Trong công cuộc đổi mới, phát triển đất nước, vai trò, vị trí của người cao tuổi (NCT) ngày càng được khẳng định.
Chăm sóc, bảo vệ, bồi dưỡng và phát huy nguồn lực NCT là một chính sách lớn, nhất quán của Đảng, Nhà nước ta, là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị, là nghĩa vụ của mỗi gia đình, cộng đồng và toàn xã hội.
Trong cuộc sống, NCT thường trở lại giai đoạn phải lệ thuộc vào gia đình như đã lệ thuộc vào cha mẹ trong tuổi ấu thơ. Đó là vì khi tới tuổi cao, khả năng làm việc của họ giảm bớt, lại có thể nảy sinh ra một số "bệnh tuổi già". Người Việt Nam có truyền thống hiếu thảo đối với ông bà, cha mẹ. Các con, các cháu cũng đều xem mình có bổn phận đền đáp công ơn sinh thành, dưỡng dục đối với ông bà, cha mẹ. Do truyền thống tốt đẹp đó mà gia đình trở thành đơn vị gốc của xã hội. Đơn vị đó tồn tại qua nhiều sự biến động kinh tế, chính trị của xã hội. NCT có một chỗ dựa trong đơn vị gốc này. Những người thiếu may mắn, không con cái thì vẫn có thể nhờ vả vào họ hàng, bà con nội ngoại. Cũng chính có truyền thống tốt đẹp của dân tộc mà cuộc sống chung giữa NCT trong một gia đình thường hài hòa, ổn định. Đối với NCT, môi trường thích hợp nhất vẫn là gia đình, trong đó các cụ sống thoải mái giữa đông đảo con cháu. Tâm lý chung là thường chọn ở với con trai vì còn nặng quan niệm “Dâu là con, rể là khách”. Sống dưới mái ấm đại gia đình, NCT hưởng được sự chăm sóc cả vật chất lẫn tinh thần. Yếu tố tinh thần lại có ảnh hưởng rất lớn tới sức khỏe của các cụ. Cho nên, truyền thống phụng dưỡng cha mẹ không những tốt đẹp về phương diện văn hóa mà còn tốt về mặt kinh tế, nhờ giảm thiểu tốn kém về các dịch vụ y tế dành cho NCT. Trong mỗi gia đình Việt Nam vẫn còn giữ được nền nếp cổ truyền. Các cụ được con cháu trọng nể, là những nhân vật tiêu biểu cho trật tự và tình đoàn kết của các thành phần trong gia đình. Tuy nhiên, thế hệ trẻ ngày nay được hưởng sự giáo dục và lối tư duy hành động tự lập. Họ xem NCT là thuộc thế hệ đã qua, không phù hợp với lý tưởng tự do của họ. Cho nên, nếu NCT không cởi mở mà quá khắt khe theo lối sống cổ truyền thì có thể sẽ mất đi mối quan hệ tình cảm với giới trẻ.
Do đó, NCT nên thích nghi với hoàn cảnh mới, với sự hội nhập vào xã hội mới, tìm hiểu tâm tư, ước mơ, lối suy nghĩ của lớp trẻ, sẵn sàng chấp nhận những khác biệt, đặt trọng tâm vào tình thương. Có thế các cụ mới hòa đồng được với sự đổi đời do hoàn cảnh xã hội tạo nên. Mà có hòa đồng, thích nghi thì các cụ mới bảo vệ được sức khỏe tinh thần, nắm được bí quyết của tiến trình an hưởng tuổi vàng của mình.
VÕ HOÀNG NAM (Khánh Hòa)
