Người dân khổ sở vì sống chung với rác

Bãi rác thôn Trà Phương (xã Thụy Hương) gần khu dân cư, làm ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân.

Phát ốm vì ô nhiễm không khí

Bãi rác thải sinh hoạt của thôn Trà Phương (xã Thụy Hương) được quy hoạch ở cánh đồng của thôn. Tuy chỉ có diện tích khoảng 100 m2, nhưng đây là nơi chứa rác thải của cả thôn, thậm chí của cả những đơn vị… đổ trộm. Do chỉ khoanh khu vực và đổ rác vào, chỉ xử lý tạm, nên rác  bốc mùi hôi thối, đầy ruồi bọ, côn trùng. Mặc dù bãi rác được xây dựng vách tường ngăn, nhưng nước thải vẫn rỉ qua, ngấm xuống đất, chảy vào tuyến kênh thủy nông bên cạnh khiến nước  kênh vốn dùng để sản xuất nông nghiệp nay bị ô nhiễm nặng. Ông Nguyễn Văn Tiến, người dân trong thôn cho biết, bãi rác này có từ lâu, nhưng xử lý kém, gây ô nhiễm hệ thống thủy lợi chung quanh, một số diện tích ruộng liền kề bãi rác không thể canh tác, người dân phải bỏ ruộng hoang…

Theo nhiều người dân ở Trà Phương, trong quá trình xây dựng nông thôn mới, đường làng, ngõ xóm được làm lại sạch sẽ, có thu gom rác thải ở khu dân cư, nhưng vì bãi rác quá gần nên ô nhiễm không khí rất nặng. Điều đáng nói là bãi rác có diện tích quá nhỏ, ngày bình thường rác đã đầy, thỉnh thoảng vào buổi tối còn xuất hiện những chiếc xe tải chở theo rác thải của một số doanh nghiệp giày da, may mặc cũng được đổ tại đây. Có lần nhiều rác quá, người dân tổ chức đốt, song chất thải từ da giày, may mặc cháy tạo mùi khét lẹt. Hôm nào đốt rác có gió đông, khói từ bãi rác bay mù mịt vào thôn khiến gần 200 hộ dân ở đây như nín thở. Vì ô nhiễm, người già và trẻ nhỏ ở thôn thường xuyên bị viêm họng.

Không chỉ thôn Trà Phương, các bãi rác nằm gần khu dân cư là tình trạng chung ở xã Thụy Hương. Chủ tịch UBND xã Thụy Hương Vũ Duy Quận cho biết, hiện nay, xã có 4 thôn với hơn 1.400 hộ dân, hơn 5000 nhân khẩu, cả 4 thôn đều có bãi rác tạm. Địa bàn xã có nhiều nhà hàng, cơ sở kinh doanh ăn uống nên lượng rác khá lớn. Lượng rác thải ra ngày một nhiều nhưng không được vận chuyển, nên xảy ra tình trạng đốt rác, khiến khói bay vào trong khu dân cư. Khi phát hiện, địa phương cử lực lượng xuống dập tắt, tránh để ảnh hưởng đến sinh hoạt của người dân. Riêng bãi rác thôn Quế Lâm nằm xa khu dân cư, thì lại sát tuyến đường 363, nên xuất hiện tình trạng người dân, doanh nghiệp mang rác từ nơi khác đến đổ. Hơn 1 năm qua, xã lắp đặt hàng rào để hạn chế người từ nơi khác đến đây đổ rác, nhưng không hiệu quả. Để bảo đảm thu gom rác toàn xã, địa phương tham mưu với huyện, rà soát danh mục các công trình năm 2020, trong đó có xây dựng 1 công trình nâng cấp, mở rộng bãi rác Quế Lâm, tuy nhiên người dân thôn Quế Lâm không đồng thuận với chủ trương mở rộng bãi rác, nên xã chưa thể đóng các bãi rác của các thôn còn lại. Cả 4 thôn hiện có 4 bãi rác tồn tại.

Xử lý tạm thời, vận động nhân dân phân loại rác thải

Cũng theo Chủ tịch UBND xã Thụy Hương Vũ Duy Quận, để hạn chế ô nhiễm, từ nguồn kinh phí gần 100 triệu đồng được bố trí cho công tác vệ sinh môi trường hằng năm, xã tổ chức phun thuốc, thuê máy múc rác, san gạt, lấp cát để xử lý môi trường…

Tuy nhiên, do chưa đạt kỹ thuật cao nên không thể khắc phục được triệt để tình trạng ô nhiễm. Chính vì vậy, việc ô nhiễm ở các bãi rác trong xã gây ảnh hưởng đến sức khỏe, đời sống của người dân. Hơn nữa, tuy bãi rác có rào chắn, nhưng do lực lượng của xã mỏng, nên tình trạng người dân, doanh nghiệp lén lút đổ rác trộm vẫn còn, nguy hiểm nhất là rác thải công nghiệp. Vị trí của các bãi rác hiện khá gần các khu dân cư, mong muốn của người dân là chuyển bãi rác ra các khu vực xa hơn, nhưng xã chưa thể bố trí được địa điểm. Hoặc nếu có địa điểm thì cũng khó khăn về giao thông. Phương án tốt nhất là mở rộng bãi rác tại thôn Quế Lâm và thực hiện các biện pháp xử lý trong cùng một khu vực sẽ dễ hơn làm dàn trải ở nhiều bãi rác. Song hiện chưa thực hiện được phương án này.

Trước mắt, cùng với việc xử lý tạm thời, xã Thụy Hương đang tổ chức vận động nhân dân tổ chức phân loại rác thải từ mỗi gia đình để tính toán khu vực tập kết, xử lý trong các bãi rác tập trung. Bước đầu tạm thời lấp cát, phun chế phẩm khử mùi và xử lý bằng vôi bột để từng bước loại bỏ các loại côn trùng, sinh vật có hại sinh sống trong các bãi rác. Đồng thời, từng bước quây các khu vực đổ rác của người dân để không ảnh hưởng đến canh tác nông nghiệp chung quanh. Xã giao các đơn vị chức năng, bên cạnh việc tổ chức tuyên truyền, vận động nhân dân trong các thôn, tăng cường kiểm tra, xử lý tình trạng đổ trộm rác thải, nhất là rác thải công nghiệp.

Theo lãnh đạo Phòng Tài nguyên-Môi trường huyện Kiến Thụy, không chỉ tại xã Thụy Hương, tình trạng rác thải gây ô nhiễm đang xuất hiện tại một số xã, thị trấn trong huyện. Huyện yêu cầu các địa phương này tập trung xử lý rác thải tại các bãi rác tạm theo đúng hướng dẫn của Sở Tài nguyên- Môi trường. Đối với các bãi rác tạm đang hoạt động phải được  đắp bờ quây, chia ô, đắp đường thao tác; xử lý đối với phần rác cũ đã có tại bãi bằng cách dùng máy san gạt, lèn chặt, phun chế phẩm khử mùi, khử trùng lên toàn bộ diện tích bề mặt rắc vôi bột lên bề mặt, phủ cát… Tại các khu dân cư, cần tổ chức phân loại rác trước khi vận chuyển ra các bãi rác. Huyện đang phối hợp xây dựng quy trình hướng dẫn thực hiện xử lý rác thải, đánh giá thực trạng của từng bãi rác thải để hướng dẫn thực hiện theo quy trình chuẩn, thực hiện mục tiêu bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe của người dân./.