Người trẻ Hải Phòng khởi nghiệp từ quê hương

Không ngại thử thách

Năm 2023, anh Bùi Văn Viên (sinh năm 1996) ở phường Bạch Đằng quyết định đầu tư mô hình trồng rau má thủy canh trong nhà màng. Xuất thân từ gia đình làm nông nghiệp, anh hiểu những vất vả của canh tác truyền thống và muốn tìm hướng sản xuất khác.

Để có hơn 1.000 m² nhà màng, hệ thống thủy canh và thiết bị sản xuất, anh phải vay mượn người thân, bạn bè hơn 1 tỷ đồng. Với một người trẻ khởi nghiệp, đây không phải khoản đầu tư nhỏ. Bài toán đặt ra là tạo ra sản phẩm đủ sức cạnh tranh và tìm thị trường tiêu thụ.

Anh Viên chọn cách đi từng bước. Hệ thống thủy canh giúp giảm công chăm sóc, hạn chế sâu bệnh, kiểm soát dinh dưỡng và tạo nguồn rau sạch. Tuy nhiên, nếu chỉ bán rau má tươi, giá trị sản phẩm còn hạn chế. Anh bắt đầu tìm hiểu cách chế biến, đưa sản phẩm sang hướng khác.

Lần đầu thử sấy nóng không đạt yêu cầu, anh chuyển sang sấy lạnh, đồng thời nghiên cứu nghiền bằng cối đá để giữ màu sắc, hương vị tự nhiên của rau. Năm 2024, bột rau má thủy canh được công nhận OCOP 3 sao và tiêu thụ tại nhiều tỉnh, thành phố. Từ mô hình trồng rau, sản phẩm được phát triển thêm khâu chế biến, qua đó nâng giá trị kinh tế.

Ở lĩnh vực khác, anh Nguyễn Đình Đạt (sinh năm 1998) ở thôn Kênh Triều, xã Gia Phúc, bắt đầu khởi nghiệp với khoảng trống lớn về kinh nghiệm. Năm 2021, anh đến với nghề kim hoàn khi chưa từng qua trường lớp đào tạo chuyên nghiệp. Những ngày đầu, các thao tác với búa, đục, lửa rèn đều xa lạ. Đạt phải tự học, thực hành và tích lũy kỹ năng từ những công việc nhỏ nhất.

Thay vì đi theo cách làm quen thuộc, anh Đạt tìm hướng riêng. Những bu lông, ốc vít thép, vòi nước cũ bị bỏ đi được anh rèn, giũa, chạm khắc thành những chiếc nhẫn độc bản, kết hợp với kim cương và đá quý. Một số sản phẩm có giá trị lên tới hàng trăm triệu đồng.

Anh đồng thời đưa quá trình chế tác lên mạng xã hội. Những video ghi lại hành trình biến chiếc ốc vít cũ thành nhẫn thu hút lượng lớn người xem. Cách làm này giúp sản phẩm thủ công có thêm câu chuyện và tiếp cận khách hàng ở xa.

Mở rộng trên thị trường số

Với chị Đào Thị Thanh Vân ở thôn Lương Ngọc, xã Đường An, bài toán đặt ra là làm thế nào để nghề kinh doanh truyền thống tiếp cận khách hàng trong môi trường mới.

Sau khi tốt nghiệp đại học, chị Vân có nhiều cơ hội việc làm ở các đô thị lớn nhưng lựa chọn trở về quê, tiếp tục phát triển nghề kinh doanh vàng bạc của gia đình. Cùng với cách bán hàng truyền thống, chị đưa livestream và thương mại điện tử vào hoạt động kinh doanh.

Chị Vân cho biết những buổi livestream đầu tiên không dễ dàng. Khách hàng chưa quen với cách tiếp cận mới, người bán cũng phải học cách giới thiệu sản phẩm, tương tác và tạo niềm tin trên mạng xã hội. Chị kiên trì xây dựng hình ảnh chuyên nghiệp, kết nối trực tiếp với khách hàng qua các nền tảng số. Sau thời gian triển khai, cơ sở kinh doanh của gia đình mở rộng khả năng tiếp cận khách hàng ở nhiều tỉnh, thành phố.

Cách làm của chị Vân cho thấy chuyển đổi số với hộ kinh doanh có thể bắt đầu từ một chiếc điện thoại, nền tảng livestream và khả năng thích ứng với cách mua sắm, qua đó mở thêm thị trường nếu người kinh doanh chịu học hỏi.

Hành trình khởi nghiệp của người trẻ Hải Phòng là quá trình tìm cách giải quyết những vấn đề về vốn, thị trường, sản phẩm. Vì vậy, sự đồng hành từ chính sách, vốn, kiến thức và thị trường có ý nghĩa quan trọng. Một ý tưởng tốt sẽ khó đi xa nếu người trẻ thiếu kỹ năng quản trị, nguồn vốn hoặc không biết đưa sản phẩm đến khách hàng.

Thực hiện chương trình “Hỗ trợ thanh niên khởi nghiệp giai đoạn 2022 - 2030”, giai đoạn 2022 - 2025, UBND thành phố ban hành nhiều cơ chế, chính sách thúc đẩy phong trào khởi nghiệp trong thanh niên. Kế hoạch của thành phố xác định nâng cao nhận thức, năng lực khởi nghiệp và xây dựng môi trường hỗ trợ dựa trên khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Hoạt động hỗ trợ được triển khai theo hướng đồng hành từ khi hình thành ý tưởng đến khi sản phẩm ra thị trường. Các dự án được tư vấn hoàn thiện mô hình kinh doanh, hỗ trợ pháp lý, sở hữu trí tuệ, kết nối nguồn vốn và tham gia xúc tiến thương mại.

Trong giai đoạn này, thành phố tổ chức 93 lớp chuyển giao khoa học kỹ thuật cho 8.425 đoàn viên, thanh niên; 18 lớp đào tạo nghề với 2.500 học viên; 15 lớp tư vấn kiến thức khởi nghiệp cho 1.320 thanh niên và 2 khóa bồi dưỡng kỹ năng hỗ trợ khởi nghiệp cho 135 cán bộ Đoàn, Hội. Gần 58 tỷ đồng từ các chương trình tín dụng ưu đãi được giải ngân cho hơn 1.000 lượt đoàn viên, thanh niên vay vốn phát triển sản xuất, kinh doanh.

Tại Cuộc thi Dự án khởi nghiệp thanh niên nông thôn năm 2026 do Trung ương Đoàn tổ chức, Hải Phòng có 21 dự án tham gia, trong đó 8 dự án lọt vào vòng bán kết. Thành đoàn Hải Phòng tiếp tục phát động cuộc thi “Ươm mầm khởi nghiệp Hải Phòng” năm 2026, hướng tới tìm kiếm, ươm tạo và hỗ trợ những ý tưởng, dự án khởi nghiệp tiềm năng của thanh niên.

Theo anh Đỗ Đức Chính, Phó Bí thư Thành đoàn Hải Phòng, cuộc thi được thiết kế theo hướng đồng hành lâu dài. Những dự án triển vọng được ươm tạo, tập huấn về xây dựng mô hình kinh doanh, phát triển thương hiệu, ứng dụng chuyển đổi số và AI; kết nối với doanh nhân, chuyên gia, quỹ đầu tư để tiếp tục hoàn thiện sản phẩm và thương mại hóa sau cuộc thi.