hải Phòng luôn được xác định là một địa chỉ phát triển quan trọng bậc nhất của Việt Nam, là thành phố lớn thứ ba trực thuộc Trung ương, chỉ sau Thủ đô Hà Nội và thành phố Hồ Chí Minh; là trung tâm kết nối, hội tụ nguồn lực và lan tỏa phát triển. Do đó, khai thông phát triển cho Hải Phòng là xác lập điều kiện tiên quyết và tạo động lực phát triển quan trọng cho nền kinh tế cả nước, trực tiếp và trước hết là vùng Bắc bộ. Vì vậy, tập trung nguồn lực, tập trung tăng trưởng và phát triển cho Hải Phòng cần được coi là ưu tiên chính sách quan trọng bậc nhất trong chiến lược phát triển kinh tế quốc gia. Từ đó, không thể chỉ nhìn sự phát triển của Hải Phòng một cách riêng rẽ, là “việc riêng” xuất phát từ lợi ích cục bộ của Hải Phòng, mà phải là cách tiếp cận tổng thể, toàn cục, vì lợi ích quốc gia và là việc chung của quốc gia. Đây chính là cơ sở lý luận và thực tiễn vô cùng quan trọng, cho thấy Hải Phòng hội đủ các điều kiện để đề xuất với Trung ương về xây dựng Khu thương mại tự do, nhằm hiện thực hóa khát vọng phát triển Hải Phòng theo tinh thần Nghị quyết 45 của Bộ Chính trị./.
--------------------------
Kỳ 2: Hướng tới mô hình mới, khác biệt, vượt trội
HỒNG THANH
