Phương Nam
Trong Bảo tàng Hải quân Việt Nam treo trang trọng bức ảnh “bắt sống” quả thủy lôi do giặc Mỹ thả xuống cửa Nam Triệu (Hải Phòng) năm 1972 trong cuộc chiến chống phong tỏa Cảng Hải Phòng lần thứ 2. Một trong những lực lượng tham gia phát hiện đầu tiên, rà tìm, mang thủy lôi về bờ an toàn là cán bộ chiến sĩ Đồn công an vũ trang Tràng Cát, nay là Đồn biên phòng Tràng Cát mà người đứng đầu là chính trị viên Nguyễn Hữu Đoài. Đây cũng là công việc nguy hiểm đến tính mạng nếu không may xảy ra rủi ro. Chính trị viên Nguyễn Hữu Đoài cùng 2 chiến sĩ Minh, Đạo của Đồn biên phòng Tràng Cát đã dũng cảm nhận nhiệm vụ này. Ai cũng sẵn sàng chấp nhận, ra đi có thể sẽ không bao giờ còn quay trở về. Bởi vậy, trước khi đội cảm tử lên đường đã diễn ra “lễ truy điệu sống”.
 |
| Bức ảnh lịch sử về "bắt sống" quả thủy lôi của Mỹ tại cửa Nam Triệu (Hải Phòng) năm 1972 của các lực lượng (ảnh chụp lại tại Bảo tàng Hải quân). |
Theo tài liệu của Bảo tàng Hải quân, ngày 13-5-1972, máy bay Mỹ thả thủy lôi xuống cửa Nam Triệu, sau khi kiểm tra tình hình, cấp trên quyết định lập tổ đi tìm thủy lôi Mỹ. 10 giờ ngày 14-5, đội cảm tử của đồn biên phòng Tràng Cát xuất phát từ bến Lương Xâm trong không khí cảm động với rất nhiều người ra tiễn, ai cũng lo lắng cho chuyến đi “lành ít, dữ nhiều”. Đường hành quân của Đội cảm tử do chính trị viên Nguyễn Hữa Đoài chỉ huy nhiều lần bị máy bay bay đến bắn phá, một số quả thủy lôi phát nổ. Thuyền ra đến khu vực đèn biển thì một quả thủy lôi nổ cách đó không xa, cột nước dội lên xô thuyền vào cột đèn làm vỡ một số chỗ ở mạn trái thuyền. Anh em trong đội phải xé áo bịt lỗ thủng và thay nhau tát nước giữ cho thuyền khỏi bị đắm để tiếp tục rà tìm. Hôm sau đội tìm kiếm tiếp tục công việc phân chia nhau từng khu vực và rà kéo bằng dây thừng dưới mép nước biển. Mỗi lần vấp phải vật cản, anh em lại lặn xuống xem xét, 7 tiếng đồng hồ kiên trì vật lộn với sóng nước, cuối cùng đội cũng đã tìm được quả thủy lôi đầu tiên. So sánh với tài liệu thì đó là thủy lôi MK 52, anh em trong đội đánh dấu vị trí dùng tre, nứa, thân câu chuối đưa thủy lôi vào bờ an toàn trong niềm vui của nhiều người, vui nhất là đội cảm tử trở về đầy đủ. Chiến công này của Đồn biên phòng Tràng Cát được Thành ủy Hải Phòng, Bộ Tư lệnh Hải quân, Bộ Giao thông Vận tải... khen ngợi. Khi đầu nổ của quả thủy lôi được tháo ra an toàn, cán bộ kỹ thuật hải quân, Viện kỹ thuật quân sự, Trường Đại học Bách khoa, Bộ Tư lệnh công binh… tập trung phối hợp, nghiên cứu, nhanh chóng xác định nguyên lý nổ và chế tạo thiết bị rà phá. Sau quả thủy lôi đầu tiên bị “bắt sống”, Đồn biên phòng Tràng Cát tiếp tục rà tìm, bắt thêm được 2 quả và phá nổ 11 quả khác. Cũng trong năm 1972, Đồn biên phòng Tràng Cát còn lập nhiều chiến công bắn rơi máy bay A6 của giặc Mỹ, dập lửa cứu hàng quốc phòng… Năm 1973, Đồn được phong tặng danh hiệu Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân. Chính trị viên Nguyễn Hữu Đoài, người trực tiếp chỉ huy và “bắt sống” thủy lôi năm xưa mất năm 2006, thọ 76 tuổi, là đảng viên 56 năm tuổi đảng. Ngày 18-2-2017 ông vinh dự được Đảng, Nhà nước truy tặng danh hiệu “Anh hùng lực lượng vũ trang nhân dân”.
Tiếp bước truyền thống của người cha, con trai ông thượng tá Nguyễn Quốc Toản, hiện là Phó tham mưu trưởng Bộ chỉ huy Bộ đội Biên phòng Hải Phòng là người dám làm, dám chịu trách nhiệm, hết lòng vì công việc chung, có nhiều thành tích, đóng góp vào sự phát triển của lực lượng bộ đội Biên phòng thành phố. Sơ kết 3 năm thực hiện cuộc vận động “Phát huy truyền thống, cống hiến tài năng, xứng danh Bộ đội Cụ Hồ”, thượng tá Nguyễn Quốc Toản được Bộ Tư lệnh Bộ đội Biên phòng tặng Bằng khen.
