Cản trở… đón đầu
 |
Một số người ngăn cản việc thi công lắp đặt đường ống nước qua địa bàn xã An Thắng, huyện An Lão. Ảnh: Minh Tú |
Khoảng gần 9 giờ ngày 20-6, tại vị trí thi công đường ống nước D300 ven tỉnh lộ 360, đoạn thuộc xã An Thắng, huyện An Lão, hàng chục người kéo đến chặn đường và “bao vây” máy xúc đào rãnh đặt đường ống do Công ty CP Cấp nước Hải Phòng lắp đặt cấp nước cho nhân dân xã Tân Dân. Đơn vị thi công phải tạm dừng công việc. Trước đó, việc lắp đặt hơn 1000 m đường ống trên địa bàn thị trấn Trường Sơn cơ bản thuận lợi, nhưng khi đi qua địa bàn xã An Thắng để vào xã Tân Dân, đơn vị phải dừng thi công nhiều tháng qua. Tại hiện trường, những người cản trở thi công tự giới thiệu là các chủ nhà máy nước mini cung cấp nước cho xã An Thắng và Tân Dân, thuộc Hiệp hội cấp nước mini An Lão.
Tại trụ sở xã An Thắng, đại diện một số cơ sở cấp nước mini cho rằng, Công ty CP Cấp nước Hải Phòng vào “lãnh địa” của những đơn vị này mà chưa có sự thỏa thuận. Việc thi công của Công ty Cấp nước có thể làm ảnh hưởng đến hệ thống đường ống có sẵn, chồng chéo và ảnh hưởng đến quyền lợi của nhà máy nước mini. Công ty Cấp nước muốn thi công, phải có sự đánh giá lại tài sản của các nhà máy nước mini, cần thiết phải đền bù, hỗ trợ…Cho dù không cung cấp nước cho An Thắng, nhưng đại diện một số nhà máy nước tại An Lão cho rằng, việc họ cản trở ngay tại xã An Thắng là để bảo vệ “quyền lợi chung” cho các nhà máy nước mini. Một số ý kiến cho rằng, cần giữ thị phần cho những nhà máy nước mini để phát triển mạng lưới nay mai…
Ông Trần Bảo Toàn, Giám đốc Chi nhánh Cấp nước Hải Phòng 5 thuộc Công ty CP Cấp nước Hải Phòng cho biết, tình trạng trên xảy ra từ ngày 22-3-2017. Công ty nhiều lần phải dừng thi công, đề nghị chính quyền và lực lượng chức năng địa phương tháo gỡ. UBND huyện An Lão cũng tổ chức họp và có nhiều văn bản đề nghị công ty thi công trở lại nhưng mỗi lần Công ty cấp nước đưa người, phương tiện ra hiện trường đều bị ngăn cản ngày càng quyết liệt hơn. Gần đây xuất hiện tình trạng đối tượng “đầu xanh, đầu đỏ”, sử dụng xe máy và ô tô đậu thành hàng trên mặt bằng thi công. Đây chỉ là một trong số nhiều công trình cấp nước nông thôn do Công ty CP Cấp nước thực hiện đang bị làm “khó dễ” tại một số địa phương. Trước đó, tại Kiến Thụy, Vĩnh Bảo…việc cấp nước cho một số xã do công ty triển khai cũng gặp trở ngại từ các cơ sở cấp nước mini gây ra. Tuy nhiên, trước sự quyết liệt của nhân dân, công trình hoàn thành đúng tiến độ, chất lượng cấp nước bảo đảm tiêu chuẩn Việt Nam về nước ăn uống được nhân dân nhiệt tình ủng hộ.
Chất lượng nước của nhà máy nước mini chưa bảo đảm
Trên địa bàn xã Tân Dân (huyện An Lão) có 3 nhà máy nước mini cung cấp nước sạch cho nhân dân xã. Trong đó, hầu hết các nhà máy nước đều đưa vào sử dụng từ 10-12 năm nay. Tuy nhiên, những năm gần đây, chất lượng nước cấp từ những nhà máy nước này ở mức báo động, khiến cho nhân dân trong xã hết sức lo lắng và liên tục kiến nghị tại các kỳ tiếp xúc đại biểu HĐND.
Bà Lê Thị Toản, thôn Đại Hoàng 1 cho biết, gia đình bà sử dụng nước từ Nhà máy nước Đại Hoàng 1. Nước này không thể tắm, vì nước có váng màu vàng, thỉnh thoảng bốc mùi tanh, khi tắm có cảm giác ngứa. Cho dù mua nước của nhà máy, nhưng từ lâu nay, gia đình bà chủ yếu dùng nước mưa để ăn uống, tắm. Nước cấp về được gia đình bà đưa vào bể để lắng mới dám dùng để rửa rau, giặt rũ vì dưới đáy bể có lớp cặn bám dày. Sau đó, trước khi nấu ăn phải tráng lại bằng nước mưa, tương tự với quần áo cũng phải giũ nước mưa trước khi phơi. Bà Bùi Thị Nga và nhiều hộ dân tại thôn Đại Hoàng 2 đều phản ánh về tình trạng nước dùng không bảo đảm vệ sinh ảnh hưởng đến sức khỏe của người dân trong xã.
