Họa sĩ Nguyễn Thế Đính dành tâm huyết cả đời sáng tác về đề tài chiến tranh cách mạng.
Họa sĩ, nhiếp ảnh gia Nguyễn Thế Đính sinh ra, lớn lên ở phường Đông Khê (quận Ngô Quyền). Năm 18 tuổi, ông được tuyển chọn vào học nghề tại Ban Mỹ công, kỹ xảo của Xưởng phim Trung ương. Năm 23 tuổi, ông tham gia nghĩa vụ quân sự. 12 năm trong quân đội, ông tham gia chiến đấu ở chiến trường B, quân khu Trị Thiên- Huế, từng tham gia 3 chiến dịch vô cùng ác liệt, gồm: Khe Sanh, đường 9 - Nam Lào và Quảng Trị. Hàng trăm bức tranh ký họa ra đời từ đó, ghi lại giai đoạn chiến đấu khốc liệt, những năm tháng hào hùng của dân tộc, với các bức tranh tiêu biểu như: “Tiền tuyến gọi”, “Mở đường trên cổng trời”, “Chốt kiên cường”, “Tuổi trẻ Trường Sơn”. Sau này, Hội Liên hiệp văn học nghệ thuật Việt Nam chọn bức tranh “Đường lên cổng trời” vào tuyển tập Triển lãm mỹ thuật toàn quốc – Đề tài lực lượng vũ trang chiến tranh cách mạng 2009-2014.
Chiến tranh đi qua, nhưng những ký ức lịch sử hào hùng vẫn hiện hữu trong các bức tranh của họa sĩ Thế Đính. Có lẽ vậy mà ở Hải Phòng, hiếm có họa sĩ nào vẽ nhiều tranh về đề tài chiến tranh như ông. Còn nhớ, năm 2015, tại Triển lãm mỹ thuật Hải Phòng, bức tranh “Người trồng cây” của họa sĩ Thế Đính đoạt giải nhì. Bức tranh khắc họa hình ảnh người mẹ Việt Nam có chồng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Pháp và người con trai duy nhất cũng hy sinh trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. Tác phẩm không chỉ khiến người xem xúc động, trào nước mắt, mà còn là lời tri ân những hy sinh của các thế hệ cha anh, của những người mẹ Việt Nam anh hùng vì độc lập, tự do của dân tộc. Để rồi người xem trân quý cuộc sống hôm nay và có trách nhiệm giữ gìn nền tự do, độc lập của dân tộc, chung tay xây dựng và phát triển thành phố, đất nước giàu đẹp, xứng đáng với hy sinh của cha ông.
Không chỉ để lại dấu ấn trong hội họa, họa sĩ Thế Đính còn được công chúng yêu nghệ thuật nhiếp ảnh biết đến với những tác phẩm ra đời trong những năm tháng khói lửa chiến tranh. Đó là các bức “Đường lên cổng trời” – đỉnh Trường Sơn vào tháng 2-1971, “Giải thích chính sách của Mặt trận dân tộc giải phóng miền Nam – Việt Nam cho tù hàng binh tại mặt trận đường 9 - Nam Lào” (1971), “Phút thư giãn của người lính ở mặt trận đường 9- Nam Lào”, “Diệt địch cố thủ trong hầm, điểm cao 456- Nam Lào”, “Người chiến thắng” cùng chụp tại mặt trận đường 9- Nam Lào năm 1971…. Ông có 8 bức ảnh được in trong tập Việt Nam – Cuộc đấu tranh giành độc lập, thống nhất đất nước 1930 – 1975 của Cục Mỹ thuật, Nhiếp ảnh và Triển lãm (Bộ Văn hóa- Thể thao và Du lịch). Riêng bức ảnh “Người chiến thắng” chụp bóng của ông in trên nền bãi pháo, khi quân ta tiêu diệt toàn bộ lữ dù 3 của phía địch tại cao điểm 456 – Nam Lào vào năm 1971, thể hiện tinh thần bất khuất của người chiến sĩ trên mặt trận đầy khốc liệt. Sau này, 2 nhà báo Mỹ từng tham gia chiến tranh tại Việt Nam đưa bức “Người chiến thắng” vào bộ sưu tập Hồi niệm về chiến tranh Việt Nam và tổ chức triển lãm tại một số nước trên thế giới về đề tài chiến tranh và hòa bình.
Ở tuổi 79, họa sĩ, nhiếp ảnh gia Nguyễn Thế Đính ít chụp ảnh hơn, nhưng ông vẫn miệt mài vẽ các bức tranh ký họa về hồi ức của cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước. “Những ký ức về chiến tranh, tình quân dân trong suốt năm tháng tham gia quân đội cứ đau đáu trong tâm trí, thôi thúc tôi phải có trách nhiệm để vẽ lại, lưu lại một phần ký ức hào hùng của dân tộc”- ông chia sẻ. Nỗi đau đáu ấy được gửi gắm, ấp ủ trong các tác phẩm của người họa sĩ.
Bài và ảnh: Mỹ Anh
