Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Chính (ngồi ngoài cùng bên phải) tham gia biểu diễn chầu văn.
Cả cuộc đời Nguyễn Văn Chính dành hầu hết cho hoạt động văn hoá nghệ thuật. Thời kỳ chiến tranh, ông là diễn viên, tham gia biểu diễn phục vụ các đơn vị bộ đội, phục vụ nhân dân trên chiến hào chống Mỹ, động viên bộ đội bắn rơi nhiều máy bay Mỹ, động viên nông dân ra sức thi đua, lập thành tích “thóc không thiếu một cân, quân không thiếu một người”, góp phần cùng cả nước đánh thắng quân xâm lược. Khi hòa bình thống nhất đất nước, bằng khả năng đàn hát, ông cùng văn nghệ sĩ Hải Phòng thành lập các ban nhạc dân tộc đi biểu diễn phục vụ nhân dân trong và ngoài thành phố. Cung đàn, tiếng hát của ông nhiều năm qua vang lên trên các sân khấu lớn ca nhạc phục vụ đời sống tinh thần nhân dân.
Là hội viên Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng, ông có nhiều đóng góp vào sự nghiệp bảo tồn gìn giữ, truyền dạy, quảng bá các giá trị nghệ thuật đàn và hát chầu văn, loại hình nghệ thuật được UNESCO vinh danh là Di sản văn hoá phi vật thể của nhân loại.
Thành công tiêu biểu của ông là sưu tầm, biên soạn cuốn sách “Những làn điệu hát chầu văn thông dụng và các bản văn hầu bóng” do Nhà xuất bản Khoa học xã hội xuất bản với hàng nghìn bản phục vụ ban đọc và cuốn sách “Âm nhạc dân gian” do Nhà xuất bản Hải Phòng xuất bản phục vụ học viên học đàn và hát chầu văn. Khi tuổi cao, ông vẫn tâm huyết đưa chầu văn đến gần công chúng bằng việc mở các lớp học đàn hát chầu văn, thu hút hàng trăm lượt học viên các tỉnh phía Bắc. Học trò của ông nay hành nghề đàn hát chầu văn, có người thay ông đi giảng dạy nhạc cụ dân tộc như đàn nguyệt, đàn thập lục, bộ gõ. Các học viên theo học, ông đều tận tình giảng dạy, theo dõi năng khiếu của từng người để định hướng họ theo môn học phù hợp. Những học viên khó khăn, ông không thu học phí và hỗ trợ nơi ăn ở. Thành phố và các tỉnh bạn khi tổ chức các cuộc liên hoan diễn xướng chầu văn mời ông tham gia ban tổ chức, ban giám khảo, ông đều nhiệt tình phục vụ và tham gia tài trợ tài chính các cuộc liên hoan. Tình yêu nghệ thuật, tài năng của ông khiến đồng nghiệp và công chúng mến mộ. Với thành tích rất đáng tự hào đó, ông được các cấp, các ngành tặng thưởng nhiều bằng khen, giấy khen, kỷ niệm chương, vì sự nghiệp văn học nghệ thuật. Đặc biệt, năm 2016, ông được Nhà nước phong tặng danh hiệu “Nghệ nhân ưu tú”.
Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng mất đi một đại thụ, nhân chứng sống, nghệ sĩ say mê sưu tầm, nghiên cứu, quảng bá các giá trị nghệ thuật truyền thống, nhưng bạn hữu và công chúng yêu nghệ thuật nhớ mãi về ông - nghệ nhân ưu tú Nguyễn Văn Chính bằng những tình cảm thiết tha nhất.
Bài: Anh Đức - Ảnh: Trịnh Thường
