(HPĐT)- Nữ nhà văn, nhà báo, nhà viết luận đại tài Joan Didion vừa qua đời tại nhà riêng ở Manhattan, New York, Mỹ ngày 23-12. Qua 87 năm cuộc đời, trong đó hơn 60 năm cống hiến cho vẻ đẹp của ngôn từ, Joan Didion để lại nhiều tác phẩm xuất sắc và những dấu ấn lớn trong tư duy và trái tim của bạn đọc.
Bà Joan Didion nhận Huân chương Nhân văn quốc gia do Tổng thống Mỹ Barack Obama trao tặng năm 2012. Ảnh: CNN
Sự nghiệp đồ sộ
Sự ra đi của tác giả Joan Didion để lại chỗ trống lớn trong làng văn học và báo chí Mỹ, nhưng chắc chắn không ai có thể quên được lượng tác phẩm đồ sộ mà bà để lại. Là cây bút chắc tay với lượng kiến thức phong phú và cách nhìn sắc bén về tình hình chính trị, xã hội, Joan Didion mở đầu sự nghiệp bởi chùm bài báo trên tạp chí Life và tờ The Saturday Evening Post, khắc họa cuộc sống của người Mỹ sau chiến tranh thế giới. Từ đó, bà góp công lớn cho việc định hình phong trào Báo chí mới ở Mỹ trong những năm 60 của thế kỷ trước.
Sau đó, với loạt tập tiểu luận nổi tiếng “The white album”, “Let me tell you what I mean”, “Slouching towards Bethlehem”…, bà không ngại dấn thân vào các chủ đề gai góc để viết về những số phận “thấp cổ bé họng” trong xã hội. Theo nhận xét của tác giả Katie Roiphe, tài năng của Joan Didion nằm ở cách bà dùng sự nhạy cảm của một người nghệ sĩ và bộ óc quan sát của một nhà báo để truyền tải chính xác bầu không khí của đời sống xã hội và văn hóa Mỹ trong thời kỳ nước này có nhiều thay đổi phức tạp.
Bên cạnh sự nghiệp báo chí được tôn vinh, Joan Didion còn là nhà văn tài năng. Được truyền cảm hứng bởi các tiểu thuyết gia Earnest Hemingway và Joseph Conrad, bà dùng giọng văn ngắn gọn, xúc tích mà cảm xúc và uyển chuyển để tạo nên những cuốn sách được đánh giá “phép màu” trong văn học. Các tiểu thuyết của bà như “Play it as it lays”, “A book of common prayer” thu hút người đọc bởi bối cảnh gần gũi, các nhân vật đa tầng lớp.
Joan Didion sinh ngày 5-12-1934 tại Sacramento, California, Mỹ. Bà bắt đầu viết sau khi hoàn thành chương trình học tại Trường đại học California ở Berkeley. Bà đã xuất bản 19 cuốn sách, gồm các tập tiểu luận, bút ký và tiểu thuyết. Ngoài ra, bà chắp bút cho 6 kịch bản phim. Năm 2012, bà được cựu Tổng thống Mỹ Barack Obama trao tặng Huân chương Nhân văn quốc gia vì những đóng góp to lớn cho sự nghiệp văn học và báo chí Mỹ.
“Kể chuyện để sống”
Như Joan Didion từng viết trong bài tiểu luận nổi tiếng “The white album”: “Chúng ta kể chuyện để sống”. Những câu chuyện, những chủ đề được Joan Didion chạm đến trong các tác phẩm của mình luôn mang mục tiêu đẹp đẽ, đó là dậy “sóng” cảm xúc trong lòng người đọc, hướng người đọc đến những giá trị nhân văn tốt đẹp trong cuộc sống để từ đó, duy trì sức sống trong mỗi tâm hồn. Có lẽ vì ước nguyện này mà 2 cuốn sách cuối của bà, bút ký “The year of magical thinking” và “Blue nights” lại trở thành những tác phẩm nổi tiếng nhất của nữ tác giả.
Trong những tác phẩm khác của bà, Joan Didion cũng thẳng thắn về sự chiến đấu, giằng co của bà với căn bệnh trầm cảm. Sống trong một xã hội nhiều biến đổi tiêu cực, bà chịu áp lực chung quanh mình và truyền tải điều đó lên trang sách để thông điệp về sức chịu đựng kiên cường của con người, về cách tìm ra ánh sáng. Cùng với lời văn đẹp ấm áp được nhiều nhà phê bình đánh giá là “lối diễn đạt văn xuôi tuyệt vời nhất của ngôn ngữ Anh”, các cuốn sách của bà chạm đến trái tim nhiều người đọc, trở thành sách gối đầu giường của nhiều thế hệ bạn đọc trên thế giới./.
Thu Thảo (tổng hợp)