Ông Đinh Văn Căn, Phó chủ tịch UBND xã Tân Dân cho biết, ngay từ lúc đặt nhà máy nước Đại Hoàng 1 tại vị trí hiện nay, xã cũng chưa thấy ổn, do nguồn nước thô cung cấp cho nhà máy lấy từ kênh nội đồng. Chung quanh nguồn nước có nghĩa trang và san sát là cánh đồng với dư lượng lớn hóa chất, phân bón tưới cho cây trồng chảy vào kênh nội đồng. Tuy nhiên cũng không lựa chọn được vị trí tốt hơn. Ông Đinh Văn Căn cho rằng : “Có đầu tư nâng cấp thì nhà máy nước này cũng không bảo đảm chất lượng nước sinh hoạt, chưa nói gì đến nước ăn uống, nên cách cũng phải đóng cửa nhà máy”. Chủ tịch Ủy ban MTTQ xã Tân Dân cho biết thêm, 6 năm qua người dân trong xã kiến nghị về chất lượng nước, do nguồn nước thô cung cấp cho các nhà máy nước mini không bảo đảm vệ sinh. Xã yêu cầu các nhà máy nước khắc phục, nhưng chỉ 2 nhà máy khắc phục chất lượng nước cơ bản dùng được. Tại cuộc tiếp xúc cử tri sáng 20-6, cử tri xã tiếp tục chất vấn về việc bao giờ được sử dụng nước sạch từ Nhà máy nước Cầu Nguyệt (thuộc Công ty CP Cấp nước Hải Phòng) đóng trên địa bàn xã Thái Sơn, cùng huyện An Lão. Nước do Nhà máy nước cầu Nguyệt cung ứng đáp ứng tiêu chuẩn QCVN 01: 2009-BYT Bộ Y tế ( nước sạch ăn uống).
Ông Trần Văn Đọc, phụ trách nhà máy nước mini Đại Hoàng 1 cũng thừa nhận nước cấp của nhà máy không bảo đảm chất lượng, do đó việc đóng cửa là phù hợp, nhưng yêu cầu phải có đánh giá tài sản, để không thiệt thòi chi phí đầu tư.
Theo Sở Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, hiện toàn thành phố có 205 nhà máy nước sạch tập trung (nhà máy nước mini) cung cấp cho khu vực nông thôn được đầu tư xây dựng từ năm 1997 đến nay. Trong đó, 95 nhà máy có chất lượng nước đầu ra đạt quy chuẩn QC02: 2009/BYT (nước sinh hoạt); 9 nhà máy đạt quy chuẩn QC01 (nước ăn uống). Mục tiêu của thành phố đến năm 2020 đạt 100% số hộ dân được cung cấp nước sạch theo QC02, trong đó, 75% số hộ dân được cung cấp nước sạch đạt chất lượng QC01.
Nhu cầu cấp bách
Ông Nguyễn Văn Lựu, Giám đốc Trung tâm Y tế An Lão cho biết, toàn huyện chưa có nhà máy nước tập trung nào đạt quy chuẩn QC01; chỉ có 2 nhà máy đạt được 15/101 chỉ số của quy chuẩn QC01 là Nhà máy nước An Tiến và Nhà máy nước thị trấn An Lão. Như vậy, mục tiêu và nhu cầu của người dân ngoại thành nói chung và xã Tân Dân nói riêng rất cấp bách.
