(HPĐT)- Trong hai ngày 18 và 19-6, Bộ trưởng Bộ Ngoại giao Mỹ Antony Blinken có chuyến thăm tới Trung Quốc với mục tiêu hạ nhiệt căng thẳng trong quan hệ song phương. Cho dù quan hệ Mỹ - Trung Quốc khó đạt được đột phá sau chuyến thăm này, nhưng chuyến thăm đang mở ra cơ hội cho nhiều cuộc gặp cấp cao trong tương lai.
Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình tiếp Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken tại Bắc Kinh. Ảnh: Reuters
Mục tiêu hạ nhiệt căng thẳng
Đây là chuyến thăm đầu của một ngoại trưởng Mỹ tới Trung Quốc kể từ năm 2018. Chuyến thăm của ông Blinken diễn ra trong bối cảnh quan hệ Mỹ - Trung Quốc ngày một căng thẳng kể từ tháng 8 năm ngoái, khi chủ tịch Hạ viện Mỹ lúc đó là bà Nancy Pelosi thăm Đài Loan (Trung Quốc). Gần đây, liên tiếp các diễn biến căng thẳng giữa hai bên xảy ra như việc Mỹ ký kết thỏa thuận thương mại với Đài Loan (Trung Quốc); chiến đấu cơ, tàu chiến Trung Quốc suýt va chạm với chiến đấu cơ, tàu chiến Mỹ; Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Trung Quốc Lý Thượng Phúc từ chối gặp người đồng cấp Mỹ Lloyd Austin bên lề Đối thoại ShangriLa tại Singapore; đối đầu về mặt công nghệ giữa hai nước gay gắt với hàng loạt lệnh trừng phạt…
Tại Bắc Kinh, ông Blinken hội đàm với người đồng cấp Trung Quốc Tần Cương, gặp Chủ nhiệm Văn phòng Ủy ban Công tác Đối ngoại Trung ương Đảng Cộng sản Trung Quốc Vương Nghị và hội kiến Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình. Tại các cuộc tiếp xúc, giới chức Trung Quốc bày tỏ hy vọng về một mối quan hệ song phương phát triển ổn định và vững chắc, đồng thời tin tưởng rằng hai nước có thể vượt qua các khó khăn và tìm ra con đường phù hợp để cùng phát triển trên tinh thần tôn trọng lẫn nhau, cùng tồn tại hòa bình và hợp tác cùng có lợi. Ngoại trưởng Blinken đánh giá cuộc hội đàm với Bộ trưởng Tần Cương là “thẳng thắn, thực chất và mang tính xây dựng”.
Ngày 19-6, Tổng thống Mỹ Joe Biden nhận định, quan hệ giữa Mỹ và Trung Quốc đang đi “đúng hướng”, nhưng ông không cho rằng có sự tiến triển qua chuyến thăm Bắc Kinh của Ngoại trưởng Mỹ Antony Blinken. Theo nhà lãnh đạo này, hai nước nhất trí ổn định hóa sự cạnh tranh lẫn nhau để không dẫn đến xung đột, nhưng hiện chưa tạo ra bất cứ sự đột phá đáng kể nào. Cùng ngày, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình nhấn mạnh, Bắc Kinh luôn hy vọng về một mối quan hệ ổn định và vững chắc với Washington. Chủ tịch Tập Cận Bình khẳng định lợi ích chung của hai nước nên được coi trọng và thành công của mỗi nước chính là cơ hội chứ không phải là mối đe dọa đối với nước kia. Ông cho rằng Trung Quốc và Mỹ nên hành động với tinh thần trách nhiệm, giải quyết phù hợp mối quan hệ song phương. Bằng cách này, hai nước có thể đóng góp cho hòa bình và sự phát triển toàn cầu.
Rộng đường trao đổi cấp cao
Chuyến thăm của ông Blinken là sự tiếp nối các lần tới Bắc Kinh trước đó của đại diện thương mại Mỹ Katherine Tai vào cuối tháng 5, một loạt lãnh đạo công nghệ hàng đầu của Mỹ như Tim Cook (CEO của Apple) vào tháng 3, Elon Musk (CEO của Tesla), Bill Gates của Microsoft và Jensen Huang (CEO của Nvidia) vào nửa đầu tháng 6. Thực tế này cho thấy quá trình triển khai lập trường mới của Chính phủ Mỹ sau khi Tổng thống Biden tuyên bố "không theo đuổi sự phân tách", mà chỉ "tìm cách giảm thiểu rủi ro và đa dạng hóa quan hệ" với Trung Quốc bên lề Thượng đỉnh G7 tại Hiroshima, Nhật Bản ngày 21-5, trước hết trong lĩnh vực kinh tế- thương mại.
Giới quan sát nhận định, chuyến thăm của Ngoại trưởng Blinken đến Trung Quốc sẽ mở đường cho các cuộc gặp song phương khác trong những tháng tới, bao gồm cả khả năng Bộ trưởng Bộ Tài chính Mỹ Janet Yellen và Bộ trưởng Bộ Thương mại Mỹ Gina Raimondo thăm Trung Quốc. Chuyến thăm này cũng được cho là có tiền đề cho các cuộc gặp giữa Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình và Tổng thống Mỹ Joe Biden tại các hội nghị thượng đỉnh đa phương vào cuối năm. Đây có thể chính là cột mốc tạo nền tảng cho quá trình bình thường hóa quan hệ Mỹ - Trung Quốc./.
Phạm Thuận (tổng hợp)
