(HPĐT)- Gần nửa thế kỷ, nghệ nhân Nguyễn Thị Bình nỗ lực thực hành và truyền dạy thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ của người Việt. Ghi nhận những cống hiến đó, bà được nhận nhiều giải thưởng, bằng khen, giấy khen, chứng nhận từ các cấp, các ngành, được Chủ tịch nước phong tặng danh hiệu Nghệ nhân ưu tú năm 2022.
Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Bình được các cấp, ngành tặng nhiều bằng khen, giấy khen, giải thưởng trong quá trình gìn giữ, thực hành di sản.
Đến cổng chợ Tam Bạc (quận Hồng Bàng) hỏi nhà nghệ nhân Nguyễn Thị Bình, ai cũng nhiệt tình chỉ đến căn nhà nhỏ ở phố Lý Thường Kiệt, phường Quang Trung. Trong căn phòng treo gần 50 bằng khen, giấy khen, chứng nhận, giải thưởng trong suốt quá trình tham gia thực hành di sản văn hóa phi vật thể và các hoạt động thiện nguyện. Nghệ nhân ưu tú Nguyễn Thị Bình, sinh năm 1965, hội viên Hội Văn nghệ dân gian thành phố tâm sự: “Bắt đầu thực hành di sản văn hóa phi vật thể từ năm 1975 đến nay, với tinh thần tôn kính tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ, tôi luôn nỗ lực học hỏi, phát triển và kế thừa, giữ guyên giá trị truyền thống mà các bậc tiền nhân đã để lại. Tôi cũng tích cực trong các hoạt động thiện nguyện với mong muốn giúp thêm nhiều người có hoàn cảnh khó khăn trong cuộc sống”.
Có căn duyên với di sản dân tộc từ khi mới ngoài 20 tuổi, Nguyễn Thị Bình thường xuyên đến các đền, phủ xem các giá hầu đồng và say mê lề lối hát văn. Đến năm 1975, nghệ nhân được cố đồng thầy Lã Thị Vân truyền dạy nghi lễ, bắt đầu tham gia thực hành di sản văn hóa phi vật thể. Từ đó, vào mùa lễ hội đầu xuân, nghệ nhân tổ chức nhiều đoàn khách đến các đền thờ mẫu trong và ngoài thành phố để thực hành di sản. Cùng với đó, nghệ nhân tích cực tham gia các hoạt động do Hội Di sản văn hóa Việt Nam, Trung tâm nghiên cứu và Bảo tồn tín ngưỡng văn hóa Việt Nam tổ chức; các hoạt động giao lưu quốc tế về văn hóa trong khuôn khổ các nước Asean.
Nắm vững các nghi lễ thực hành tín ngưỡng thờ mẫu, nghệ nhân Nguyễn Thị Bình cho biết: Thông qua các yếu tố văn hóa dân gian như trang phục, âm nhạc chầu văn, múa diễn xướng dân gian trong hầu đồng và lễ hội, người Việt thể hiện quan điểm của mình về lịch sử, di sản văn hóa, vai trò của giới và bản sắc dân tộc.
Đến thời điểm này, nghệ nhân Nguyễn Thị Bình truyền dạy 21 học trò thực hành tín ngưỡng thờ Mẫu tam phủ. Chủ tịch Hội văn nghệ dân gian Hải Phòng Nguyễn Đức Giang đánh giá: Nghệ nhân Nguyễn Thị Bình không chỉ thường xuyên thực hành và truyền dạy thực hành tín ngưỡng truyền thống, mà còn tích cực trong các hoạt động từ thiện, tôn tạo các di tích lịch sử văn hóa. Nghệ nhân còn là Trưởng đoàn tế lễ nữ quan đền Nghè.
Tâm huyết bảo tồn và phát huy di sản văn hóa phi vật thể của nhân loại, nghệ nhân Nguyễn Thị Bình mong muốn các cơ quan, ban, ngành có thêm nhiều giải pháp để nâng cao nhận thức, trách nhiệm của những người thực hành di sản, trách nhiệm của cộng đồng để tín ngưỡng được thực hành và trao truyền đúng với giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp, một di sản văn hóa tiêu biểu của Việt Nam được UNESCO công nhận./.
bài và ảnh: trúc lâm
