Người đưa “làn gió mát” về đồng đất Thắng Thủy

Chị Cao Thị Hằng, Giám đốc HTX Thắng Thủy, người đưa “làn gió mát” về đồng đất quê hương.

1. Về Thắng Thủy những ngày này, dạo bước trên tuyến đê quốc gia trong gió xuân muộn mát dịu, khách phương xa ấn tượng với những vạt cúc dược liệu xanh mướt, trải dài tại khu vực bãi bồi ven sông Luộc. Bên những luống cúc đều tăm tắp, nhấp nhô bóng người xới đất, làm cỏ cùng tiếng cười nói rổn rang. Bày tỏ niềm vui về vụ hoa cúc bội thu vừa qua, mọi người chia sẻ kế hoạch, dự định dùng số tiền thu được từ vụ cúc tới sửa sang nhà cửa, mua sắm đồ đạc mới…

Theo sự chỉ dẫn của người dân, chúng tôi tìm về trụ sở HTX Thắng Thủy gặp chị Cao Thị Hằng, Giám đốc HTX, người được nhắc đến nhiều nhất trong câu chuyện về hoa cúc nói riêng, về những đổi thay trên đồng đất Thắng Thủy những năm gần đây nói chung. Bên ấm trà hoa cúc ấm nóng thơm lừng, chúng tôi lắng nghe những chia sẻ, tâm sự của chị Hằng về cuộc sống, về bao nỗi khó khăn, vất vả đưa “làn gió mát” về đồng đất quê hương, giúp nhiều người dân nơi đây thoát nghèo, vươn lên làm giàu.

2. Sinh ra và lớn lên trên quê hương Thắng Thủy, năm 2005, sau khi tốt nghiệp THPT, chị Hằng chọn thi vào Khoa Kế toán Trường cao đẳng cộng đồng Hải Phòng. Ra trường năm 2008, như bao bạn bè khác, chị chọn bám trụ tại thành phố, làm việc cho một số công ty. Chị Hằng kể lại, năm 2009, trong một lần về thăm quê, khi đi ngang qua khu vực trồng màu ven sông Luộc, thấy mọi người chăm chỉ làm đất chuẩn bị cho vụ rau màu mới, trong lòng chị dấy lên câu hỏi: Tại sao đồng đất quê hương màu mỡ, người dân ai cũng chăm chỉ, vất vả “một nắng, hai sương”, thế nhưng vẫn không thoát khỏi cái nghèo?

Suốt cả tháng sau đó, câu hỏi ấy luôn đau đáu. Rồi một hôm, mọi người “mắt tròn, mắt dẹt” khi thấy chị Hằng viết đơn xin nghỉ việc tại công ty. Bạn bè nhiều người khuyên chị nên xem xét, nghĩ kỹ. Bỏ ngoài tai những lời xì xào, bàn tán của mọi người chung quanh, khuyên can của bạn bè, chị Hằng trở lại quê hương.

3. Chị Hằng kể lại, thời gian đầu khi về nhà, chị phụ giúp bố mẹ canh tác hơn 1 mẫu ruộng ở 2 cánh đồng Đông Lôi 2 và Hà Phương 2. Ruộng trong đê cấy lúa, ruộng đất bãi ngoài đê trồng rau màu. Nắng gió và công việc đồng áng vất vả khiến làn da trắng trẻo của cô gái quanh năm quen việc học hành dần sạm đi, duy chỉ có đôi mắt sáng và nụ cười thân thiện không thay đổi. Được bố mẹ động viên, tháng 10-2013, chị Hằng quyết định vào làm kế toán trưởng tại HTX Thắng Thủy. Tháng 3-2017, khi HTX Thắng Thủy chuyển đổi mô hình hoạt động theo Luật HTX mới, chị Hằng được tín nhiệm bầu giữ chức vụ giám đốc HTX. Đến nay, qua bàn tay lèo lái của chị Hằng, HTX Thắng Thủy trở thành một trong những HTX hoạt động hiệu quả nhất trên địa bàn huyện Vĩnh Bảo nói riêng, thành phố Hải Phòng nói chung.

