(HPĐT)- Họa sĩ Nguyễn Thị Hiền gần như đã hoàn thiện dự án lớn của đời mình, bộ sưu tập 100 bức chân dung nhân vật văn học nghệ thuật đương thời. Thực ra đấy chính là những người bạn cùng tháng năm, cùng thế hệ với cha chị - nhà văn Kim Lân, những người mà trong nhiều quãng đường đời, chị có may mắn được gần gũi, tiếp xúc và phần nào chịu ảnh hưởng từ họ… Nhưng rồi đại dịch COVID-19 kéo dài làm đình đốn mọi sự. Ý định tổ chức triển lãm 100 bức chân dung vào dịp kỷ niệm nhà văn Kim Lân tròn 100 tuổi (tháng 11 năm 2020) chưa thể thành hiện thực…
“Chân dung nhà văn Kim Lân”- Tranh của họa sĩ Nguyễn Thị Hiền.
100 bức chân dung đang “lặng thinh” chờ ngày ra mắt cũng chỉ là số nhỏ trong thành quả từ sở trường vẽ chân dung được ghi nhận của họa sĩ Nguyễn Thị Hiền. Học vẽ từ sớm, phần nhiều do những người bạn nức tiếng của cha chỉ bảo rèn cặp, Nguyễn Thị Hiền nhanh chóng có sự nghiệp riêng. Năm 1972, khi Lưu Quang Vũ viết bài thơ “Lá thu” nổi tiếng với những câu găm vào trí nhớ biết bao thiếu nữ, thiếu phụ gần nửa thế kỷ qua: “Em cô đơn rồi dại của tôi ơi”, dường như “nhà thơ mây trắng” thuộc nằm lòng tâm tính cô gái trẻ - trưởng nữ của gia đình nghệ thuật lừng danh. Nguyễn Thị Hiền luôn chất chứa mâu thuẫn như thế. Thẳm sâu trong dáng vẻ ôn hòa lặng lẽ của người phụ nữ đã đi qua phần lớn cuộc đời là một trái tim bứt phá, cồn cào giằng xé dù sau cuối vẫn nuốt trọn mọi bão tố vào tâm khảm, buồn rầu cam chịu. Chuỗi đời thường giông gió có tác động tích cực, khiến hội họa Nguyễn Thị Hiền dễ mến, dễ gần, dễ đồng cảm dù chị có tung tẩy cùng sở trường bột mầu, sơn dầu hay nghịch ngợm ở sơn mài. Chị cũng thẩm thấu tích tụ và trộn hòa nhuần nhuyễn âm hưởng dân gian, sắc màu dân gian, cả sự ấm áp, hồn hậu phả vào mỗi bức vẽ, để nhiều khi tác phẩm cùng tồn tại trong đời sống, gánh gồng sứ mệnh của một nhân chứng - nhân chứng không lời đẹp đến nao lòng: “Tóc em rối và áo em đỏ thắm, Những bức tranh nổi gió ở trên tường”… y đúc những câu thơ Lưu Quang Vũ dành tặng Nguyễn Thị Hiền.
Tháng 4 có ngày sinh nhà thơ Lưu Quang Vũ. Thơ Lưu Quang Vũ - Xuân Quỳnh lại vang lên ở khắp nơi, trên đôi môi những người yêu thơ muôn nẻo trong chuỗi sự kiện “Se sẽ chứ” được khởi xướng và điều hành bởi đạo diễn Nguyễn Hoàng Điệp. Họa sĩ Nguyễn Thị Hiền xoa dịu phần quá khứ ngủ yên của mình, cặm cụi làm việc, vẽ và đau đáu với “Những lá thư không biết gửi về đâu, Những hải cảng không có tàu cập bến”, những ngày tháng đã qua mà không thể quay lại được bao giờ…/.
Ngô Hương Sen
