Người lao động nhận bảo hiểm xã hội một lần: Thiệt lâu dài

Cán bộ BHXH thành phố tư vấn người lao động cân nhắc khi nhận BHXH 1 lần.

Theo báo cáo của Bảo hiểm xã hội (BHXH) Hải Phòng, từ đầu năm đến nay, số người nhận BHXH 1 lần liên tục tăng. Tháng 1-2020 chỉ có 611 người, trong tháng 3-2020 số người tăng lên 2.853 người, với số tiền gần 82 tỷ đồng (gấp gần 6 lần so với tháng 1). Trong tình hình khó khăn như hiện nay, dự kiến, số người nhận BHXH 1 lần tiếp tục tăng. Ví dụ trường hợp của chị L. T. H., 35 tuổi, ở xã Mỹ Đức (huyện An Lão) đang làm công nhân và tham gia BHXH bắt buộc được 15 năm. Gần đây, do ảnh hưởng của dịch bệnh, công ty giãn việc, công nhân làm việc luân phiên. Chị H. cho biết: “Ít việc, tiền lương giảm không đủ để trang trải cuộc sống gia đình và các chi tiêu khác. Do vậy, tôi quyết định làm thủ tục nhận BHXH 1 lần để có vốn đầu tư, mở cửa hàng kinh doanh hoặc đầu tư buôn bán”. Tương tự, anh N. V. N., ở xã Thiên Hương (huyện Thủy Nguyên), công nhân công ty may mặc trên địa bàn xã Thiên Hương. Do công ty thu hẹp sản xuất, 1 tuần anh N. chỉ đi làm 3 ngày. Anh N. cho biết: “Tôi là lao động chính trong gia đình, 2 con trong độ tuổi đi học nên rất tốn kém. Công việc sẽ ngày càng khó khăn hơn nên tôi quyết định rút BHXH 1 lần để trang trải cuộc sống trước mắt”.

Trưởng Phòng Chế độ BHXH (BHXH thành phố) Phạm Thị Thanh Vân cho biết: “Việc người lao động nhận BHXH 1 lần có thể giải quyết khó khăn trước mắt, nhưng về lâu dài sẽ rất thiệt thòi khi hết tuổi lao động. Cụ thể, nếu nhận BHXH 1 lần, sau này tham gia tiếp sẽ không được cộng nối thời gian đóng BHXH mà tính thành thời gian đóng mới. Như vậy, người lao động không tích lũy đủ thời gian đóng BHXH để hưởng lương hưu (tối thiểu 25 năm tham gia BHXH), không được cấp thẻ bảo hiểm y tế miễn phí khi về già và trở thành gánh nặng cho gia đình, xã hội”.

Chủ động nắm bắt, tuyên truyền, hướng dẫn

Giám đốc BHXH quận Hải An Nguyễn Anh Tú cho biết: Từ đầu năm đến nay, BHXH quận nhận được nhiều hồ sơ đề nghị giải quyết BHXH 1 lần. Việc nhận BHXH 1 lần đồng nghĩa người lao động rời khỏi hệ thống an sinh xã hội. Để giúp người lao động hiểu hơn ưu việt của việc tham gia BHXH, cán bộ BHXH hướng dẫn người lao động nên bảo lưu thời gian đóng BHXH đến khi có điều kiện tiếp tục tham gia BHXH bắt buộc hoặc tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để hưởng lương hưu khi về già. Kết quả, đơn vị vận động được 18 người đề nghị giải quyết BHXH 1 lần tham gia BHXH tự nguyện. Trước tình hình một bộ phận người lao động lựa chọn hưởng BHXH 1 lần, BHXH Hải Phòng chỉ đạo BHXH các quận, huyện chủ động kết nối các đơn vị, doanh nghiệp để nắm bắt số lao động nghỉ việc trong thời điểm này. Trên cơ sở đó, cán bộ, nhân viên BHXH trực tiếp liên lạc người lao động bằng nhiều hình thức khác nhau để vận động, hướng dẫn họ giải pháp tốt nhất để bảo vệ quyền lợi trước mắt và lâu dài của người lao động.

“Thời điểm này, nếu không may bị thất nghiệp, người lao động nên đăng ký nhận trợ cấp thất nghiệp. Nếu đủ điều kiện hưởng trợ cấp thất nghiệp, người lao động được hưởng bằng 60% mức bình quân tiền lương tháng đóng bảo hiểm thất nghiệp của 6 tháng liền kề trước khi thất nghiệp, nhưng tối đa không quá 5 lần mức lương cơ sở hoặc 5 lần mức lương tối thiểu vùng. Bên cạnh đó, người lao động còn được hưởng chế độ bảo hiểm y tế theo quy định; hỗ trợ học nghề (tối đa 1 triệu đồng/người/tháng); hỗ trợ, tư vấn, giới thiệu việc làm miễn phí; được đào tạo, bồi dưỡng, nâng cao trình độ kỹ năng nghề” - Giám đốc BHXH quận Hải An Nguyễn Anh Tú cho biết thêm.

Phó giám đốc BHXH Hải Phòng Bùi Minh Đức cho biết: Thời gian tới, BHXH Hải Phòng đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền giải thích để người lao động hiểu, nắm rõ những thiệt thòi khi hưởng BHXH một lần; chủ động rà soát, nắm bắt tình hình sản xuất của các đơn vị, doanh nghiệp, trong trường hợp doanh nghiệp cắt giảm lao động, BHXH thành phố phối hợp các đơn vị liên quan tích cực vận động người lao động tiếp tục tham gia BHXH tự nguyện để bảo đảm cuộc sống khi hết tuổi lao động. Tuy nhiên, các biện pháp tuyên truyền, vận động chỉ giải quyết tình trạng trước mắt. Về lâu dài, BHXH thành phố kiến nghị cơ quan chức năng xem xét sửa đổi, bổ sung điều kiện hưởng chế độ hưu trí theo hướng giảm số năm đóng BHXH tối thiểu giúp người lao động dễ dàng đủ điều kiện để hưởng lương hưu, hạn chế nhận BHXH 1 lần.