4. Bấy lâu nay, không chỉ HTX Thắng Thủy, mà nhiều HTX vẫn chủ yếu chỉ kinh doanh dịch vụ nông nghiệp, như: bán phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, giống cây trồng, vật nuôi… theo nhu cầu của nông dân, ít quan tâm đến nghiên cứu, phân tích thị trường, để lựa chọn cây trồng, vật nuôi phù hợp nhất tìm đầu ra ổn định cho nông sản, dẫn tới tình trạng “được giá, mất mùa, được mùa, mất giá”, hiệu quả kinh tế trên một đơn vị canh tác thấp. Trước thực trạng này, ngay sau khi được bầu giữ chức giám đốc HTX, chị Hằng tổ chức họp Ban giám đốc mở rộng, bàn phương án kinh doanh hiệu quả cao, tìm đầu ra cho nông sản sẵn có, phát triển các loại nông sản mới có giá trị kinh tế cao, phù hợp thổ nhưỡng, khí hậu địa phương. Các thành viên ban giám đốc cũng như các thành viên HTX có năng lực, chuyên môn, nhiệt huyết được phân công công việc, lĩnh vực cụ thể.

Trước thực tế nông dân địa phương chủ yếu mua giống khoai tây của thương lái không rõ nguồn gốc, không bảo đảm chất lượng, năm 2017, chị Hằng cho phát triển hệ thống kho đông lạnh trữ khoai tây giống với sức chứa hơn 35 tấn. Từ đó đến nay, HTX Thắng Thủy bảo đảm nguồn giống khoai tây chất lượng cao cho các thành viên trong HTX và nông dân các vùng lân cận. Đây cũng là dịch vụ đem lại khoản thu ổn định cho HTX với doanh thu hơn 100 triệu đồng/năm, lợi nhuận hơn 60 triệu đồng/năm.

Nhận thấy liên kết từ sản xuất đến tiêu thụ sản phẩm theo chuỗi giá trị là một trong những yếu tố quan trọng giúp sản xuất nông nghiệp bảo đảm tính bền vững, chị Hằng phân công các thành viên HTX tổ chức thu mua nông sản tại ruộng rồi bán tại chợ đầu mối. Khi có trong tay vốn, chị mạnh dạn làm việc, ký hợp đồng bao tiêu sản phẩm với các công ty xuất khẩu nông sản, thực phẩm, như: Công ty TNHH thực phẩm xanh Kỳ Duyên Việt Nam, Công ty CP nông sản Tiến Vua, Công ty TNHH MTV Hưng Việt, HTX Tiến Triển, HD Farm…, đưa nhiều loại nông sản, như: bí, bắp cải, ớt, khoai tây… của bà con nông dân Thắng Thủy vươn ra thị trường quốc tế, trong đó có những thị trường rất khó tính như: Nhật Bản, Hàn Quốc… Nhờ có đầu ra ổn định với mức giá cao, sản xuất nông nghiệp ở Thắng Thủy có nhiều thay đổi. Trong đó, rõ nhất là từ sản xuất manh mún nhỏ lẻ, tự phát, phương thức canh tác chủ yếu thủ công, đến giờ, hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung áp dụng cơ giới hóa.

5. Một trong những việc làm thành công nhất của vị nữ giám đốc HTX thế hệ 8X trong thời gian qua là tổ chức phủ xanh khu vực đất bãi bồi rộng hơn 10 ha ven sông Luộc bằng những vạt hoa cúc dược liệu, đưa loại cây trồng mới này trở thành cây trồng chủ lực, đem lại nhiều hy vọng giúp người dân vươn lên làm giàu chính đáng trên đồng đất quê hương. Chị Hằng kể, năm 2016, một số người dân Thắng Thủy mạnh dạn đưa giống cúc dược liệu từ Hưng Yên về trồng. Hợp với thổ nhưỡng và khí hậu, cây phát triển rất tốt. Thế nhưng, việc bảo quản cũng như đầu ra cho sản phẩm “có vấn đề”. Trong đó, lo ngại nhất là người dân dùng diêm sinh (lưu huỳnh) sấy hoa khô. Theo các nhà khoa học, dùng cách này chi phí thấp nhưng sản phẩm độc hại cho người dùng. Tiếp đến, trồng hoa cúc cũng không thoát khỏi cảnh “được mùa, mất giá, được giá, mất mùa”. Có thời điểm thương lái ép giá xuống dưới 5 nghìn đồng/kg hoa tươi, khiến 1 sào hoa cúc không mua nổi 2 tạ thóc.