Trước những bức xúc của người dân trong xã về chất lượng nước gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe của người dân, ngày 25-8-2016, UBND xã Tân Dân, huyện An Lão có Công văn số 22/VB-UBND gửi Công ty CP Cấp nước Hải Phòng về việc xin cấp nước sạch phục vụ sinh hoạt cho nhân dân trong xã và cũng là để hoàn thành tiêu chí số 17 về xây dựng nông thôn mới tại địa phương. UBND huyện An Lão chấp thuận và chỉ định Công ty CP cấp nước Hải Phòng cung cấp nước sạch cho bà con từ Nhà máy nước Cầu Nguyệt. Theo đó, công ty tiến hành khảo sát nhu cầu thực tế sử dụng nước sạch, phát phiếu đăng ký sử dụng nước sạch đến từng hộ dân. Kết quả 1.601/1.944 hộ gia đình đăng ký sử dụng nước sạch của Công ty CP cấp nước Hải Phòng, chiếm 82,35% tổng số hộ trong xã Tân Dân. Ngày 27-9-2016, UBND xã Tân Dân ký kết thỏa thuận thực hiện dịch vụ cấp nước với đơn vị này. Theo thỏa thuận, đơn vị cấp nước sẽ thực hiện dịch vụ cấp nước sạch cho toàn bộ địa bàn xã Tân Dân. Dự kiến trong năm 2016-2017, công ty sẽ hoàn thành việc đầu tư lắp đặt mạng lưới đường ống phân phối, tiến hành thỏa thuận đấu nối và ký hợp đồng dịch vụ cấp nước trên cơ sở đề nghị của các hộ dân. Sau ký thỏa thuận, Công ty CP Cấp nước lập dự án đầu tư trình cơ quan có thẩm quyền thẩm định, phê chuẩn theo quy định của thành phố. Theo thiết kế, tuyến ống D300 cấp nước cho các hộ dân xã Tân Dân có tổng chiều dài 3.387 m nằm bên trái tỉnh lộ 360 đi qua địa bàn thị trấn Trường Sơn và xã An Thắng. Trong đó, đoạn thuộc thị trấn Trường Sơn dài gần 1.400 m; đoạn thuộc xã An Thắng dài 1.987 m. UBND huyện An Lão có văn bản xác nhận đăng ký kế hoạch bảo vệ môi trường. Công trình được Sở Giao thông-Vận tải cấp giấy phép. Tuy nhiên, đơn vị thi công mới hoàn thành đoạn đường ống thuộc địa phận thị trấn Trường Sơn, chuẩn bị thi công vào cửa ngõ xã An Thắng thì bị một số người ngăn cản và dừng thi công từ tháng 3 đến nay.
Cần thực hiện nghiêm chỉ đạo của UBND huyện
Trong thông báo số 156/TB-UBND, ngày 26-5-2017, Chủ tịch UBND huyện An Lão Nguyễn Văn Thông chỉ đạo: “Thống nhất chủ trương để Công ty CP Cấp nước Hải Phòng thực hiện cấp nước cho xã Tân Dân. Trong quá trình thực hiện, yêu cầu UBND xã Tân Dân chỉ đạo các nhà máy nước mini trên địa bàn hoạt động song song với công trình của Công ty CP Cấp nước Hải Phòng để phục vụ nhân dân…; UBND xã An Thắng phối hợp với Công ty CP Cấp nước Hải Phòng bảo đảm an ninh trật tự trong quá trình thi công đường ống cấp nước cho xã Tân Dân”.
Ông Trần Việt Cường, Phó tổng giám đốc Công ty CP cấp nước Hải Phòng cho biết thêm, công ty có nhiều văn bản báo cáo, đề nghị huyện, xã giúp đỡ tháo gỡ vướng mắc nhưng đều bất thành. Cụ thể, khi thi công trở lại vào ngày 6-6, sau gần 3 tháng tạm dừng, xuất hiện một số người đến cản trở, đe dọa, UBND xã An Thắng lại tiến hành lập biên bản yêu cầu tạm dừng thi công với lý do … “báo cáo xin ý kiến chỉ đạo của UBND huyện An Lão”. Mặc dù tại cuộc họp trước đó khoảng 10 ngày, Chủ tịch UBND huyện Nguyễn Văn Thông đã chỉ đạo rất cụ thể. Đồng thời, UBND huyện cũng có công văn trả lời đơn kiến nghị của 3 nhà máy nước mi-ni tại xã Tân Dân, khẳng định Công ty CP Cấp nước Hải Phòng thực hiện dự án cấp nước cho xã Tân Dân theo đúng trình tự thủ tục đầu tư theo luật định và yêu cầu các bên liên quan phải thực hiện nghiêm ý kiến chỉ đạo của Chủ tịch UBND huyện An Lão.
Không thể phủ nhận vai trò của nhà nước mini trong giai đoạn vừa qua đối với đời sống người dân nông thôn. Tuy nhiên, tại thời điểm hiện nay, cần có những đánh giá cụ thể chất lượng nước từng nhà máy, xem xét cụ thể những nhà máy có đủ điều kiện, khả năng đầu tư nâng cấp, đáp ứng yêu cầu cấp nước theo quy chuẩn. Kiên quyết đóng cửa những nhà máy không bảo đảm chất lượng, để bảo vệ môi trường, cải thiện đời sống nhân dân, theo hướng đặt lợi ích của người dân lên trên. Theo mục tiêu, nhiệm vụ đặt ra đối với chương trình nước sạch nông thôn thành phố Hải Phòng, đến năm 2020 phải đạt 100% số hộ dân được cung cấp nước sạch theo QC02. Trong đó, 75% số hộ dân được cung cấp nước sạch đạt chất lượng QC01. Thời gian chỉ còn khoảng 3 năm, vì vậy cần tạo điều kiện cho các đơn vị đủ điều kiện đầu tư chương trình nước sạch nông thôn.
Quốc Minh
