Người trẻ phát huy giá trị di sản

Giới thiệu, quảng bá nghệ thuật ca trù trong chuỗi chương trình của “Chiếu di sản” tại Không gian văn hóa sáng tạo Cửa Biển.

Đau đáu phục hồi, phát huy nghệ thuật truyền thống

Có thời gian, không ít người nghĩ rằng giới trẻ thờ ơ với văn hóa dân tộc. Nhưng những hoạt động của một số bạn trẻ gần đây chứng minh ngược lại. Nhiều loại hình văn hóa, nghệ thuật truyền thống như được tiếp lửa, lan tỏa đến cộng đồng bằng hàng loạt sự kiện văn hóa, nghệ thuật do chính một số người trẻ thực hiện với cách làm sáng tạo riêng có.

Chẳng hạn, chương trình “Chiếu di sản” do bạn trẻ 9x Vũ Thị Thanh Bình, người sáng lập Không gian văn hóa sáng tạo Cửa Biển tổ chức vào các tối thứ 6 hằng tuần từ tháng 9 đến nay, trên đường Lê Hồng Phong (quận Hải An). Đến với “Chiếu di sản”, người xem, nhất là các bạn trẻ có cơ hội thưởng thức, tìm hiểu về loại hình nghệ thuật hát xẩm, ca trù do các nghệ nhân của thành phố trình diễn. Không những vậy, nhà sưu tập, nghiên cứu Phạm Tuệ còn giới thiệu về lịch sử xây dựng, phát triển thành phố qua hàng trăm bức ảnh chụp các công trình kiến trúc Pháp ở Hải Phòng. Thú vị nhất, đang trong thời điểm thành phố đang phát động cuộc thi sáng tác biểu tượng về Hải Phòng thì qua giới thiệu của nhà nghiên cứu Phạm Tuệ, nhiều người phát hiện thành phố từng có biểu tượng vào thời Pháp thuộc… Sự khám phá mới mẻ đó thôi thúc nhiều người, nhất là giới trẻ hào hứng, trách nhiệm hiến kế tìm biểu tượng thành phố.

Các chương trình, hoạt động của “Chiếu di sản” không những được tổ chức trực tiếp, mà còn được giới thiệu trên các trang mạng xã hội. Bạn Vũ Thị Thanh Bình bày tỏ, “Chiếu di sản” ra đời nhằm tạo ra “điểm tiếp xúc” mới giữa công chúng Hải Phòng với các bộ môn nghệ thuật truyền thống, mong muốn góp phần nâng cao nhu cầu hưởng thụ văn hóa tinh thần và trải nghiệm, thúc đẩy sự sáng tạo trong giữ gìn, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa thế hệ trẻ của đất Cảng. Các chương trình, sự đóng góp của các bạn trẻ đang tạo đà để văn hóa, nghệ thuật truyền thống bật dậy với sức sống mạnh mẽ hơn, mới mẻ hơn. NSƯT Đỗ Quyên, Chủ nhiệm Giáo phường Ca trù Hải Phòng cho biết, trong tháng 4- 2022, Công ty CP Ỷ Vân Hiên (Hà Nội) do anh Nguyễn Đức Lộc cũng ở thế hệ 9x sáng lập, tài trợ giáo phường 20 bộ trang phục biểu diễn chầu văn theo lối hát cổ và phụ kiện, với tổng giá trị 180 triệu đồng. Các canh hát ca trù của giáo phường vì thế cũng trang trọng hơn. Những người đau đáu giữ gìn nghệ thuật ca trù như NSƯT Đỗ Quyên khá xúc động khi có người trẻ đồng hành, tiếp sức.

Tiếp sức người trẻ

Những nỗ lực quảng bá di sản của một số bạn trẻ cho thấy giới trẻ không hề lãng quên văn hóa dân tộc. Nhà nghiên cứu văn hóa Nguyễn Đình Chỉnh, Phó chủ tịch Hội Văn nghệ dân gian Hải Phòng đánh giá, di sản của dân tộc ăn sâu và tạo thành mạch ngầm trong tiềm thức của mỗi người dân đất Việt. Những giá trị văn hóa, lịch sử ấy biến thành niềm tự hào, tình yêu quê hương, đất nước mãnh liệt trong giới trẻ và khi có “cú hích” sẽ trở thành những hành động thiết thực, góp phần quảng bá, phát huy và gìn giữ giá trị di sản văn hóa. Cũng qua hoạt động này, người trẻ bắt đầu tạo được thu nhập, dù chưa nhiều nhưng là bước đi manh nha của hướng phát triển công nghiệp văn hóa mà cả nước và thành phố đang hướng tới.

Rõ ràng, hiện nay, người trẻ có cơ hội tiếp xúc với nhiều nền văn hóa du nhập vào Việt Nam, cũng như quảng bá giá trị di sản văn hóa truyền thống ra thế giới. Tuy nhiên, một số người trẻ còn thiếu nền tảng vững chắc về văn hóa truyền thống, cần chủ động tìm hiểu, nghiên cứu và học hỏi nhiều hơn những kiến thức này. Bên cạnh đó, tại Hải Phòng, chưa có mạng lưới cộng đồng sáng tạo, mạng lưới văn nghệ sĩ và sự hỗ trợ của các tổ chức sáng tạo văn hóa rộng lớn như ở Hà Nội, thành phố Hồ Chí Minh, nên sự lan tỏa của các hoạt động, chương trình do các bạn trẻ tổ chức còn trong phạm vi nhỏ.

Giám đốc Sở Văn hóa và Thể thao Trần Thị Hoàng Mai cho biết, hiện nay toàn thành phố có 10 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 116 di tích quốc gia, 2 di tích quốc gia đặc biệt, 413 di tích cấp thành phố. Với hệ thống di sản phong phú và giàu giá trị như trên, Sở Văn hóa và Thể thao đang thực hiện Đề án số hóa di sản, rất cần những người trẻ tham gia quảng bá, góp sức bằng tài năng, sáng tạo. Việc chuyển đổi số cũng sẽ tạo ra cơ hội khởi nghiệp về văn hóa, tạo ra sản phẩm văn hóa đối với những bạn trẻ nếu có sự quan tâm nhiệt thành. Do đó, Sở chủ trương hỗ trợ thông tin khi các bạn trẻ cần kết nối, nghiên cứu, tìm hiểu hệ thống di sản văn hóa phục vụ các chương trình bảo tồn, phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của thành phố, dân tộc. Qua đó tiếp sức người trẻ trên con đường góp phần phát huy giá trị văn hóa tinh hoa của dân tộc, thành phố trên con đường hội nhập quốc tế./.