Thấy nhiều người toan chặt bỏ hoa cúc quay lại cấy lúa, trồng rau như trước, chị Hằng cũng như các thành viên trong ban giám đốc HTX cùng họp bàn tìm cách “giải cứu”. Tháng 10- 2019, chị Hằng đi xe máy chở theo 10 kg hoa cúc tươi đến sấy nhờ theo công nghệ sấy lạnh tại một đơn vị thuộc Sở Khoa học - Công nghệ thành phố. Qua 2 mẻ sấy, 10 kg cúc tươi cho ra 2 kg cúc khô. Thấy sản phẩm giữ được màu sắc, hương thơm, không độc hại, hiệu quả hơn cả sấy bằng diêm sinh, nhận mẻ hoa cúc khô với đôi tay run run, chị Hằng nghẹn ngào không nói lên lời. “Đến bây giờ tôi vẫn không quên được cảm giác ấy. Tôi chỉ muốn nhảy lên và hét to: “Ơ-rê-ka” (tìm ra rồi!)”, chị Hằng chia sẻ.

Công nghệ sấy lạnh là chìa khóa then chốt giải bài toán đầu ra cho hoa cúc dược liệu ở Thắng Thủy. Đến nay, diện tích trồng hoa từ vài sào năm 2016 được mở rộng lên hơn 10 ha. Vụ hoa cúc năm 2020, thương lái thu mua 15 nghìn đồng/kg, HTX Thắng Thủy thu mua hơn 25 nghìn đồng/kg. Mỗi sào hoa cúc đem lại cho nông dân thu nhập hơn 10 triệu đồng/vụ, gấp cả chục lần so với cấy lúa. Tuy nhiên, chị Hằng cũng như các thành viên HTX Thắng Thủy chưa có niềm vui trọn vẹn, bởi họ vẫn phải thuê xe ô tô tải chở hoa cúc tươi sấy dịch vụ tại tỉnh Hưng Yên. Chị Hằng cho biết: “HTX Thắng Thủy đề xuất huyện Vĩnh Bảo, Sở Khoa học - Công nghệ thành phố giúp đỡ xây dựng lò sấy lạnh với công suất 1-2 tấn/mẻ. Nếu có lò sấy lạnh, không chỉ mở rộng diện tích hoa cúc, Thắng Thủy còn có thể trồng thử nghiệm nhiều loại cây dược liệu đem lại hiệu quả kinh tế cao như cà gai leo... Khi đó, không chỉ hơn 100 hộ trồng hoa cúc như hiện nay, mà hàng nghìn hộ khác có cơ hội làm giàu trên đồng đất quê hương”.

Ngoài cửa sổ phòng khách HTX trông ra cánh đồng rau bạt ngàn bỗng xuất hiện những cánh én chao lượn. Mùa xuân của tự nhiên sắp qua, nhưng những mùa xuân- “mùa vàng” trên đồng đất Thắng Thủy sẽ đến. Liên tiếp đến. Nhìn vào đôi mắt sáng, thông minh, quyết đoán của vị nữ giám đốc HTX cùng nụ cười thân thiện, chúng tôi tin vậy!

Với nhiều thành tích xuất sắc, năm 2019, HTX Thắng Thủy được Bộ trưởng Bộ Nông nghiệp - Phát triển nông thôn, Liên minh HTX Việt Nam tặng bằng khen. Cá nhân chị Cao Thị Hằng, từ năm 2017 đến nay nhiều lần được tặng bằng khen của Chủ tịch UBND thành phố, giấy khen của Chủ tịch UBND huyện Vĩnh Bảo. Đồng chí Vũ Xuân Quang, Phó chủ tịch Thường trực UBND huyện Vĩnh Bảo đánh giá: “Sự năng động, nhiệt huyết, sáng tạo, trách nhiệm với công việc của đồng chí Cao Thị Hằng góp phần đem lại nhiều đổi thay theo chiều hướng tích cực cho sản xuất nông nghiệp, nâng cao đời sống của bà con xã Thắng Thủy, là tấm gương sáng để mọi người noi theo…”