Ông Phùng Văn Bài và "gia tài" đài cát-xét của mình.
Sở hữu gần 2000 chiếc đài quý
Ngày đầu Xuân, không khí trong gia đình ông Phùng Văn Bài vui vẻ, ấm áp hơn bởi những vị khách phương xa nghe danh “vua” đài cát-xét đến thăm. Dẫn khách lên tầng 3 của ngôi nhà số 7/26/275 phố Nguyễn Đức Cảnh (quận Lê Chân), ông Bài khiến khách choáng ngợp, mê mẩn với gần 2000 chiếc đài cát-xét lớn, nhỏ thuộc hơn 150 bộ sưu tập, kiểu dáng khác nhau, thuộc các thương hiệu: SANYO, SHARP, HITACHI, PANASONIC… có xuất xứ từ Nhật Bản. Đây đều là những loại đài quý, thậm chí độc bản, được sản xuất từ năm 1970 trở về trước. Có nhiều chiếc được đóng kiện, được bày trong tủ kính, thậm chí có chiếc đóng trong thùng gỗ nâu sòng mà chỉ nhìn qua cũng thấy toát lên chất quý tộc của nó. Giá trị của mỗi chiếc đài cát-xét dao động từ 3 đến vài chục triệu đồng.
Nói về cơ duyên đến với thú chơi đài cát - xét của mình, ông Bài cho biết, trước năm 1999, khi ông còn công tác ở ngành Ngoại thương Hải Phòng, người đồng đội cũ ở huyện Thanh Hà (tỉnh Hải Dương) tìm đến gặp. Đó là người đồng đội năm xưa từng bị thương nặng, được ông cõng về đơn vị. Gặp lại đồng đội, thấy hoàn cảnh của ông Bài quá xót xa: thương binh hạng 2/4, hai người con của ông bị ảnh hưởng bởi di chứng chất độc màu da cam từ bố và cả gia đình sống trong ngôi nhà cấp 4 lụp xụp. Năm 2014, từ sự giúp đỡ của đồng đội, ông Bài mua thanh lý những chiếc đài Nhật qua Cảng Đà Nẵng về Việt Nam. Từ việc mua đi, đổi lại đài cũ, kinh tế gia đình ông Bài dần vơi bớt khó khăn. Sau thời gian gắn bó với những chiếc đài cũ, ông Bài quyết định giữ lại vài “con” để chơi. Cùng với nguồn cung vốn có, ông Bài nhờ với những đồng hương người Việt đang sinh sống ở Nhật Bản tìm mua giúp đài và linh kiện từ các siêu thị điện máy ở nước bạn chuyển về qua đường hàng không. Ông còn thuê 3 thợ tới tận nhà để tiện việc bảo dưỡng đài.
Mê mẩn với thú chơi âm thanh
Trong bộ sưu tập đài cát- xét đồ sộ của ông Bài, có hàng trăm chiếc đài bán dẫn thủy quân lục chiến với hình dáng hầm hố, xù xì, “đầu gấu” . Đặc biệt là chiếc đài có hệ bản đồ 13 nước trên thế giới, gồm 13 dải băng, có thể nghe được đài từ 13 quốc gia. Ông cho biết, cấu trúc thiết kế của những chiếc đài này dùng cho người đi biển, chịu được sóng gió và hoàn toàn phù hợp với thời tiết nồm ẩm của Việt Nam. Sưu tầm, tìm hiểu đài cát-xét lâu năm, nên giờ chỉ cần nhìn qua sơ-ri, ông Bài có thể biết được đâu là loại tốt, loại hiếm. Ông chia sẻ, để biết được một “con” đài có “chất” hay không phải nhìn tử đỉnh đài. Nếu bề mặt mịn, không thấm nước mới là hàng tốt, còn nếu sần sùi, gồ ghề thì hẳn được “mông má” không còn nguyên bản. Theo kinh nghiệm của ông Bài, hai yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến chất lượng âm thanh của đài là tụ đài và sóng cao tần. Ông ví tụ đài khô như bút hết mực, cần phải thay tụ mới; còn với sóng cao tần, sợ nhất là bị ngấm nước, nếu cố kéo chẳng khác gì đứa trẻ phải gánh nặng cân. Vì thế, hai yếu tố đầu tiên khi tiếp xúc với đài là kiểm tra tụ, sóng cao tần, rồi mới đến chiết áp, loa, đèn báo hiệu... Cũng theo ông, muốn kiểm tra đài cũ hay mới, cứ nhìn lò xo tiếp xúc với cực âm của pin là biết.
Mặc dù sở hữu trong tay gần 2000 chiếc đài quý hiếm nhưng ông Bài không có ý định mua bán, trao đi đổi lại. Ông bảo: “Có mấy lần, tôi bị ốm nặng, nhiều người khuyên tôi bán hết chỗ đài này đi nhưng tôi nhất quyết giữ, vì với tôi đó là điều ý nghĩa nhất lúc tuổi già. Tất cả ở lại đều là kỷ niệm đẹp với tôi”. Ông Bài cũng ấp ủ dự định, có thể là nhân dịp kỷ niệm 65 Ngày giải phóng thành phố, sẽ “mở cửa” triển lãm trưng bày toàn bộ gần 2000 chiếc đài để người dân và du khách có chung sở thích đến đàm đạo, ngắm đài, nghe âm thanh.
