(HPĐT)- Trong những năm của thập niên đầu thế kỷ 21, họa sĩ Vũ Giáng Hương ngoài 70 tuổi, vẫn đảm nhiệm cương vị Phó chủ tịch rồi Chủ tịch Ủy ban toàn quốc Liên hiệp các Hội Văn học nghệ thuật Việt Nam. Trong khuôn viên số nhà gắn với nhiều ký ức lịch sử 51 phố Trần Hưng Đạo - Hà Nội thời điểm ấy, thường thấy họa sĩ Vũ Giáng Hương tất bật đi lại, lo toan công việc, làm tâm điểm cho sự đoàn kết của giới văn nghệ sĩ nước nhà…
Tác phẩm “Tổ thông tin Trường Sơn” của họa sĩ Vũ Giáng Hương.
Hơn 10 năm sau ngày rời cõi tạm, nỗi nhớ họa sĩ Vũ Giáng Hương vẫn giữ nguyên trong tâm trí nhiều người (bà mất năm 2011). Lúc nhỏ thay cha mẹ trông coi chăm sóc các em, trưởng thành vừa hoạt động nghệ thuật vừa gánh vác gia đình thay chồng thường xuyên công tác ở chiến trường, Vũ Giáng Hương là hiện thân của người phụ nữ Việt Nam tảo tần, trách nhiệm, biết chăm chút, hy sinh.
Là con gái đầu lòng của nhà văn hóa Vũ Ngọc Phan và nữ sĩ Hằng Phương, Vũ Giáng Hương được thụ hưởng một môi trường giáo dục nghiêm ngắn, bài bản, trọng sách vở, chữ nghĩa… Bên cạnh những người em là các nhà khoa học danh tiếng, có nhiều đóng góp hữu ích như: nhà khoa học quân sự, liệt sĩ Vũ Hoài Tuân, GS.VS Vũ Tuyên Hoàng, GS.TS.NGƯT Vũ Triệu Mân…, Vũ Giáng Hương lại bộc lộ năng khiếu hội họa. Sớm được làm quen, tiếp xúc với các danh họa Tô Ngọc Vân, Trần Văn Cẩn…, được khơi gợi tình yêu nghệ thuật, như một phản ứng tự nhiên, ái nữ của gia tộc họ Vũ chọn hội họa làm một phần trong lẽ sống của mình…
Nhẹ nhàng, giàu tình cảm, hội họa của Vũ Giáng Hương cũng y như bản thân bà, luôn toát lên tình yêu cuộc sống, tình yêu con người. Vẽ với bà là chuyện thường tình, một nguồn dinh dưỡng để đắp bồi sức lực cả tinh thần lẫn thể chất. Không tìm kiếm những sự cách tân, không sa đà vào các ẩn dụ bí hiểm, tranh Vũ Giáng Hương dù chất liệu nào: lụa hay khắc gỗ cũng đều chân thành, da diết và tinh tế, điển hình như bức tranh lụa “Tổ thông tin Trường Sơn” sáng tác năm 1971. Nghệ thuật Vũ Giáng Hương dễ được công chúng tiếp nhận, chia sẻ và đồng cảm. Là phụ nữ, bà chẳng nề gian khổ, đi nhiều, hoạt động nhiều và chính trải nghiệm thực tế đó làm nên nguồn cảm hứng để bà có thể vẽ mọi lúc mọi nơi, ngay khi tuổi đã cao sức đã yếu…
Nhiều năm tham gia quản lý, giảng dạy tại Đại học Mỹ thuật Việt Nam, họa sĩ Vũ Giáng Hương ảnh hưởng sâu sắc tới nhiều thế hệ sinh viên, mà một phần trong đó sau này đều là các tên tuổi họa sĩ sáng giá. Những câu chuyện về ân tình, sự quan tâm của bà với sinh viên còn lan truyền tới tận ngày nay. Được đồng nghiệp yêu mến, trọng thị, họa sĩ Vũ Giáng Hương đã đi qua một cuộc đời trọn vẹn, xứng đáng với những tôn vinh: là “bảo mẫu” của giới văn nghệ sĩ, là “người chị cả” của giới mỹ thuật Việt Nam, dù cuộc sống riêng tư của bà từng phải chịu đựng không ít mất mát, đớn đau…/.
Ngô Hương Sen
